3030 sayılı büyükşehir belediyelerinin yönetimi hk.khk'nin değiştirilerek kabulü hak.kan.tekl.( s.sayısı :303 )

AK PARTİ GRUBU ADINA HALİL ÜRÜN (Konya)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İstanbul Milletvekilimiz Sayın Mustafa Baş'ın, 3030 Sayılı Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bazı Geçici Maddelerin İlavesine Ait Kanun Teklifinin İçişleri Komisyonundan da geçerek huzurlarınıza gelmiş şekliyle müzakeresinde AK Parti Grubu adına görüşlerimizi ifade etmek üzere huzurlarınızdayım; Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, burada, tabiî, biraz önce, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına, grup sözcüsü arkadaşımız, çeşitli konularda ifadelerde bulundu, yer yer onlara da değineceğim; ancak, bu kanun teklifinin bir arka planı olması bakımından söz edildiği için, kamu yönetiminin yeniden yapılandırılması, ona bağlı olarak hemen onun arkasından gelecek olan yerel yönetimler reform tasarıları, belediyeler kanunu, il özel idareleri kanunu, bunlarla ilgili gelirler kanunu, bunlarla ilgili personel yasalarının bir bütünlük içerisinde hazır hale getirilmekte olduğunu, kamu yönetiminin yeniden yapılandırılmasına dair çalışmaların burada Yüce Meclisimize özet olarak takdim edildiğini buradan hatırlatmak istiyorum.

Burada söz konusu ettiğimiz kanun teklifine, aslında bu çalışmaların bütünlüğü bozulmadan ele alındığı için sahip çıkılmıştır; zaten, bu bütünlük içerisinde bu çalışma yer alacaktı.

Ancak, benim dikkatimi çekti; değerli grup sözcüsü arkadaşımız "bazı tereddütlerim var, bazı endişelerim var" diyor; ama, o endişelerini bir türlü açıklayamıyor. Temsil ettiği ilin seçmen kitlesini, ilin yöneticilerini küstürmemek için, bir yandan "biz de istiyoruz bunun artmasını, bunun genişlemesini" diyor; ama, bir yandan da "bizim tereddütlerimiz var" diyor ve lakin, burada, bu tereddütlerinin bir cümle olarak ifadesine rastlamadık.

Tabiî ki, buraya, huzurlarınıza, bu değerli heyetin, Meclisimizin kıymetli milletvekillerinin her biri teklif getirebilir; Cumhuriyet Halk Partisi de buraya teklif getirebilir. Sadece "efendim, bu, bir tekliftir" denilmekle kalındı, yetinildi. Peki, siz teklif getirmeyecek misiniz; peki, buradaki değerli milletvekillerimiz bir teklif hazırlayıp getirmeyecekler mi?! Bu tekliftir diye, biz, burada dikkate almayacak mıyız; sadece tasarı olduğuna mı bakacağız, ille Bakanlar Kurulundan geçmiş olduğuna mı bakacağız?

Tabiî, bizim milletvekillerimizin hızına, bizim hükümetimizin hızına kimsenin ulaşması mümkün değil; biz, çok kısa sürede teklif de hazırlayıp getiririz; ama, bunun arka planını da çok iyi hazırlarız. Bu kanun teklifinin arka planında, kamu yönetiminin yeniden yapılandırılması, yerel yönetim reformunun çalışmaları yatmaktadır; yani, o teklif, sadece bir kişinin, kuru kuruya hazırlayıp buraya getirdiği, iki günde bize ulaştırdığı bir teklif değildir. Bu teklifin arka planında, 5 tane tasarı taslağı -birisi tasarı haline dönüştü- çalışmasının bütünlüğünde yer alan imkânlar, yer alan bilgiler mevcuttur; o bilgiler, birçok çalışmanın sonucu olarak orada yer almıştır. Dolayısıyla, bu çalışma yapılmıştır; bu arkadaşımızın getirdiği teklif, kuru kuruya bir teklif değildir.

MUSTAFA ÖZYÜREK (Mersin)Onları niye getirmiyorsunuz?

K. KEMAL ANADOL (İzmir)Tasarı gelsin, tasarıyı getirin.

HALİL ÜRÜN (Devamla)Kaldı ki, bu teklif, aynı zamanda, İçişleri Komisyonumuzda da müzakere edildi, orada da ince ince, ayrıntısına varıncaya kadar ele alındı. Bunu da geçelim, burada da değiştirilebilir. Burada da, eğer, eksiği görülmüşse, eksiği varsa, sizlerin bir teklifiniz varsa, bir değişiklik öneriniz varsa, değerli arkadaşlarımızın her biri, buraya, bu değişiklik önerilerini getirebilirler ve biz, burada, açık açık bunu tartışırız, en doğru olanına karar veririz.

Tabiî, satır aralarında, hemen sözümün başında ifade etmek istiyorum. Özellikle bazı yerlere mesajlar yollanıyor; efendim, cumhurbaşkanı düşünülmüyormuş, Anayasa Mahkemesi düşünülmüyormuş.

Değerli milletvekili arkadaşlarım, Cumhurbaşkanı Cumhuriyet Halk Partisinin kayıtlı üyesi midir? (AK Parti sıralarından alkışlar; CHP sıralarından gürültüler)

ORHAN ERASLAN (Niğde)Ayıp!.. Ayıp!..

MEHMET YILDIRIM (Kastamonu)Ayıp!.. Ayıp!..

HALİL ÜRÜN (Devamla)Anayasa Mahkemesi Başkanları Cumhuriyet Halk Partisinin kayıtlı üyeleri midir?! Bunu anlamak mümkün değil. Elbette, böyle olmadığını biz biliyoruz; onların verdikleri kararlarda adil ve gerçekten meseleleri bilerek karar verdiklerine biz inanıyoruz, buna güveniyoruz.

K. KEMAL ANADOL (İzmir)Niye söylüyorsun o zaman?!

MUSTAFA ÖZYÜREK (Mersin)O zaman niye söylüyorsun, niye çamur atıyorsun?!

HALİL ÜRÜN (Devamla)Bir diğer husus da şudur: Efendim, biz, falanla filanla kavgalıyız, şununla kavgalıyız... Bizim hiç kimseyle bir kavgamız yok...

HÜSEYİN BAYINDIR (Kırşehir)Siz kendinizle bile kavgalısınız...

HALİL ÜRÜN (Devamla)... bizim halkla kavgamız hiç yok. Halk, bizi bu iktidara getirirken, kavgalı olduğumuzu bilerek mi getirdi iktidar yaptı; bunu, bilmemiz lazım. Biz, kesinlikle, böyle bir kavganın söz konusu edilmesini, doğrusu, yerinde bulmuyoruz.

Değerli arkadaşlar, biz, kamu yönetimini yeniden yapılandırırken şu esaslara dikkat ediyoruz; diyoruz ki...

MUSTAFA ÖZYÜREK (Mersin)Onu, o zaman anlatırsınız...

HALİL ÜRÜN (Devamla)...merkezî yönetim, üzerine düşen koordinasyon ve denetim görevini yapsın. Merkezî yönetim olarak, uhdesindeki, ona ait olan yetkilerini en iyi şekilde kullansın ve üzerindeki yerel mahiyet arz eden birtakım yetkilerle zaman kaybetmesin, zaman israfı doğmasın istiyoruz. Daha hızlı, daha süratli, daha verimli, daha kaliteli, daha katılımcı bir yönetim, demokratik temayüllerin en iyi tarzda işlediği bir yönetim oluşsun arzusundayız. Yerel yönetimlerin yeniden yapılandırılmasından maksadımız da budur. Şimdi, bakın, bu maksadın en önemli umdelerinden birisi olarak, değerli arkadaşımızın hazırladığı teklif bunu tamamlayan bir tekliftir ve zaten içinde yer alacak olan bir tekliftir.

Peki, biz niye bunu hemen ele aldık da...

SALİH GÜN (Kocaeli)Seçim yakın da ondan.

HALİL ÜRÜN (Devamla)Bakınız, "İmarzede" denildi. İmarzede; o çok önemli, o öncelikli, tabiî ki bizim için de öncelikli; doğrudur; ama bir de "imarzade", "imarziyade" var; yani imar bütünlüğünün korunamadığı, imar bütünlüğünün bozulabildiği birtakım çevredeki beldelerde, ilçelerde, yerleşim birimlerinde plan hedeflerine varılamadan yapılan işlerin bir an önce yapılabilmesini öngören bir çalışmadır bu.

K. KEMAL ANADOL (İzmir)Beykoz'da, 2/B arazisinde...

HALİL ÜRÜN (Devamla)O şartlar içerisinde plan hedeflerinin dışına çıkılarak kendi yetkin ve etkin olmayan personeliyle, elemanıyla buna güç yetiremeyen birtakım belde belediyelerinin, birtakım ilçe belediyelerinin çevredeki imar bütünlüğünü bozan imarziyade, köşeyi dönen insanların önünü kesmek için biz bunu yapıyoruz, bunu getiriyoruz buraya. (AK Parti sıralarından alkışlar)

Elbette, bu da bir imarziyade, imarzade yasasıdır aslında bir yönüyle.

K. KEMAL ANADOL (İzmir)Sayın Kemal Unakıtan'a, Maliye Bakanına bakın.

HALİL ÜRÜN (Devamla)Değerli arkadaşlar, bakınız, büyükşehirlerimizde görev nedir.

MUSTAFA ÖZYÜREK (Mersin)Bir yıldır niye getirmiyorsunuz? Bir yıldır aklınız neredeydi de 12'ye 5 kala getiriyorsunuz?

HALİL ÜRÜN (Devamla)Büyükşehir belediye başkanlığı yapmış arkadaşlarımız var burada, hem muhalefet grubunun içerisinde hem AK Parti Grubunun içerisinde, her iki grubumuzda da var. Bizim en büyük eksikliğini hissettiğimiz şey koordinasyondur. Plan bütünlüğünün bozulmadan işlerin yürütülmesidir. Peki, büyükşehir belediyelerinin görevi nedir...

SALİH GÜN (Kocaeli)16 il tamam, 65 il ne olacak?

HALİL ÜRÜN (Devamla)...3030 sayılı Yasayla görevleri tarif edilmiştir, kuruluş yasasıyla görevleri tarif edilmiştir. En büyük görevi... Nasıl ki merkezî yönetim ulusal bazda koordinasyon ve denetimi yapıyorsa, ulusal bazdaki planları, büyük projeleri üstleniyorsa; büyükşehir belediyeleri de kendi alanları içerisindeki yerel bazda; ama, yine ulusal mahiyet taşıyan, yine geniş mahiyet taşıyan, yine altyapı bütünlüğünü, yine imar bütünlüğünü öngören hedefleri yakalayabilmek için kurulmuş bir büyük belediyedir. 16 tane büyükşehrimizde çeşitli belediyeler vardır, kendi uhdesinde, kendi bünyesinde; merkez ilçe belediyeleri dediğimiz, belde belediyeleri dediğimiz.

Şimdi, peki, çevrede ne oluyor; bir yol, imar hudutlarına kadar, belediye hudutlarına kadar, 30-35 metre olarak devam ediyor, ondan sonra, bu yol orada kesiliyor. Kanalizasyon, su hizmetleri, altyapı, doğalgaz hizmetleri o hududa kadar devam ediyor, metro çalışmaları oraya kadar devam ediyor, ondan sonra devam etmiyor. Çevrede olan, bu sözü edilen, bu taslak içerisinde yer verdiğimiz, 50 kilometre mesafede olan yerler var. Tabiî, nüfusu 2 000 000 ile 5 000 000 arasında olursa 50 kilometre, nüfusu 1 000 000 ile 2 000 000 arasında olursa 30 kilometre, nüfusu 1 000 000'dan daha aşağı olduğu zaman 25 kilometre; nüfusu 5 000 000'un üzerinde olursa da belediye hudutları ile il mülkî hududu aynı olacak tarzda getirilen bu çalışmalarda, aslında, bu hedefler gözetilmektedir. Bunun da bir önceliği vardır. Biz, bunu yapmak suretiyle, önümüzdeki yaklaşmakta olan seçimleri bahane bilerek bu tür imardışı hareketlere girenlerin yolunu kesmek istiyoruz. Ben size söyleyeyim: Kesinlikle, gecekondu mafyaları bu yasadan rahatsız olmaktadır; bir de, sizin Grup sözcünüz rahatsız olmaktadır. Ben, bunu anlayamıyorum!.. (AK Parti sıralarından alkışlar)

HALİL TİRYAKİ (Kırıkkale)Mafyalar sizde, bizde mafya yok!..

SALİH GÜN (Kocaeli)Çok ayıp!..

HALİL ÜRÜN (Devamla)Şimdi, tabiî, şunu çok açıklıkla ifade etmek istiyorum: Bir kere, belediye hudutlarının bu şekilde genişletilmesini öngören bu taslakla yapılacak olan çalışmalardan, yapılacak olan düzenlemelerden yararlanacak olan halka bir bakalım.

Şimdi, üzerinde en çok durulan konu, "efendim, bu taslak niye bu seçime yakın getiriliyor? Seçime yakın getiriliyor, o halde, AK Partinin burada bir çıkarı var."

Bakınız, bizim popülist davranmadığımızın en açık delili, kamu yönetiminin yeniden yapılandırılmasına dair getireceğimiz yasa tasarısıdır. Muhalefet olarak sizlerin katkısını o tasarıda da göreceğiz. Temenni ederim ki, olumlu, yapıcı birtakım tekliflerle onu güzelleştirin, daha güzel hale getirin. Biz, elbette onun güzel hale getirilmesinden, en iyi şekle gelmesinden rahatsızlık duymayız, keyif duyarız; ama, dikkatinizi çekmek istediğim husus şudur: Biz, popülist davranmıyoruz.

SALİH GÜN (Kocaeli)Onun için mi sadece 16 belediyeyle kucaklaşıyorsunuz?

HALİL ÜRÜN (Devamla)Parti çıkarlarını ülke çıkarlarının önünde tutacak olsak, biz, 368 Grup üyemizle Anayasayı dahi değiştirecek bir güce sahip olduğumuz halde, bizde var olan yetkileri niye muhalefetle paylaşalım; biz deli miyiz...

HALİL TİRYAKİ (Kırıkkale)Yap da gör o zaman, yap da gör!.. Gücünüz yetiyorsa, yapın bakayım!..

HALİL ÜRÜN (Devamla)Biz deli değiliz, biz çok akıllıyız. Neden akıllıyız; Türkiye'nin çıkarlarını parti çıkarlarının önünde tuttuğumuz için akıllıyız.

Burada, üzerinde durmak istediğim husus şudur: Ankara'yı örnek veriyorum -eğer bu endişe varsa, bu endişeyi kısaca sizlerle paylaşmak istiyorum- 3 Kasım seçimlerinde Ankara'da Cumhuriyet Halk Partisinin oy oranı yüzde 28 küsur; AK Partinin oy oranı ise yüzde 38 küsur; 10 puanlık bir fark zaten 3 Kasımda var. Şimdi, aradan geçen zaman içerisinde yapılan anketlerden bakıyoruz ki, AK Parti, oy oranını yüzde 50'lerin üzerine çıkarmış. (CHP sıralarından "Allah, Allah!.." sesleri)

AHMET ERSİN (İzmir)Bir de İzmir'e bakalım Sayın Başkan.

ZEKERİYA AKINCI (Ankara)O zaman, seçim yapmaya gerek yok.

HALİL ÜRÜN (Devamla)O zaman, burada çıkardığımız her yasaya siz karşı çıkın, bu yasaların hepsi, seçmenin, vatandaşın, ülke insanının bize yönelmesine sebep oluyor. Sizin, asıl bu yönelişi incelemeniz lazım. Neden ülke insanı bize sahip çıkıyor; onun altında, işte, AK Parti Genel Başkanı ve Başbakan Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın -biraz önce grup sözcüsünün ifade ettiği- "yahu" diye halk diliyle konuşması yatıyor; halkın yüreğinden, halkın dilinden anlayan yapısı yatıyor. (AK Parti sıralarından "Bravo" sesleri, alkışlar) Biz, siyaseti böyle anlıyoruz. Yoksa, kalkıp da bunu mizah konusu yapacak olursanız, siz, siyasetin nasıl değişmekte olduğunu görememiş olursunuz. Biz, siyasetin değişen yüzünü biliyoruz. Siyaset halkla yapılır. Halkın talepleri doğrultusunda siyaset yapılır.

ZEKERİYA AKINCI (Ankara)Laf bunlar, laf...

HALİL ÜRÜN (Devamla)Şimdi, bakınız, siz, burada, bunları böylece konuşuyorsunuz; elbette, bu millet de bizi izliyor.

Ankara'da, 50 kilometrenin içerisine giren ve bu hizmetlerden istifade edecek olan, kanalizasyon, su, yol, doğalgaz, metro, ulaşım gibi altyapı hizmetlerinden istifade etmeyi bekleyen Cumhuriyet Halk Partisi üyelerine, yanlarına gittiğiniz zaman, siz ne diyeceksiniz; onlara ne cevap vereceksiniz?!

SALİH GÜN (Kocaeli)Sana ne!.. Sana ne!.. Ne dersek deriz.

HALİL ÜRÜN (Devamla)"Efendim, seçim geliyordu da biz onun için karşı çıktık."

Onların hepsi bunu arzuluyor. 16 tane büyük şehrin nüfusu ülke nüfusunun üçte 1'i kadar; üçte 1'inin de üzerinde. Dolayısıyla, bu, aslında, Türkiye'nin önemli bir kısmını ilgilendiren bir yasa teklifidir. Siz, bu teklifin arkasında durmayacaksınız da hangi teklifin arkasında duracaksınız?! Siz, bu teklifi desteklemeyeceksiniz de hangi teklifi destekleyeceksiniz?! Tasarı olduğunda bakalım; tasarı da gelecek, o zaman da sizi göreceğiz; ama, ben, inanıyorum ki, o zaman da siz, popülist davranışlarla... Umarım ki beni yalancı çıkarırsınız.

HALİL TİRYAKİ (Kırıkkale)Zaten yalancısınız. Neyi doğru söylüyorsunuz ki?!

HALİL ÜRÜN (Devamla)Popülist davranışlarla, burada, yine, aynı şekilde sunî birtakım mazeretler üreteceksiniz.

Bakınız, çarpık kentleşme, hepimizin sorunudur. Gecekondulaşma hepimizin sorunudur.

ORHAN SÜR (Balıkesir)Sayenizde.

HALİL ÜRÜN (Devamla)Büyük şehirlerin civarlarında, büyükşehir hizmetlerinden istifade etmeyen mahallelerin, beldelerin, köylerin, ilçelerin bu hizmetlerden istifade edebilmelerinin gereği bizim sorunumuzdur. Bütün bu sorunları paylaşmak için, sizlerle, elbette, burada, olumlu, yapıcı birtakım teklifleriniz gelirse, onları değerlendirmeye alırız; ama, bu teklifler gelmediği halde, sadece, işte "ben de istiyorum; ama, endişelerim var." Endişe ne; endişe yok.

İZZET ÇETİN (Kocaeli)Endişe var, var; herkes endişeli.

HALİL ÜRÜN (Devamla)Endişe, önümüzdeki yerel seçimlerde, AK Partinin, şimdiden, yapılan anketlerde, belediyelerin kahir ekseriyetini alacak olmasıdır. Buna engel olamazsınız ki. (AK Parti sıralarından alkışlar)

Halkla diyaloğunuzu artıramazsanız, halkla diyaloğunuzu geliştiremezseniz, buna nasıl engel olacaksınız?

HALİL TİRYAKİ (Kırıkkale)Burası vaaz yeri değil, burası Meclis. Vaaz verir gibi konuşuyorsun. Burası Meclis, Atatürk'ün Meclisi!..

HALİL ÜRÜN (Devamla)Onun için, size düşen, evvela budur.

Bakın, ben ve arkadaşlarım ve buradaki değerli milletvekili arkadaşlarımız, çevre belediyelerde yer alan pek çok vatandaşın bize müracaatlarına şahit olduk. "Yahu, siz, bizim halimizi görmüyor musunuz? Siz, burada, belli mekânlarda oturan insanların, şehrin merkezinde oturan insanların, bu hizmetlerden yararlandığını görüyorsunuz da, bizim bu hizmetlerden yararlanmadığımızı niye görmüyorsunuz, niçin bize elinizi uzatmıyorsunuz" diye, bize yakındıklarına, bize dertlendiklerine, bizzat şahidim.

OYA ARASLI (Ankara)Kanunun üzerinde konuşun, kürsüyü kullanmayın.

HALİL ÜRÜN (Devamla)Bu konuda ciddî olmak, bu konuda daha tutarlı davranmak mecburiyetindeyiz.

Burada, hiçbir şey değişmemektedir, sadece sınırlar genişlemektedir; belediye, yine yerinde kalmaktadır.

Burada, biz, şöyle bir madde de getirmiyoruz; Cumhuriyet Halk Partisi burada seçime girmez diye bir madde yok. (AK Parti sıralarından alkışlar) Cumhuriyet Halk Partisi, burada seçime girecek; ama, o seçimi belirleyecek olan da halktır, oy verecek olan halktır, halk oy kullanacaktır.

ŞEVKET ARZ (Trabzon)Gücün yetiyorsa yaz, demagoji yapma!

HALİL ÜRÜN (Devamla)Onun için, halkı dikkate almaya mecburuz.