Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

ELİF ESEN (İstanbul)Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Sayın Bakan, 2027 bütçenizi kadınların istihdamı ve bakım desteği, bakım verenlerin güvencesi, engelli vatandaşlarımızın emeklilik hakları ve mesleki eğitimdeki çocuklarımızın güvenliği başlıklarında değerlendirmek istiyorum. İstihdamda bulunan nüfusun 32,4 milyon olduğunu dikkate alırsak TÜİK'e göre kadın istihdam oranı 31,2 yani yaklaşık 10 milyon kadının istihdamda olduğunu görüyoruz. 2024'te 3 yaşın altında çocuğu bulunan 25-49 yaş grubundaki kadınların yalnızca yüzde 26,9'u çalışıyordu, aynı durumdaki erkeklerde ise oran yüzde 90'ı geçiyordu, bu, arada büyük bir uçuruma işaret ediyor. Aralarındaki fark, bakım sorumluluğunun çalışma hayatını nasıl belirlediğini gösteriyor aslında bize. İşte bu noktada soruyoruz: Doğum izninin 24 haftaya çıkarılması elbette olumlu bir gelişme ancak izin sonrası güvenilir ve uygun maliyetli, uygun ücretli kreş bulamayan anne ne yapacak? Eğer bir yakını da yoksa, bırakabileceği bir yer de yoksa anne nasıl bu durumu idare edecek? İşinden ayrıldığında, gelirini ve bir yandan da emeklilik primlerini nasıl koruyacak? Sunumunuzda 3.090 anneye ve 3.542 bakıcıya destek verildiğini söylediniz, biz de takip ettik. Bu, belirli süreli bir projenin toplamı, destek almaya uygun çalışan annelerin sayısı kaç milyon? Biz bunu bilmiyoruz ve çok merak ediyoruz. İstihdamdaki çocuklu kadın sayısını, yalnız anne sayısını sizden öğrenmek istiyoruz yani tek ebeveynli aile sayısı, çalışmak zorunda olan. Verileri biz bulamıyoruz, lütfen sizden bu verileri rica ediyoruz çünkü baktığınızda 3.090 anne, bu çalışan kadın istihdamı ve en çok çalışan yaş aralığına denk geldiğinde devede kulak derler ya Sayın Bakanım, öyle bir sayıya işaret ediyor. Ana sayıyı bilmediğimiz için de oranlama yapamıyoruz dolayısıyla. Proje bittiğinde kaç anne işinde kaldı? Bunu da öğrenmek istiyoruz, size soruyoruz. 2027'de kaç anneye, ne kadar kaynak ayıracaksınız bu anlamda? Ve kreş yükümlülüğü bulunan kaç iş yerini denetlediniz? Bunu da sormak istiyorum.

Yaşlı veya engelli yakınına yıllarca bakım veren kişiler... Aslında bakım noktasında bu kişiler de oldukça sorunlu çünkü yıllarını yakınlarına adıyorlar ve bunun sonunda, evet, ücretli işten uzaklaştıkları kadar emeklilik haklarını da kaybediyor bu insanlar. Evde bakım yardımı bakım veren adına emeklilik primi ödemesi anlamına gelmiyor ve bu noktada soruyoruz: Bakım sürelerini emeklilikte değerlendiren, kamu katkılı prim ve geçici bakım desteği sağlayan bir düzenleme noktasında çalışmalarınız var mı? Uzun dönemli bakım sigortasının takvimi ve finansmanı konusunda ne söyleyebilirsiniz bizlere?

Engelli vatandaşlarımız açısından da yine somut bir yanıta ihtiyacımız var: 7538 sayılı Kanun sonrasında Ekim 2008 öncesi sigortalıların vergi indirimine dayalı emeklilik yolu değişti. Eski koşullara göre hayatını planlayanların haklı beklentileri korunmalı bu noktada. Yine soruyoruz: 22 Temmuzda istediğimiz hakkaniyetli geçiş düzenlemesi hazırlanıyor mu Bakanlığınızca? 15 Ocak 2025'ten bu yana kaç başvuru reddedildi, kaç kişinin aylığı kontrol muayenesi sonrasında kesildi? Bunları soruyoruz.

Ve son olarak MESEM'e geliyorum: Millî Eğitim Bakanlığının bildirdiği 509.085 öğrenci 224.346 işletmede mesleki eğitim görüyor. Sizin sunduğunuz sunumunuzda ise 11.039 denetlenen iş yeri görüyoruz fakat bu bütün sektörleri kapsıyor yani bunların tamamı MESEM işletmesi olsaydı bile bu sayının yalnızca yüzde 4,9'u yani yüzde 5'ine tekabül ediyordu. "Yaklaşık 2,5 milyon iş yeri var." diyorsunuz, bu yine devede kulak kalıyor ne yazık ki ve soruyoruz: Gerçekte kaç farklı MESEM işletmesi denetlendi? 76.362 teftiş ziyareti ve 1,2 milyon çalışandan kaçı MESEM'liydi? 21 Ekimde Tekirdağ'da 14 yaşındaki çocuğumuzun ağır şekilde darbını gördük.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)