Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI CEMİL ÇİÇEK (Ankara)Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Bu safhada gerçekleştirilen soru-cevap İç Tüzük’ün 81’inci maddesine göre yapılmaktadır ve yapılırsa faydalı olur. 81’inci maddede “Tasarı veya teklifin tümünün görüşülmesinden sonra soru-cevap işlemi yapılır” deniliyor. Demek ki soruların ve verilecek cevapların, doğrudan doğruya görüşülmekte olan tasarı ve teklifle ilgili olması icap etmektedir. Bunun da sebebi ileride bu konuyu yorumlayanlar, yazanlar, tahlil edenler açısından kanun koyucunun iradesinin anlaşılabilmesi ve bir kısım muğlaklıklar varsa ifadelerde onu vuzuha kavuşturmak bakımındandır.

Değerli arkadaşlarımızın bir kısmının soruları, bu İç Tüzük’ün 81’inci maddesine uygun değil, genel siyasi değerlendirmelerin konusudur. Elbette bunlar da sorulabilir ama bununla ilgili denetim yolları var; yazılı soru önergesi verilebilir, sözlü sorular olabilir veya diğer yollardan biriyle bu gerçekleştirilebilir. Bunu ifade etmek istiyorum.

HÜSEYİN YILDIZ (Antalya)Cevap mı veriyorsunuz? Onlarla da soruyoruz Sayın Bakan. Bir sene sonra cevap veriyorsunuz.

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI CEMİL ÇİÇEK (Ankara)İkincisi, anayasalar tedbir paketleri değildir, bir ekonomik tedbir paketi veya bir sosyal paket değildir. Bir kısım değerlerin ve kurumların nasıl işleyeceğiyle ilgili düzenlemelerin, temel hak ve özgürlüklerin maddeleştiği metinlerdir. Dolayısıyla Anayasa’da olabilecek olanlarla olmayacak olanları gerçekten iyi ayırt etmek icap eder. Değerli arkadaşlarımızın sorduğu soruların bir kısmı belki kanun konusu olabilecektir, belki de kanun konusu değil, idari tedbirlerle üzerinde durulabilecek konulardır.

Bir başka hususu daha ifade etmek isterim. Tabiatıyla tartışmalar, genellikle iki üç madde üzerinde cereyan ediyor. Hâlbuki bu değişiklik teklifine bakıldığında, özellikle çalışanlarla ilgili çok önemli düzenlemeler var. Senelerden beri Türkiye’nin en çok tenkide maruz kaldığı konuların başında sendikal haklar ve uygulamalarla ilgili, bununla ilgili çok önemli düzenlemeler getiriliyor. ILO sözleşmeleriyle ilgili Türkiye’ye yönelik tenkitlerin önemli bir kısmı karşılanmış oluyor. Bu, sosyal barış, iş barışı bakımından önemli olduğu gibi, aynı zamanda sendikaların faal olmasının tabii sonucu olarak çalışanların haklarının elde edilebilmesi bakımından önemli bir mekanizma getiriliyor.

Yine, memurlarımız bakımından toplu görüşmeden toplu sözleşme dönemine geçilmiş oluyor ki bu, hem memurlar hem de o emekliler bakımından önemli bir ilerlemedir diye düşünüyoruz.

Bunun dışında, günümüz demokrasisi katılımcı demokrasidir. Eğer toplumdaki meslek örgütleri ve sivil toplum örgütleri alınacak tedbirlere ve uygulanacak politikalara ne denli katılabilirlerse, o zaman alınacak tedbirlerden beklenen fayda da azami ölçüde sağlanabilmiş olacaktır. Bu açıdan baktığımızda, ilk defa, doğru dürüst kanun konusu bile olmayan ve hükûmetlerin iradesine bağlı, gelişigüzel toplanan Ekonomik ve Sosyal Konsey, ekonomi ve sosyal politikalarla ilgili konularda sürece daha aktif bir şekilde katılabilmek bakımından bir anayasal kurum hâline getiriliyor. Bu önemli bir düzenlemedir diye düşünüyoruz.

Yargı bağımsızlığıyla ilgili konu, hiç tereddüt edilmesin ki bugünkünden çok daha ileri bir noktada olacaktır. Bununla ilgili maddelere gelindiğinde zaten hem yeterli tartışmayı, müzakereyi yaparız hem de soru-cevap kısmında bunlara gerekli cevabı verme imkânı da olabilecektir.

Yalnız, burada yeri gelmişken bir şey daha ifade ediyorum. Bu 81’inci maddeye göre soruların hangi maksatla sorulması gerektiğini söyledim. Kişiselleştirme yaparak bir değerlendirme yapılırsa İç Tüzük’e çok uygun bir uygulama olmaz Sayın Başkan. Sayın Başbakanın problemlerinden bahisle bu anayasa değişikliğinin gündeme geldiği gibi bir değerlendirme yapılıyor. Bu doğru değil. Sebebi şu: Başbakanı da bu millet seçiyor. Bu millet iyiyi kötüden ayırt edemiyor mu ki bunca problemsiz adam varken problemli birini Türkiye'nin en büyük partisinin başında Başbakan olarak seçiyor? Bu sorunun cevabını aslında herkesin kendisine sorması lazım. Eğer sizin söylediğiniz anlamda Sayın Başbakanda bu millet nakisa görüyorsa, eksiklik görüyorsa, yanlışlık görüyorsa o zaman niye seçiyor? O zaman milletin tercihini burada sorgulamış olmamız gerekir ki, buna da çok fazla hakkımızın olduğunu zannetmiyorum.

Bu değişikliklerden ne murat ediyoruz, maksadımız nedir? Bu, hem teklifin genel gerekçesinde hem de her maddenin gerekçesinde çok açık olarak ifade edilmiştir. Dolayısıyla bu gerekçeler objektif olarak değerlendirildiğinde yüksek standartta bir demokrasi, hukukun üstünlüğünün sağlanması, siyaset alanının genişletilmesi, var olan hakların daha fazla teminat altına alınması, kullandığımız bir kısım haklarla ilgili olarak da anayasal dayanakların sağlanması amacıyla bu teklif getirilmiştir.

Saygıyla arz ediyorum Sayın Başkanım.