Ülkemizdeki denizcilik sektörü sorunları hk.

CENGİZ KAPTANOĞLU (İstanbul)Sayın Başkan, Yüce Meclisimizin değerli üyeleri; sözlerimin başında, hepinizi en içten duygularımla selamlıyor, önümüzdeki yasama döneminin ülkemize, milletimize ve Meclisimize hayırlar getirmesini diliyorum.

Değerli milletvekilleri, büyük bir iç ve dışborç yükü altındaki ülkemizin, ekonomik anlamda esenliğe çıkabilmesi için, ulusal kaynakların israf edilmeksizin verimli olarak kullanılması ve yeni kaynakların harekete geçirilmesi zorunludur.

Günümüzde, pek çok ülke, ekonomide sahip olduğu avantajlı kaynakları kullanarak hamle yapmaktadır. Kimi ülkeler petrolden, kimileri kıymetli madenlerden, kimi ülkeler teknolojik güçlerinden, kimileri ise sermaye birikimlerinin sağladığı finansal ve ticarî girişimcilikten faydalanmaktadır.

Bu anlamda, Cenabı Allah, bulunduğumuz coğrafyada bizlere olağanüstü bir kaynağı bahşetmiştir. Bu nimet, bu kaynak denizciliktir. Ne acıdır ki, Türkiye, bugüne kadar kendisine bahşedilmiş bulunan bu kaynaktan faydalanmayı bilememiştir. Evet, Türkiye, coğrafyası gereği bir deniz ülkesidir; fakat, denizci ülke olmayı bir türlü başaramamıştır. Ömrünü Türk denizciliğine adamış bir milletvekili olarak, seksen yıllık cumhuriyetimizde kamudan en az destek alan sektörün denizcilik olduğunu ifade etmekten üzüntü duyuyorum. Oysa, ülkemizin üç tarafı denizlerle çevrili olduğu gibi, bulunduğumuz konum, dünya deniz ulaştırma hatlarının merkezindedir.

Sahip olduğumuz boğazlar, Rusya'nın ve Önasya'nın yegâne kesintisiz ulaşım hatlarıdır.

Deniz ulaştırması, yeryüzünün en güvenilir ve en ucuz taşıma şeklidir; havayoluna göre 22, karayoluna göre 7, demiryoluna göre 3,5 kat daha ucuzdur.

Bugün, yeryüzünde, uluslararası taşımacılıkta her yıl 5,4 milyar ton, dahilî taşımacılıkla birlikte 10 milyar ton yük taşınmaktadır. Dünya denizcilik sektöründe sadece bu taşımacılıktan yılda 300 milyar dolar ciro elde edilmektedir.

800 000 000 dwt hacmindeki deniz ticaret filosunun yenilenmesi ve büyümesi için, her yıl dünyanın değişik tersanelerinde 30 000 000 dwt'un üzerinde gemi inşa edilmektedir.

Dünya denizcilik sektörünün toplam yıllık cirosu 1 trilyon doların üzerindedir. Bu büyük tablonun içerisinde biz neredeyiz diye soracak olursanız, verilecek cevap hüzün doludur.

Bizim dünya deniz ulaştırmasından aldığımız pay, yenileme yatırımları yapılamadığı için, 8 000 000 dwt'luk filomuzla orantılı olarak, sadece yüzde 1'idir. Dışticaret yüklerimizin yüzde 87'si deniz yoluyla taşınmaktadır. 113 000 000 tonluk bu yükün sadece yüzde 30'u kendi gemilerimizle taşınmaktadır. Geri kalan yüklerimizin yüzde 70'lik bölümü yabancı bayraklı gemilerle taşınmakta ve senede yabancı bayraklı gemilere 3 milyar dolar navlun ödenmektedir. Daha da garibi, dışticaret taşımacılıkta yüzde 90 civarında deniz yolunu kullanan Türkiye, nüfusunun ve sanayiinin büyük çoğunluğu sahil kesimde olmasına rağmen, 4 500 deniz mili, yani, yaklaşık 8 500 kilometre kıyı şeridine sahip olmasına rağmen, dahilî taşımacılıkta deniz ulaştırmasından istifa edememekte, ülkemizin yük taşımacılığından yüzde 3, yolcu taşımacılığından ise binde 3 pay almaktadır. Oysa, komşu Yunanistan, dünya deniz ticaretinin yüzde 20'lik bölümüne hükmetmektedir. Nüfusu 4 500 000 olan Norveç dahi yılda 20 milyar dolar kazanmaktadır. Elbette, denizciliğin temeli yük ve yolcu taşımacılığıdır; ancak, denizcilik sektörü, takdir edersiniz ki, sadece taşımacılıktan ibaret değildir, gemi inşa sanayii, tersaneciliğimiz, deniz turizmimiz, acentelerimiz ve tersanelerimiz de vardır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)