Samsun Milletvekili Ersan Aksu ve İstanbul Milletvekili Nurettin Alan ile 87 Milletvekilinin Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi (2/3939)

ERHAN USTA (Samsun)Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Evet, tanımlara ilişkin bir madde ama burada benim anlayamadığım şey şu, daha doğrusu ben tahmin ediyorum ama sizden duymak isterim: "Mutabakat gerekiyor." diyorsunuz. Niye mutabakat gerekiyor? Yani farklılığın kaynağı ne kurumlar arasında kimin ne kadar parası olduğu hususunda?

ERSAN AKSU (Samsun)Şöyle: Merkezi Kayıt Kuruluşu aslında bu işin merkezi yani fon pay sahiplerinin belirlenmesi ve sayısının ortaya konulması; bir kişinin birden fazla fonda hakkı da söz konusu olabilir.

ERHAN USTA (Samsun)Ama fon bazında yapıyoruz, o çok önemli değil.

ERSAN AKSU (Samsun)Yani burada fon pay sahipliğiyle ilgili bir mutabakatla sürecin yürütülmesinin herhangi bir aksaklığa sebebiyet verilmemesi adına daha sağlıklı bir tablo oluşturacağı kanaati var. Bundan dolayı böyle bir tanımlama içinde olduk. Mutabakatla yürünmesi durumunda yani işte biraz önce paylaştınız "Takasbankta şu, şöyle olmuş..." Saklamacı kuruluşlar var, istisnalar var. Bizim burada belirttiğimiz, özellikle 3'üncü maddenin (6)[okunamadı]'ncı fıkrasında "istisna" dediğimiz kişiler var Erhan Bey. O istisnanın neden istisna olduğunu da biraz önce tanımladım. Bu kapsamdaki bir mutabakatı aradığımız için belirttiğimiz bir husus

ERHAN USTA (Samsun)Sayın Başkanım, yani bence ondan ziyade sanki şu; bilmiyorum, teklif sahibi arkadaşlar da söylesin: 16 Eylül saat 13.30'dan önce satış talimatı verenler var, blokajda bekleyenler. Şimdi, bunlar zannediyorum diğer tarafta "hissedar" olarak gözükmüyor, elinde bir fon yok, o alacaklı olarak gözüküyor. Şimdi, o alacaklıları hissedar hâline mi getiriyoruz burada? Yoksa devletin sisteminde... Bu sistemler birbiriyle konuşan sistemler, Ahmet'in, Mehmet'in kaç lirası olduğuna ilişkin bir farklılığın olmaması lazım normal şartlarda ama tam bu geçiş döneminde yani burada, bir tarafta, işte, ne bileyim ben, sattı gözüküyor ama öbür tarafta nakitte alacaklı gözüküyor. Şimdi, onların hepsini hissedar hâline mi getiriyorsunuz, nedir? Böyle bir şey oluyor olması lazım.

ERSAN AKSU (Samsun)Şöyle: Arkadaşların ifade ettiği husus belirttiğimiz konuyu da teyit ediyor, borç ve alacaklar Merkezi Kayıt Kuruluşunda bulunmuyor, sadece pay sahiplerinin tanımı var. Özellikle borç ve alacaklarla ilgili olarak söylediğiniz anlamda bir durumun da var olma ihtimali olabilir yani teknik bir konu ifade ettiğiniz gibi, olabilir. Bu sebeple tamamıyla bağlantılı bir mutabakat... Bunun açıkçası herhangi bir şaibeye mahal veren bir tarafı da yok.

ERHAN USTA (Samsun)Hayır, hayır, zaten mutabık kalmadan olmaz da yani bu ihtiyaç niye doğuyor? Yani sisteme baktığımız zaman, bizim, işte, Ahmet'in, Mehmet'in, X bir hesap numarasındaki kişinin kaç lirasının olduğu veya ne olduğu görülmüyor mu?

ERSAN AKSU (Samsun)Sayın Usta, şöyle: 3'üncü maddenin (6)[okunamadı]'ncı fıkrasında fon pay sahibi olduğu hâlde istisna tutulan, "bunlar hariç" dediğimiz kişiler var. Bunlar da kim? Bire bir portföy yönetim şirketlerinin yöneticilerinin eylemlerine katılan pay sahipleri. Kimdir onlar mesela? İşte, bu arada, iletişimle, bilgiyle haberdar olmuş kişiler; biz bunları hariç tutacağız. Bunun hariç tutulmasıyla ilgili husus bir mutabakatı gerektiriyor, budur.

ERHAN USTA (Samsun)Hayır, Ersan Bey, niyet buysa şimdi bu ayrı bir şey. Şimdi, "kayıtların mutabakatı" diyoruz. Bakın yani verilmeyecek insanları zaten tasnif edeceksiniz siz, kimi kapsayacak, kimi kapsamayacak diye ama "kayıtların mutabakatı" diyor. Yani buranın, MKK'nin kaydında 100 gözüküyor bir şahısla ilgili, öbür tarafta 50 mi gözüküyor ki kayıtlarda mutabakat arıyorsunuz? Bu ancak benim az önce söylediğim meseleden kaynaklı bir şey olabilir. Bir tarafta şeyi sattı, satış emrini vermiş, ondan sonra takasa girmiş. Tamam mı? Hayır, buysa bunu söyleyin diye söylüyorum ben ama diğeri olmaması lazım. Diğeri, zaten istisna tutulanlar ayrı bir şey.

BAŞKAN MEHMET MUŞSayın Aksu, kurumlardan kim var, bu işe kim bakıyor?

ERSAN AKSU (Samsun)MKK Genel Müdürümüz...

BAŞKAN MEHMET MUŞBuyurun.

MERKEZİ KAYIT KURULUŞU GENEL MÜDÜRÜ EKREM ARIKANSayın Başkanım, çok kıymetli hazırun, değerli vekillerimiz; herkesi saygıyla selamlıyorum.

Mutabakat konusu şöyle: Bütün yatırımcı bazlı olarak hak sahibi nezdinde bizde kayıtlı olduğu için kıymetler, bunların en son yapılan kanuni düzenlemesiyle birlikte tabii hesaplamasında orada sorumluluk bize verildi. Hesaplama sonrasında ilgili tasfiyeden sorumlu iki yetkili banka var malum, İş Bankası ve Ziraat Bankası. Onlarla bütün hesap bazlı olarak, yatırımcı bazlı olarak hesaplama sonucunu mutabakatla kendilerine aktarmamız gerekiyor yani orada yürütülen teknik bir süreç. Kısaca böyle özetleyebilirim.

CEVDET AKAY (Karabük)Nihai rakamı siz veriyorsunuz, kişileri ve rakamı, doğru mu?

MERKEZİ KAYIT KURULUŞU GENEL MÜDÜRÜ EKREM ARIKANEvet yani orada belirtilen metodolojiye göre zaten yapılacağı için ödemeler nihai olarak tüm tutarlar bizde netleşmiş oluyor. İlgili finansal kuruluşlara aktaracağız, onlarda da var ama ola ki bir aksaklık olursa diye mutabakatla ilerleyecek süreç.

ERHAN USTA (Samsun)Şimdi, o zaman daha özet söyleyelim: Bu ayın 15'inde satış emrini vermiş, takasa girmiş, Merkezi Kayıt Kuruluşuna da gelmiş oluyor herhâlde, ondan sonra, elinden hissesi çıkmış, elinde bir şey yok, sadece alacaklı durumda. Bu şimdi...

MERKEZİ KAYIT KURULUŞU GENEL MÜDÜRÜ EKREM ARIKANHisse değil, fonlar için konuşuyoruz herhâlde değil mi?

ERHAN USTA (Samsun)Fonlar için söylüyorum yani hisse derken fonu elinden çıkmış. Bu, şimdi, hangi kurumda nasıl gözüküyor? Her kurumda aynı gözüküyor mu bu, yoksa işte farklılık burada mı? Bunları fonu satmamış duruma getirecek miyiz bu mutabakatla?

MERKEZİ KAYIT KURULUŞU GENEL MÜDÜRÜ EKREM ARIKANŞimdi, Sayın Vekilim, şöyle: Fon bazlı olarak yapıldığı için tasfiye süreci, fonlarda "valör günü" denilen teknik bazı konular vardır; T+1, T+2, T+3; gününe göre değişir. Alım satımı, mesela emri verilip de eşleştikten sonra kimisinde kıymetin hesaba girmesi bir gün sonra, iki gün sonra, üç gün sonra olabiliyor, satışta da aynı şekilde.

SADULLAH KISACIK (Adana)Satış emrini sabah vermişse T+0, para piyasası fonu, adam 15 Eylülde sabah satışını vermiş, TEFAS onaylamış, şeyde diyor ki: "Valör bekleniyor."

MERKEZİ KAYIT KURULUŞU GENEL MÜDÜRÜ EKREM ARIKANO PBLK konusuyla ilgili olarak da soruluyorsa zannedersem daha öncesinde zaten açıklaması yapıldı, SPK tarafından da buna ilişkin duyuru yapıldı. Orada da tasfiye sürecine girecek fonlar arasında değerlendirilmiş olacak diye zaten SPK tarafından ilan edilmiş bir duyuru vardı.

ERHAN USTA (Samsun)Pardon, daha önce bir açıklaması var ama "Onların nakitleri verilecek." diye. Şimdi, şey mi oldu, bunların nakitleri verilmeyecek, tasfiye kapsamına mı alınacak?

MERKEZİ KAYIT KURULUŞU GENEL MÜDÜRÜ EKREM ARIKANEfendim, şöyle: PBLK'nin teknik olarak iki sebebi var: Bir, fiyat oluşmadığı için; ikincisi de temerrüde düşmesinden dolayı. Yani TEFAS tarafında PYŞ üzerinden sıfır fiyat gelmişse ya da ilgili şirket temerrüde düşmüşse zaten bu TEFAS tarafında belli bir statüye kavuşmuş oluyor yani sıfır fiyat veya işte temerrüde düşmüş bir fon olarak, o da Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafında pay blokaj alt hesabına yansıyor. Bu, tamamıyla teknik olarak oraya yansıyan bir şey. Sonuçta SPK'nin de duyuruda ilan ettiği zaten tam da burası olduğu için yani sıfır fiyat ve temerrüt durumu, teknik olarak zaten tasfiye sürecine kalmış oluyor.

ERHAN USTA (Samsun)Ama "Filanca tarihteki fiyat esas alınacak." diye SPK'nin bir açıklaması olmamış mıydı başlangıçta? Şimdi, ben o açıklamayı bulamadım şeyde.

MERKEZİ KAYIT KURULUŞU GENEL MÜDÜRÜ EKREM ARIKANTeknik kısmı bu şekilde yani neticede sıfır fiyat var ve temerrüt durumu var. Dolayısıyla tam da bu sebeple PBLK statüsü oluşuyor. SPK'nin de duyurusu tam bunu açıklıyor zaten "Bunlar da tasfiye sürecindedir." diye.

ERHAN USTA (Samsun)O zaman şunu bir SPK'den duyalım yani "Bu düzeltildi yani bizim o yaptığımız şeyden vazgeçildi." diye.

SPK BAŞKAN YARDIMCISI AYTAÇ DİKMENSayın Başkanım, değerli vekiller, kıymetli hazırun, Sayın Vekilim; biz bu tasfiye süreciyle ilgili iki duyuru yaptık, özellikle o PBLK'yle ilgili, aslında ikisinde de farklı bir şey söylemedik. İlkinde söylediğimizin bir belirsizlik oluşturduğu veya tam anlaşılamadığına dair gelen eleştirilerle birincisini biraz daha açıklığa kavuşturduk ve netleştirdik. Orada da özetle söylemeye çalıştığımız şu: "Eğer iki husus söz konusu değilse yani fonlar, söz konusu fon, yatırımcının katılım payı sahibi olduğu fonda fiyat açıklanmama durumu olmamışsa -fiyatı açıklanmadığı için dolayısıyla bir hesap da yapılamıyor- veya fon tasfiyeden bağımsız temerrüde kendi düşmüşe, kendi finansal koşulları nedeniyle düşmüşse bunlar olağan akışa tabidir." diye bir ifade kullanıldı. "Bunlar normal tasfiye sürecinde yani alacaklı değil, normal tasfiyede olağan sürecinde ilerler." dedik ikinci açıklamada; yeni bir şey söylemedik, sadece belki burasını daha netleştirdik ve açıklama yaptık. Dolayısıyla, zaten Sayın Vekilimiz de bahsetti, Takasbanktan, ilgili kuruluşlardan, ödeme kuruluşlarından, altyapı kuruluşlarından, MKK'den aldığımız teyitlerde de bu iki husus dışındaki durumlarda PBLK görünüp de parası ödenmeyen yok.

ERHAN USTA (Samsun)Yani şu: Fiyatı oluşmuş olan herkes, temerrüde düşülmediyse nakdini aldı mı?

SPK BAŞKAN YARDIMCISI AYTAÇ DİKMENŞunu da arz etmem lazım: Yatırımcının hesabında PBLK görmesi "Ona nakit geçti." anlamı taşımıyor. MKK Genel Müdürümüz de lütfen teyit etsin, "Nakdi hesaba geçti." demek değil PBLK. Daha önce "Nakdi hesapta, para hesapta, alamıyor." diye bir şey geldi, "PBLK" demesi paranın hesaba geçtiği anlamına gelmiyor.

CEVDET AKAY (Karabük)Takas kesinliği ilkesi gereği onu zorluyorlardır yatırımcılar, mağdurlar ama fiyat oluşmadığı için öyle bir para yok zaten.

SPK BAŞKAN YARDIMCISI AYTAÇ DİKMENBiz hiç oraya girmeden ikinci duyurumuzda demeye çalıştık ki o PBLK'lerde bu iki durumda yani ben tasfiyeyi alsaydım da almasaydım da fon temerrüde düştüğü için zaten senin verdiğin o emrin bir karşılığı yok, adam ödeme yapamıyor, fon. Dolayısıyla bunun aslında şeyle ilgisi yok.

CEVDET AKAY (Karabük)Peki, izahname niye o gün açıklanmadı? İzahnameyle ilgili sıkıntı nedir? Her zaman açıklanan izahnamenin de açıklanmaması... Bununla da ilgili bir bilginiz var mı?

SPK BAŞKAN YARDIMCISI AYTAÇ DİKMENHangi izahname Vekilim, tam... Açıklamamız gerekip de açıklamadığımız bir izahname yok.

CEVDET AKAY (Karabük)Burada mailler geliyor izahnamenin açıklanmamasıyla ilgili.

SPK BAŞKAN YARDIMCISI AYTAÇ DİKMENTam hani ne kastedildiğini özür dileyerekten anlayamadım. 17/9'da bizim SPK olarak açıklamak zorunda olup da açıklamadığımız bir izahname yok. Tam netleşirse tabii şey yaparım.

ERHAN USTA (Samsun)Fiyat oluşmuş, şirket temerrüde düşmüş; ufak temerrüde düştüğü için parasını alamıyor.

SPK BAŞKAN YARDIMCISI AYTAÇ DİKMENEvet, PBLK görünür.

ERHAN USTA (Samsun)Bunların sorununu çözerken bu genel, buradaki genel duruma tabi olacak değil mi?

SPK BAŞKAN YARDIMCISI AYTAÇ DİKMENEvet.

ERHAN USTA (Samsun)Sonra şunu diyecek misiniz; tamam, senin elinden fon çıkmış, artık sen hissedar olmaktan ziyade alacaklı pozisyonundasın.

SPK BAŞKAN YARDIMCISI AYTAÇ DİKMENBu kanuna tabi olduğu için tasfiye...

ERHAN USTA (Samsun)Alacaklı pozisyonunda olanlara da öncelik tanınır demiyorsunuz, değil mi?

SPK BAŞKAN YARDIMCISI AYTAÇ DİKMENYok, yok. Onun da nedeni, bunun tasfiyeyle ilgisi yok, sana özgü hani fonunla veya fonun açıklamamasından dolayı işte fiyatı; o sizin tabiri caizse aranızdaki bir hukuki şey, özel hukuk ilişkisi...

ERHAN USTA (Samsun)Diyelim ki o fonun sahibine gittin ve oradaki şeyi karşılayacak bir şey aldın, ne diyelim, parasını pulunu buldun, varlığını buldun aldın yani şimdi artık onu diyebilecek duruma geldi, TMSF o paraları buldu etti falan diyelim ki, alacaklı pozisyonunda olsa öncelikli olması gerekiyor.

SPK BAŞKAN YARDIMCISI AYTAÇ DİKMENAma o iki duyuruda ve şeyde biz diyoruz ki: Bu iki nedenden kaynaklandıysa alacaklı değilsin, tasfiyedesin yani fon katılma payı ortağısın, sahibisin.

ERHAN USTA (Samsun)Diyorsun da hukuki mi bu?

SPK BAŞKAN YARDIMCISI AYTAÇ DİKMENYani bir hukuka aykırılık bir...

ERHAN USTA (Samsun)Şimdi, tasfiyeyi yapacak. Mesela, İş Bankası bunun tasfiyesini yapabilir mi, bu sorumluluğu alır mı?

SPK BAŞKAN YARDIMCISI AYTAÇ DİKMENZaten tanım gereği o hiçbir zaman alacaklı konuma gelmemiş çünkü fon temerrütte.

ERHAN USTA (Samsun)Fon temerrütte, tamam, niye alacaklı gelmesin? Alacaklı gelmiş ama şey yok, para kalmamış.

SPK BAŞKAN YARDIMCISI AYTAÇ DİKMENO emri verdiğinde de temerrütten dolayı zaten ödeme yapamıyor fon.

ERHAN USTA (Samsun)Şimdi, bakın, Değerli Başkan Yardımcım, şimdi, alacaklı pozisyonuna gelmiş, şimdi fiyat oluşmama durumunda dediğiniz biraz haklı olabilir ama adamın fiyatı oluşmuş, alacaklı duruma gelmiş ama ortada para yok. Şimdi geldi, devletimiz gitti üzerine, varlığını buldu, aldı, parasını fona getirdi koydu, değil mi? Yapacağımız iş bu burada. Para var artık, bu parayı dağıtırken ben bunu hissedar statüsüne mi alacağım, alacaklı statüsüne mi alacağım?

SPK BAŞKAN YARDIMCISI AYTAÇ DİKMENHissedar statüsüne alacağız.

ERHAN USTA (Samsun)Hukuki mi?

SPK BAŞKAN YARDIMCISI AYTAÇ DİKMENYani hukuka bir aykırılık yok, şundan dolayı...

ERHAN USTA (Samsun)Bakın, ben bir tarafında falan değilim, ben olay açıklığa kavuşsun diye söyledim.

SPK BAŞKAN YARDIMCISI AYTAÇ DİKMENBiz hiç tasfiye kararı vermeseydik o fonla ilgili, zaten o yatırımcı da alamayacaktı; temerrütte fon.

ERHAN USTA (Samsun)Yahu, siz olmasaydınız bunların hiçbiri olmayacaktı zaten, ayrı bir şey. Olmayacak varsayımlar üzerinden gitmeyelim.

SPK BAŞKAN YARDIMCISI AYTAÇ DİKMENYok hani kurgumuz onun üzerine kuruluydu Sayın Vekilim.

ERHAN USTA (Samsun)Anladım ama ya, öyle bir şey söyleyemeyiz Başkanım.