Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

CEM AVŞAR (Tekirdağ)Teşekkür ederim.

Sayın Başkan, Sayın Bakan, değerli milletvekilleri ve değerli bürokratlar, kıymetli basın mensupları; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

TÜİK verilerine göre 1 Ekim 2026 tarihî itibarıyla 19,3 milyonu aşan ve toplam nüfusun yüzde 22,3'ünü oluşturuyor gençlerimiz. En üretken, en stratejik beşerî sermayemiz yani nüfusumuzun en önemli kesimini temsil ediyor. Avrupa'nın arayıp da bulamadığı bir katma değer. Biliyoruz ki Plan ve Bütçede bugün hem gençliği hem sporu konuşuyoruz ama ben daha çok gençlik kısmını ele alacağım çünkü bu bütçede yine gençliğin ıskalandığını görüyoruz. Bu bütçeden tam 25 tane yapan iktidarınız 8 kez Bakan değiştirdi. Sayın Bakan, 2'nci kez Bakanlık koltuğunda oturuyorsunuz, trilyonlarca para harcandı, ne oldu? Her sene burada gençlerle alakalı tekrarlanan hangi sorun ortadan kaldırıldı? Yoksa, aksine yeni sorun alanları mı oluştu? Gençlerin suça bulaşmasına engel olundu mu yoksa aksine ülke sınırlarını aşan yeni nesil suç çeteleri mi ihraç ediyor? Sanal bahis, kumar ve uyuşturucu kullanımı azaldı mı? Ne eğitimde ne işte olan gençlerin nerede olduğu, ne yaptığı tespit edilebildi mi? Yüksek nitelikte gençlerin ülkeyi terk etmesinin önüne geçilebildi mi? İşsizlik rakamları içinde genç işsizlik azaldı mı? Üniversite mezunlarının üç harfli marketler diye kasiyer olarak çalışmasına engel olunabildi mi? Okulu terk etme, kayıt dondurma ya da hiç kayıt yaptırmama oranı düştü mü? Vaat edildiği hâlde işe alımlarda mülakat yerine liyakat korunabildi mi? Sayın Bakan, böyle bir manzara karşısında hangi bütçeyi konuşacağız, hangi göstergeye bakacağız, hangi eylemi eleştireceğiz, hangi rakamı değiştireceğiz? Sonuç değişmedikçe sorunlar yerinde duruyorsa "Gençler için yapıyoruz, bilanço hazırlıyoruz." demek bir anlam ifade etmiyor. Bir faaliyete katılan gençlik sayısını veya oranı tutturmak bir başarı göstergesi olamaz. Bir programa yüksek katılım sağlamak için okullara bir yazıyla gençlerin âdeta dolgu malzemesi gibi taşınması, salonların doldurulması gençlik faaliyeti olamaz. Her gençlik çalışması siyasi etiketle siyasi bir organizasyona dönüşüyorsa burada nitelik aranmaz. Biz yirmi beş yıl sonra "Gençlerimiz, geleceğimiz güvende, geleceğe umutla bakıyor." diyebiliyor muyuz; en kritik soru bu aslında. Kaldı ki rakamlarla, oranlarla rekorlar kırıldığını sürekli ifade ediliyor her bakanlıkta. Bütçe teklifinde 2Gençlerin Kişisel ve Sosyal Gelişim Alt Programı" 5'inci göstergede, gençlik ve spor alanına ilişkin yürütülen projelere katılan gençlerin nüfusa oranı 2026 tahminî yüzde 1. Bu veri, birçok şeyi zaten ortaya koyuyor. Belki de Cumhuriyet tarihimizin en derin, en çok katmanlı gençlik krizlerinin yaşandığı bir dönemden geçiyoruz. Gençler istatistiklerde birer rakam değil, o rakamların ifade ettiği suç şebekelerinin, uyuşturucu ve madde bağımlılığının, yoksulluğun, işsizliğin ve geleceksizliğin içinde kayıp bir kuşak olmuştur.

Sorunlara baktığımızda, son on yılda beyin göçünde çok yüksek bir artış görüyoruz. Bugün Türkiye'nin en nitelikli üniversitelerinin ve en nitelikli liselerinin mezunları maalesef Avrupa'da ve dünyanın dört bir tarafında iş bulma arzusuyla oralarda çalışmaya gidiyorlar. En iyi liselere sorduğunuz zaman "Üniversiteyi nerede okumayı düşünüyorsunuz?" diye yüzde 99'u -bakabilirsiniz, verileri de gösterebilirim- "Ben Almanya'da, Brüksel'de, Londra'da üniversite okumaya gideceğim." diyor, orada çalışmak istiyor.

ORHAN YEGİN (Ankara)Eskidendi o.

CEM AVŞAR (Tekirdağ)Ya, siz onu şey yapıyorsunuz ama biz de gördüğümüzü söylüyoruz burada.

Dolayısıyla, bu şu an ülkenin önündeki en büyük sorun. Diğer bir sorun ne eğitimde ne istihdamda olan gençler. Diğer bir sorun genç nüfustaki işsizlik oranı. Diğer bir sorun yeni nesil suç örgütleri. Diğer bir sorun, uyuşturucu ve organize suça bulaşması gençlerin; bahis ve kumar. Kayıt yaptıramayan ve yoksulluktan yaptırdığı kaydı silmek zorunda kalan gençler ve mülakat. Dolayısıyla sorun yumağı böyle gittiği için yani burada da diğer bakanlıklardaki kritik bir konuyu görüşüyoruz aslında. Yani 2 Bakanlık ismi var "Gençlik ve Spor" muhakkak terazide bir taraf dengesiz kalıyor. Biz bunu Sanayi ve Teknolojide de gördük. Teknoloji tarafı çok gelişmiş olmasına rağmen sanayide büyük ıskalamalar var. Dolayısıyla, bu konunun daha derin olarak kamu tarafından ele alınması gerektiğini belirtiyorum.

Bütçenizin hayırlı olmasını diliyorum.