Avrupa konseyinin itiyaz ve muafiyetlerine müteallik umumi anlaşmaya (s.s.80)

CHP GRUBU ADINA EMİN KOÇ (Yozgat)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Avrupa Konseyinin İmtiyaz ve Muafiyetlerine Müteallik Umumî Anlaşmaya Ek 6 Nolu Protokolün Onaylanmasının Uygun Bulunmasına Dair Kanun Tasarısı hakkında, CHP Grubunun görüşlerini açıklamak üzere huzurlarınızdayım.

Değerli arkadaşlar, Türkiye, insan hakları konusunda, çevremizdeki ülkelerde, pek de iyi olmayan bir sicile sahip. Türkiye bu konuda çok ciddî eleştirilerle karşı karşıya geldi. Bugün, 3 Kasımdan sonra oluşan Parlamento, bu eleştirileri en aza indirmek üzere çalışıyor ve Avrupa'ya uyum konusundaki sözleşmeleri de birbiri ardına onaylıyoruz; bu tasarı da bunlardan birisi.

6 Nolu Protokol, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi yargıçlarının görevlerini ifa etmeleri sırasında ve görevlerini ifa etmek üzere yaptıkları seyahatlerde sahip olacakları ayrıcalık ve dokunulmazlıkları düzenlemektedir; yani, bu hâkimlerin, mahkeme yetkililerinin daha rahat, bağımsız çalışmalarını sağlayacak, onları korumaya yönelik maddeleri içermektedir.

Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak, bu tür sözleşmeleri, anlaşmaları ve tasarıları peşinen desteklemekteyiz.

Bu protokolün 1 inci maddesi, mahkeme yargıçlarına, kendisini ilgilendirdiği ölçüde, eşleri ve yetişkin olmayan çocuklarıyla ilgili olarak uygulanacak ayrıcalıklar, dokunulmazlıklar ve muafiyetler gibi bazı kolaylıklar tanımaktadır. Bu ayrıcalıklar, uluslararası hukuka uygun olarak, diplomatik delegelere uygulandığı şekilde, bu yargıçlara da uygulanacaktır.

Başka bir maddeyle ise, yargıçlara, görevlerini ifa sırasında tam bir söz hürriyeti ve tam bir bağımsızlık sağlama amaçlanmaktadır. Bu yargıçlar, görevlerini ifa ederken, söz, yazı ve eylemlerinden dolayı dokunulmazlıklarla korunmaktadır.

Yine, bu protokolle, mahkeme yargıçları yanı sıra, mahkemenin yazıişlerine de aynı haklar tanınmaktadır; yazıişleri müdürleri de aynı haklarla donatılmaktadır.

Avrupa Konseyi Genel Sekreteri, mahkeme başkanının onayıyla, mahkeme kaleminin diğer üyelerinin dokunulmazlıklarını, genel anlaşmanın 19 uncu maddesi hükümlerine göre de kaldırabiliyor. Bu yargıçlar, bu dokunulmazlıkları, görevleri sırasında, görevleriyle ilgili olarak kazanmaktadırlar.

Mahkeme yargıçlarının ve mahkeme kaleminin belge ve evrakları, mahkemenin faaliyetleriyle ilgili olduklarında, dokunulmazlığa haizdirler. Yine, mahkeme yargıçlarının ve mahkeme kaleminin resmî yazışmaları ve diğer resmî tebligatları alıkonulamaz ve bu tebligatlar sansür edilemez.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, insan hakları konusunda yeni bir sözleşmeyi daha onaylayacaktır. CHP olarak bu tasarıyı destekliyoruz.

Hepimize, ülkemize hayırlı olmasını diliyor; hepinize saygılar sunuyorum. (Alkışlar)