Bursa milletvekili mehmet emin tutan ve 4 milletvekilinin; 5510 sayılı sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun teklifi; balıkesir milletvekili ali osman sali ile bursa milletvekili mehmet altan karapaşaoğlu'nun; sosyal güvenlik kurumu kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun teklifi; bilecik milletvekili yaşar tüzün'ün; 5763 sayılı iş kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanunun 26 ncı maddesinin geçici 23 üncü maddesi 1 inci fıkrasında değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; milliyetçi hareket partisi grup başkanvekilleri mersin milletvekili mehmet şandır ve izmir milletvekili oktay vural ile 1 milletvekilinin; 5510 sayılı sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; trabzon milletvekili m. akif hamzaçebi ve ordu milletvekili rahmi güner'in 5510 sayılı sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortas

CHP GRUBU ADINA ENİS TÜTÜNCÜ (Tekirdağ)Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Bir önceki madde ve geneli üzerinde konuşmam çerçevesinde hoşgörünüze sığınarak görüşlerimi ifade etmeye çalışacağım.

Ne yazık ki, bu görüştüğümüz maddede –tabii, doğal karşılıyoruz- sosyal güvenlik alanında yapılan düzenlemelerin alelacele yapılması karşısında bazı konuların atlanmış, unutulmuş olmasının çıkardığı sorunları şimdi gidermeye çalışıyoruz.

“Göç yolda düzülür.” derler, ama anımsıyorum, dikkatinizi çekmek istiyorum değerli milletvekilleri, biz Sosyal Güvenlik Yasa Tasarısı’nın ve Sosyal Güvenlik Kurumu Yasa Tasarısı’nın görüşmelerinde burada çırpındık, sosyal taraflarla mutabakata varalım, aceleye getirmeyelim, şuralarda birtakım eksiklikler var şeklinde görüşlerimizi dile getirdik, ancak dinletemedik. Şimdi böyle parça parça yasa teklifleriyle ya da -daha sonra göreceğiz, önümüzdeki dönemde de yaşayacağız- yasa tasarılarıyla eksiklerimizi tamamlamaya çalışacağız, “Göç yolda düzülür” anlayışıyla hareket edeceğiz.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sosyal Güvenlik Kurumu Kuruluş Yasası’ndaki bir eksikliği burada sizlerle paylaşmak durumundayım. Bilindiği gibi, Sosyal Güvenlik Kurumu Kuruluş Yasası’nda idari ve mali özerkliğe yer verilmiştir. Özerkliğin temel kuralı Kurum başkanlarının belirli bir süreyle atanmasını gerekli kılar. AKP döneminde yeniden yapılandırılma yapıldı, ancak ne var ki üç kez başkan değiştirildi. Ne oldu Kurumun bağımsızlığına, ne oldu Kurumun idari ve mali yönden bağımsızlığına? Böyle bir bağımsızlık olur mu? Önce BDDK’da görüyoruz, diğer kurumlarda görüyoruz, başkanı belirli bir süreyle sınırlı olarak atamalısınız ki, idari ve mali özerklik konusunda ciddi bir temel taşı yerine oturtulmuş olsun. Temel taşı oturtulmayınca, ne yazık ki, idari ve mali özerklik kâğıt üstünde kalır. Ne olur? İstikrarsızlık olur. Bu konudaki uyarılarımıza, önerilerimize şimdiye kadar kulak tıkadınız. Rica ediyorum Sayın Bakan sizden ve AKP’li milletvekillerinden, bir an önce bu konuda gereğini yapalım. Cumhuriyet Halk Partisi olarak size bu konuda da sonuna kadar destek vereceğimizi bilmenizi istiyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yine, tümüyle ilgili konuşma çerçevesinde biz Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na bir bütün olarak bakmak durumundayız. 15 milletvekili arkadaşımızın duyarlılıkları çerçevesinde bu konuda da bazı düşüncelerimizi yine sizlerle paylaşma ihtiyacı içindeyiz.

Şimdi, bir bütün olarak baktığımızda yapılanlara, bardağın boş tarafının daha fazla olduğu ortaya çıkıyor. Yani şunu söylemek istiyoruz: Sosyal Güvenlik Yasası tabii ki tek çatıyı sağladı; uzun vadeli ve kısa vadeli sigorta dallarını bir sistem içinde, genel sağlık sigortasıyla birlikte yerine oturtmaya çalıştı, ama Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, Sosyal Güvenlik Yasası çok şeyi de götürdü. Özellikle Yasa yürürlüğe girdikten sonra sigortalı olacaklar açısından ciddi kayıplar söz konusu oldu. Mevcut sigortalıların da bazı sosyal haklarında gerilemeler yaşanıyor.

Neden böyle oldu? En azından, önümüzdeki dönemde birtakım iyileşmelere, iyileştirmelere ışık tutuma açısından altını çizerek bu konuyu da ifade etmek mecburiyetindeyim. Neden böyle oldu?

Değerli milletvekilleri, çünkü Sosyal Güvenlik Yasası’nda vatandaşa ek, ilave, çağdaş sosyal devlet anlayışının gereği yeni avantajlar sağlama amacı geri planda tutuldu, bu amaç güdülmedi; bunun yerine, devletin sosyal güvenlik harcamalarını nasıl azaltabiliriz, sosyal güvenlik açıklarını nasıl aşağıya çekebiliriz amacı ön plana çıkarıldı. Tabii ki bu amaç önemli, tabii ki sosyal güvenlik açıkları önemli ama değerli arkadaşlarım, yani kazanılmış hakların, kazanılmış sosyal güvenlik haklarının, dünyadaki insan hakları tarihinde, ikinci kuşak insan hakları çerçevesinde, dünyada artık tartışma konusu edilmeyen bu hakların, kazanılmış hakların Türkiye'de elden çıkartılmış olmasını anlamak ve kabul etmek mümkün değildir. Yani, yineliyorum, sosyal adalete, çağdaş sosyal devlet anlayışına ters bir yaklaşım sergilenmiştir.

Bakınız, buradan emeklilik ve aylık kayıplarından bazı örnekler vereyim. Yani Sosyal Güvenlik Yasası’ndan en çok zarar görenler kadınlar oldu. Bakınız ne oldu: Kadınların 58 olan emeklilik yaşı 65’e yükselecek. Evlenen kadınlar ödedikleri SSK primlerinden emekliliğe yönelik olanların yarısını alabiliyorlar idi, buna da son veriliyor. Çalışan dul eşe bağlanan aylığın oranı yüzde 75 idi, bu yüzde 50’ye indirildi. Ölen eşin askerliğini borçlanarak süreyi tamamlayıp dul aylığı bağlanması önlendi. Kadınlar erkek sigortalılardan iki yıl önce emekli olabiliyordu, pozitif ayrımcılık vardı, buna da son verildi. Malullük aylığında aranan 1.800 gün prim ödemeye on yıl sigortalı olma koşulu eklendi. Yeni Yasa yürürlüğe girdikten sonra sigortalı olanlar emekli olduklarında başka bir işte çalışıyorlar ise emekli aylıklarının kesilmesi düzenlemesi getirildi. Yeni Yasa’dan sonra işe başlayan kadınlar daha düşük oranda emeklilik aylığı alacaklar. Son olarak, aylık bağlanmasındaki güncelleme oranı, hepimizin anımsayacağı gibi, yüzde 100’den yüzde 30’a düşürülmüş durumda.

Sosyal yardımlar ve haklarda da kayıplar yapıldı Sayın Başkan, değerli milletvekilleri. Zaman yetersizliği nedeniyle bunlara girmiyorum, sadece birine işaret edeyim: Sosyal Güvenlik Yasası’yla gazetecilerin de içinde bulunduğu pek çok meslek grubunun yıpranma hakkı ortadan kaldırıldı.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu yasa teklifine olumlu oy vereceğiz. Benden önce konuşan arkadaşlar da buna işaret ettiler çünkü bütün grupların ortaklaşa, bütün gruplara ait 15 milletvekilinin ortaklaşa getirdikleri, sosyal güvenlik duyarlılıklarının bir sonucu olarak getirdikleri birleştirilmiş bir yasa teklifini görüşüyoruz ancak burada ne yazık ki yine doğrusunu yapamadık. Vakit var mıdır bilemiyorum, geçtiği için ama bunları zabıtlara geçmesi açısından dile getirmek durumundayım. Prim borçlarıyla ilgili önceki düzenleme de yani orijinal düzenleme de vatandaşların lehine idi, ancak kullanılamadı. Neden? E, vatandaş ekonomik bunalım altında. Ezilen insanlarımız, çiftçimiz, işçimiz, emekli olma hakkıyla yanıp tutuşan küçük esnaf ve sanatkârımız –o yaşa gelmiş- ne yazık ki bunlardan yararlanamadı. Değerli arkadaşlarım, bu nedenle biz süreyi şimdi uzatma durumunda kalıyoruz. Ama bakınız Parlamentoya gelirken beni İstanbul’dan bir grup esnaf telefonla arabadan aradılar, diyorlar ki: “Enis Bey, esnaf, sanatkâr olarak biz bu uzatma süresinin uzatılmasını rica ediyoruz çünkü ödeyemeyeceğiz, ocağa kadar uzatınız.” diye ricada bulundular.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Tütüncü.

ENİS TÜTÜNCÜ (Devamla)Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Ben de dedim ki: “Vallahi, Plan ve Bütçe Komisyonunda dün bizim arkadaşlarımız ekim ayına kadar uzatma konusunda ciddi bir çaba gösterdiler ancak kabul ettiremedik.” Yani esnaf, sanatkârlar bu şekilde dileklerini dile getiriyorlar ama değerli arkadaşlarım, tarımın nasıl büyük bir sıkıntı içinde olduğunu hep birlikte görüyoruz. Bakınız aşağı yukarı son on beş gün içinde seksene yakın köy dolaştım Trakya’da. Trakya çiftçisinin Türkiye'nin diğer çiftçilerine göre gerçekten iyi durumda olması gerekiyor. Değerli arkadaşlarım, yabancı bankalara hızla ama hızla borçlanıyor. Bu ne anlama geliyor? Değerli arkadaşlarım, bu primleri ödeyemeyecek, yeniden yapılandırmadan yararlanamayacak onun için de işte ekime kadar bunun uzatılması gerekiyordu. Ama şimdi bunu da ne yazık ki elimizden kaçırdık. 8 Milyar YTL’lik yani eski parayla 8 katrilyonluk bir meblağla karşı karşıyayız.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)