5447 sayılı yükseköğretim kurumları teşkilatı, kanunu yükseköğretim kanunu (s.s.1096)

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Van)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan yasa tasarısı üzerinde, hükümet adına, hem bazı görüşlerimi sizlerle paylaşmak hem değerli sözcü arkadaşlarımın belirttiği bazı hususlara açıklık getirmek istiyorum.

Biraz önce değerli arkadaşımız, İzmir Milletvekilimiz Sayın Mehmet Tekelioğlu -ki, kendisi de bir akademisyendir, profesördür ve yükseköğretim uygulamalarını yakından bilen bir insandır- çok önemli noktalara işaret etti. Bildiğiniz gibi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 13 üncü maddesinde, rektör atamasının nasıl yapılacağı ifade edilmektedir; ancak, burada, kurulmuş olan, halihazırda rektörü bulunan üniversitelerin rektörlerinin yeniden atanması düzenlenmiştir, yeni kurulan üniversitelere nasıl rektör ataması yapılacağıyla ilgili kalıcı bir hüküm mevcut değildir.

Evet, Anayasa gereğidir, 130 uncu maddede rektörlerin Sayın Cumhurbaşkanı tarafından seçilmesi ve atanması Anayasa hükmü gereğidir. Bizim getirdiğimiz geçici 1 inci madde de bunun ruhuna uygundur; Sayın Cumhurbaşkanına seçme ve atama yetkisi veren Anayasanın 130 uncu maddesine göre düzenlenmiş bir kanundur.

Nitekim, değerli milletvekilleri, 3 Temmuz 1992 yılında kurulan 22 üniversitenin rektörleri bu şekilde atanmıştır. 3826 sayılı Kanundur bu. Bu geçici madde aynen burada da mevcuttur ve bu rektörler buna göre atanmıştır. Ben, daha ilginç olanını söyleyeyim size. 1993'te Osman Gazi Üniversitesi kurulmuştur; Anadolu Üniversitesinin bölünmesiyle Osman Gazi Üniversitesi Eskişehir'de kurulmuştur. Osman Gazi Üniversitesinin rektörü -bakın, dikkatinizi çekerim- 3826 sayılı Kanuna atıfta bulunularak atanmıştır. Kaldı ki, geçici maddeler o kanun için geçerli olmasına rağmen, 1993'de, Eskişehir Osman Gazi Üniversitesinin rektörü de bu şekilde atanmıştır. 1994 yılında Galatasaray Üniversitesi kurulmuştur -ki, halihazırda YÖK Başkanı olan Sayın Prof. Dr. Erdoğan Teziç'in üniversitesidir- 1994 yılında Galatasaray Üniversitesine rektör ataması da, yine, bu hükme göre yapılmıştır; Millî Eğitim Bakanı ve Başbakan tarafından teklif edilmiş ve dönemin Sayın Cumhurbaşkanı tarafından ataması yapılmıştır.

Değerli milletvekilleri, şimdi, benim anlamakta güçlük çektiğim şey şudur: Bakın, fakülteleri kanunla kurmuyoruz -kanunla da kurabilirsiniz- fakülteler Bakanlar Kurulu kararıyla kurulur. Biz, siyasî irade olarak, Hükümet olarak fakülte kuruyoruz, yüksekokul kuruyoruz; ancak, siz fakülte kurabilirsiniz, yüksekokul kurabilirsiniz; fakat, rektör ataması yapamazsınız, teklif bile edemezsiniz…

OSMAN KILIÇ (Sivas)Niye?

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)Böyle bir hükmü anlamak mümkün değil. Dediğim gibi, 92'de bu yapılmış, 93'te yapılmış, 94'te yapılmış. O gün de bu ülkede anayasa profesörleri vardı, o gün de bu ülkede hukukçular vardı, Allah'ın bir tek kulu çıkıp da, bu Anayasaya aykırıdır demedi. Burada çifte standart var.

Şimdi, değerli milletvekilleri, başkası için âdet olan şey bizim için niçin kabahat olsun, bunu anlamak mümkün müdür?!

TUNCAY ERCENK (Antalya)Mesele orada zaten.

MEHMET ÇERÇİ (Manisa)AK Parti yaptığı için!

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)Şimdi, bakın değerli arkadaşlar, biz, bugüne kadar, iktidara geldiğimizden beri, 80 adet Bakanlar Kurulu kararıyla fakülte ve yüksekokul kurduk. Bakın, 81 hatta. Şu anda 48 adedinin de kuruluş çalışmaları devam ediyor, toplam 129. Sayın Özyurt'un bunu özellikle duymasını istirham ediyorum; çünkü, Sayın Özyurt, biraz önce dedi ki: "Hangi 15 yeni üniversite; bunlar zaten hepsi vardı, siz buraya tabela asıyorsunuz." Bakın, 129 yüksekokul ve fakülteyi… 129'u üçe bölün -çünkü, 3 fakültesi olan yerlerde biz üniversite kuruyoruz- 42 üniversite eder arkadaşlar.

Tabiî, bu fakültelerin ve yüksekokulların hepsi bu yeni 15 üniversite için kurulmamış, bu 15 ilde kurulmamış; bunlar, daha önce kurulmuş olan üniversitelere bağlı olarak da gündeme gelen fakülteler ve yüksekokullardır.

Bir başka çelişki: Sayın Özyurt dedi ki: "Bunlar zaten kurulmuştu, fakülteler geçmişte vardı, her şey hazırdı, siz buraya kanun getirdiniz." Sonra, konuşmasının devamında diyor ki: "Rektör atayacaksınız, ortada hiçbir şey yok, bir mühür, bir rektör; gidip oturacağı yer yok."

Bu ne çelişki allahaşkına! Sayın Özyurt, ne dediğinizin farkında mısınız?!

MUSTAFA ÖZYURT (Bursa)Sayın Bakanım, 1 profesörü olmayan yerlere üniversite açıyorsunuz!.. 1 profesör yok!..

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)Bir başka şey…

MUSTAFA ÖZYURT (Bursa)1 profesör yok.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)Bir başka şey, değerli arkadaşlar, değerli milletvekilleri, biz, bakın, bu yeni 15 üniversiteyle birlikte neler kuruyoruz, onu da değerli arkadaşlarımın bilmesi lazım, yeni kurulan fakültelerle birlikte.

Bu üniversiteler bünyesinde, bu illerde, diyelim ki Yozgat'ı, Adıyaman'ı, Erzincan'ı, Aksaray'ı, işte, Giresun'u, Ordu'yu alın, hangisini alırsanız alın, eğer bünyesinde tıp fakültesi varsa, sağlık bilimleri enstitüsü, fen bilimleri enstitüsü, sosyal bilimler enstitüsü, yani, mastır ve doktora payesi verecek, mastır ve doktora çalışması yaptıracak 3 yeni enstitü kuruyoruz ve bunun da özellikle altını çiziyorum, bu üniversitelere dönersermaye dahil, dönersermayede çalıştırılacak elemanlar dahil 30 081 yeni kadro ihdas ediyoruz. 30 081 yeni kadro ihdas ediyoruz.

Şimdi, bütün bunlarla beraber, efendim, hiçbir şey yapılmıyor, sadece, mevcut zaten üniversite vardı, tabela asıyorsunuz!.. Bu tabelayı asmak bu kadar kolaydı da, bugüne kadar niçin siz asmadınız allahaşkına?!

MUSTAFA ÖZYURT (Bursa)Yanlış yere tabela asılmaz.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)Yani, Hükümetin bu teşebbüsünü küçümsemenin…

MUSTAFA ÖZYURT (Bursa)Her yere tabela asılmaz.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)…bunu hafife almanın hiçbir anlamı yok. Meclis olarak birlikte güzel bir şey yapıyoruz. Bence bunu sahiplenirseniz, bu, çok daha şık olur.

Değerli arkadaşlar, YÖK'ün 13 rektörü görevden alması, 22 rektörden 13'ünün YÖK tarafından görevden alınması… Bakın, bunların görevden alınmasını YÖK temin etmiştir ve kurulduğu günden beri Yükseköğretim Kuruluyla ilgili, bu ülkede, aydınların, sağcıların, solcuların, Meclisin ve herkesin ortaya koyduğu eleştirileri hepimiz biliyoruz. Şimdi, YÖK Yasası, YÖK değişikliği gündeme gelince, siz, niçin her yaptığı icraattan dolayı YÖK'ü savunma gereği duyuyorsunuz?! Bu size yakışıyor mu?! Bu, gerçekten, aydınlanmadan, özgürlükten, üniversitenin özerkliğinden söz eden insanlara, bence, yakışmayan bir tavırdır. Biz diyoruz ki, bırakın bu merkeziyetçi yapıyı; üniversitelerin iradesini, âdeta, kendi elinde mahkûm eden bu yapıyı savunmayı bir tarafa bırakalım arkadaşlar.

Şimdi, Hükümet, Millî Eğitim Bakanı ve Başbakan teklif edecek, Cumhurbaşkanı atayacak. Nihaî atama mercii Sayın Cumhurbaşkanıdır ve Sayın Cumhurbaşkanına tek isim gönderilirse, Anayasaya aykırı olur; ama, birden fazla isim gönderdiğiniz zaman, Sayın Cumhurbaşkanına, hem seçme hem atama hakkı veriyorsunuz; bu, Anayasanın ruhuna uygundur.

K. KEMAL ANADOL (İzmir)Öyle mi?!

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)Bir başka şey; şimdi, ben, milletvekili arkadaşlarıma soruyorum: Biz Sayın Cumhurbaşkanına kimi teklif edeceğiz allahaşkına?!

K. KEMAL ANADOL (İzmir)Asıl merkeziyetçi bu işte! Merkeziyetçi bu; Başbakan, Millî Eğitim Bakanı…

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)Biz, sebze halindeki komisyoncuları, kabzımalcıları, sokaktaki insanları toplayıp, rektör diye teklif etmeyeceğiz ki! Şimdi, bakın, bizim teklif edeceğimiz rektör adayları, bu YÖK sisteminde profesörlük payesi almış insanlardır. 2547 sayılı Yasaya göre, Üniversitelerarası Kurulun belirlediği kriterlere göre unvanını almış, Türkiye Cumhuriyeti Devleti vatandaşı olan ve profesör unvanına sahip olan insanları biz teklif edeceğiz. Biz, tutup da, ithal insan getirmeyeceğiz, rektör yapmayacağız. Dolayısıyla, burada yadırganacak, burada garipsenecek, aslında, Anayasaya aykırı bulunacak bir durum da söz konusu değildir.

Bakın, biraz önce Değerli Tekelioğlu söyledi, siyaset kurumunun, siyasetçileri reşit değilmiş, siyaset… Bakın, aslında, muhalefet, bu tür şeyleri bize yöneltince, değerli arkadaşlarım, siz sadece bizi değil, kendinizi de itham etmiş oluyorsunuz.

K. KEMAL ANADOL (İzmir)Hayır, hayır…

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)Bakın, siyaset kurumunu bu şekilde küçümsemenin, bu şekilde reşit değilmiş gibi muamele yapmanın kesinlikle, özellikle siyasetçilere yakışmadığını ifade etmek istiyorum.

Şu anda Avrupa Birliğine girmeye çalışıyoruz. Avrupa Birliğindeki ülkelerde rektörler nasıl atanıyor biliyor musunuz değerli arkadaşlar? Bakın, rektör atamalarıyla ilgili her ülkede, standart, sabit bir kural yoktur. Birçok ülkede farklı uygulamalar var. Bakın, ben, size, Avrupa Birliği ülkesi olan veya olmayan bazı Avrupa ülkelerinden örnekler vermek istiyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)Bitiriyorum Sayın Başkan.

BAŞKANBuyurun.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)Bakın, üniversite rektörü, İtalya, Belçika, Danimarka, İsviçre ve Yunanistan'da -bakın, devlet başkanı değil, başbakan tarafından değil- Millî Eğitim Bakanı tarafından atanıyor; Avusturya'da Federal Bilim ve Araştırma Bakanınca; Hollanda ve Finlandiya'da Eğitim ve Bilim Bakanınca, bakın, başbakan, devlet başkanı tarafından değil…

MEHMET ÇERÇİ (Manisa)Oralarda demokrasi yok Sayın Bakan (!)

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)Müsaade edin.

K. KEMAL ANADOL (İzmir)Oralarda böyle Maliye Bakanı var mı; böyle yumurta satan oğlu?!

MEHMET ÇERÇİ (Manisa)Oralarda demokrasi yok (!)

MUSTAFA GAZALCI (Denizli)Böyle Millî Eğitim Bakanı var mı, onu söyle.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)İsveç'te Bakanlar Kurulunca rektör atanıyor. Değerli arkadaşlar, bakın, Federal Almanya'da Federal Eğitim Bakanı tarafından değil, Almanya'da Federal Eğitim Bakanı tarafından değil, Eyalet Millî Eğitim Bakanı tarafından atama yapılıyor; Fransa'da Millî Eğitim ve Maliye Bakanının ortak kararıyla, Portekiz'de ise, Eğitim ve Kültür Bakanınca atanmaktadır.

Şimdi, Avrupa Birliği ülkelerinde uygulama bu. Bazılarında Millî Eğitim Bakanı tarafından, Eğitim ve Bilim Bakanı tarafından… Bakın, Federal Almanya'da Federal Bakan tarafından değil, Eyalet Bakanı tarafından rektör ataması yapılmaktadır.

ABDULKADİR ATEŞ (Gaziantep)İşinize gelen ülkeleri söylüyorsunuz Sayın Bakan.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HÜSEYİN ÇELİK (Devamla)Şimdi, bütün bu uygulamalardan sonra, bu örneklerden sonra, efendim, bu bilimsel özerkliğe, bu yönetsel özerkliğe aykırıdır şeklinde bir argüman geliştirmenin, ben, gerçekle bağdaşmadığını ifade ediyorum ve bu uygulamanın Türkiye'de ilk defa bizim tarafımızdan gündeme getirilen, icat edilen bir uygulama olmadığını, Anayasanın ruhuna aykırı olmadığını, Anayasaya uygun olduğunu ifade etmek istiyorum.

15 üniversitemizin, yine, bu illerimize, bütün ülkemize hayırlı olmasını diliyor, Yüce Meclisi saygılarımla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)