Çeşitli kanunlarda değişiklik yapılması hak.kan.tas (s.sayısı : 36 )

CHP GRUBU ADINA FERİDUN FİKRET BALOĞLU (Antalya)- Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Dernekler Yasasının 82 nci maddesinde yer alan düzenlemeyle ilgili olarak söz almış bulunuyorum.

Önümüze getirilen değişiklik, ilk bakışta, demokratik gelişime, özgürleşmeye katkıda bulunacak gibi görünüyor; ben de o izlenimi edindim. Gerçekten bugünkü düzenleme içinde Dernekler Yasasına muhalefetin getirdiği sonuçlar, hapis cezası, 3 aydan 6 aya kadar hapisle cezalandırmak mümkün. Şimdi, tartıştığımız değişiklikte ise, bu, para cezasına dönüştürülmüş; yani, 1 milyar liradan 3 milyar liraya kadar para cezası uygulanması öneriliyor.

Doğal ki, olaya sadece Avrupa'ya uyum açısından bakmamak gerekiyor; bir de Türkiye'ye uyum içinde olmak lazım. İlk bakışta, demin söylediğim gibi, hapsin kaldırılması önemli; çünkü, özgürlüktür temel konu, özgürlüklerden yana bir değişim gibi gözüküyor; ama, Türkiye şartlarında halk derneklerinin, hemşeri derneklerinin, spor derneklerinin, öğrenci derneklerinin ne tür şartlar içinde olduğunu çok iyi biliyoruz. Onlar için çok büyük bir miktardır bu; üstelik de, bu miktarın uygulanması, başkaca bir şarta bağlanmamıştır.

Şimdi, yeni düzenlemenin atıfta bulunduğu Dernekler Yasasının ilgili maddelerine bakıyoruz; bunlarda bir değişikliğe gidilmiyor; ama, 43 üncü maddeye muhalefet -şu anda önünüzdedir, bu, yürürlükte olan metin- 45 inci maddeye muhalefet ve devamında da, 64 üncü maddeye muhalefetin müeyyidesi para oluyor.

Şimdi, işlenmesi muhtemel suça bir bakalım: Nedir 43 üncü maddede söz konusu olan; bildirimde bulunmamak. 45 inci maddeye bakıyoruz, yıl sonunda beyanname vermemek; yani, bir semt derneğinin yöneticisi -ki, bu insanların hepsinin hukuku bilmesi düşünülemez. İnsanların yasayı bilmeleri kuraldır, bilmek zorundadırlar; ama, fiilen bilmediklerini çok iyi biliyoruz- yıl sonunda beyanname vermediği için 3 milyar liraya varacak bir cezaya müstahak olacaktır, bu cezayla karşı karşıya gelecektir.

Ben, bu düzenlemenin, bu açıdan bakıldığı zaman, başlangıçta, hapis cezasını kaldırdığı için olumlu gibi gözükse de, fiilen, dernekler açısından büyük bir engel getirdiğini düşünüyorum.

Tabiî, demokratikleşme açısından bu tür küçük adımların değerini de kimse inkâr edemez, görünüşte de bu adım atılmış gibi görülüyor; ama, örgütlenmenin önünde çok sayıda engel var. İnsanların örgütlenmesi, düşüncelerini ifade etmeleri için başka gelişmeler de gerekiyor; yani, hapis cezasını paraya çevirmek, para cezasını yükseltmek, pek, bir çözüm gibi gözükmüyor. Daha geniş örgütlenmenin imkânlarını sağlamak gerekiyor, gerçek uyum budur, bu, üstelik, Avrupa'ya uyumla sınırlı kalmayacak uyumdur. Türk Halkının örgütlenme, düşüncesini ifade etme özgürlüğüyle de uyum sağlamış olabiliriz. Bence, Meclisin önündeki temel görevlerden birisi de, bu uyumu sağlamak olmalıdır.

Sayın milletvekilleri, bu çerçeve içinde, izninizle, bir hususa değinmek istiyorum. Demin, iki sayın AKP'li milletvekili arkadaşım, genel başkanlarının yeniden seçilmiş olması konusundaki memnuniyetlerini de ifade ettiler. Partileriyle ilgili bir gelişmedir, saygı duyuyoruz, biz de, kendisine, bundan sonraki genel başkanlık yaşamında başarılar diliyoruz, en azından bunu kendi adıma diliyorum; ama, şunu söylemek istiyorum: Diğer konularda da, insanların seçme, seçilme hakları konusunda, özgürlüklerini kullanabilmeleri açısından aynı duyarlılığı birlikte göstermek zorundayız. Bugün, bu maddeyle ilgili atılan küçük adımla da yetinmemeliyiz, halkımız bizden, daha büyük adımlar bekliyor; özgürlükler konusunda bekliyor, ekonomik gelişmeler konusunda bekliyor. Dilerim, Sayın Meclis, bu konuda gösterdiği duyarlılığı diğer konularda da gösterir.

Hepinizi, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)