Bursa milletvekili ismet büyükataman ve 29 milletvekilinin, zeytin ve zeytinyağı ile diğer bitkisel yağların üretimindeki sorunların araştırılarak altyapı ve işletmeciliğinin geliştirilmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla(10/27); aydın milletvekili ahmet ertürk ve 20 milletvekilinin, zeytin ve zeytinyağı üreticilerinin sorunlarının araştırılarak zeytinciliğin geliştirilmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla (10/34); bursa milletvekili ali koyuncu ve 19 milletvekilinin, zeytin ve zeytinyağı üretimi ve ticaretinde yaşanan sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla (10/37); balıkesir milletvekili ahmet edip uğur ve 23 milletvekilinin, bitkisel yağlar, zeytin ve zeytinyağı sektöründe yaşanan sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla (10/40); ve muğla milletvekili gürol ergin ve 24 milletvekilinin, zeytincilikte yaşanan sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlen

İSMAİL BİLEN (Manisa)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ülkemiz zeytin ve zeytinyağı üretiminde üreticilerimizin karşılaştığı sorunların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa’mızın 98’inci maddesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’müzün 104 ve 105’inci maddeleri gereğince Meclis araştırması açılması için vermiş olduğumuz önerge üzerinde söz almış bulunuyorum. Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz alan konuşmacı arkadaşımızla birlikte, geçen dönemde (22’nci Dönem’de) kurulan araştırma komisyonunun üyeleriydik. “Bu komisyon kuruldu da ne oldu, komisyonun yaptığı çalışmalar tozlu raflarda bekliyor” ifadesine katılmıyorum. Komisyonumuzun yaptığı çalışmalar faydalı, yararlı ve verimli olmuştur. Ülkemizin doğusundan güneyine, kuzeyinden Akdeniz sahillerine varıncaya kadar birçok şehrimizi arkadaşlarımızla birlikte dolaştık, gerek müstahsille (üreticilerle) gerekse sektörde çalışanlarla, ihracatçılarımızla, sektörün ve mahsulün sorunlarını konuştuk. Bunun üzerine de çok ciddi, hakikaten belki doktora tezlerine konu olabilecek bir rapor yayımladık, ancak seçimin biraz erkene alınması, bu raporumuzun, komisyonumuzun çalışmasının Genel Kurulumuzda değerlendirilmesine fırsat, zemin ve imkân vermediği için, sonuçları tartışma, Genel Kurulda konuşma imkânı, fırsatı bulamadık, fakat burada sorunları ana başlıklar altında saydık, tespit ettik ve buradan Hükûmetimize de tavsiyelerde bulunduk, Bakanlığımız da inanıyorum ki bu raporumuzun sonuçlarından ve yayımladığımız bu rapordan ciddi istifadelerde bulundu.

Bununla birlikte, Türkiye’deki zeytin ağacı sayısı zannediyorum 2’ye katlandı. Yine, Tarım Bakanlığımız, daha önceden olmayan desteklemeleri devreye sokarak zeytinde dekar başına 250 milyon liralık desteklemeyi getirdi. Gemlik çeşidindeki düşüşün veya destekleme prim düşüşünün -belki yanlış anladım bilmiyorum- telaffuz edilmesi, düşüşün yanlış olduğu ifadesi doğru değildir. Çünkü komisyonumuzun gittiği, araştırma yaptığı birçok vilayette gördük ki, yörenin iklimine, toprağına uygun olmayan bu çeşidin ekilmesi, maalesef, hem ürünün kalitesini hem de verimliliğini düşürmekteydi. Dolayısıyla, Tarım Bakanlığının almış olduğu bu isabetli kararı tenkit etmek de kanaatimce yanlış olmuştur.

Zeytincilikte genel sorunlardan bir tanesi de ar-ge çalışmasının yetersiz oluşuydu. En önemli sorunlardan belki bir tanesi de zeytin ve zeytinyağında pazarlama ve tanıtım sorunuydu. Pazarlama ve tanıtımda, maalesef, yurt içinde olduğu gibi yurt dışında da zeytini ve zeytinyağını tanıtma imkânı, fırsatı bulamamıştık.

Yine, o komisyonumuzun çalışma sonuçlarının bir tanesi de Uluslararası Zeytin Birliği -Hükûmetimizden önce, 22’nci Dönem Hükûmetinden veya Parlamentosundan önce- üyeliğinden çıkılmış olmasına rağmen, o çalışma sonucunda, Hükûmetimiz, AK Parti İktidarı döneminde Uluslararası Zeytin Birliğine de müracaat etmiş ve bu müracaat da sonuçlandırılmıştır. Bu, uluslararası arenada da Türkiye'nin elini aynı zamanda güçlendirmiştir.

Yine, bu sorunlardan bir tanesi, ürün ihtisas borsalarının olmayışı ya da zeytin ve zeytinyağı ihtisas organize sanayi bölgelerinin kurulamayışıydı. Bu hususta da, raporumuzda çok ciddi sonuçları, hem müstahsillerle hem de ihracatçılarla, tüccarlarla paylaşma imkânı bulduk. Sofralık zeytinde, özellikle zeytin çeşitlerindeki yetersizliğimiz de sorunlarımızdan bir tanesiydi. Yine, sürdürülebilir üretim ve depolama sorunu bir başka sorundu önümüzde duran. Yine, prim olmayışı bir başka sorundu.

Bu raporun sonuçlarından elde edilen uygulamalar müstahsilimizin elini güçlendirmiş, Türkiye’deki zeytin ağacı sayısının 2’ye katlanmasını sağlamış, aynı zamanda da butik zeytinyağı ihracatının teşvikini getirmiştir. Dolayısıyla, eskiden tanklarla yapılan zeytinyağı ihracatı bu şekilde daha da azalmış, hatta hatta, neredeyse imkânsız hâle gelmiştir.

Yine, zeytin ağaç ve alan varlığının artırılmasına yönelik olarak, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanların, arazilerin de zeytinlik yetiştirmek isteyenlere tahsisi amacıyla Hükûmet tarafından ve Bakanlığımız tarafından da ayrıca bir çalışma başlatılmıştır.

4086 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde zeytinlik sahaların daraltılamayacağı hükmü esas alınmıştır. Zeytin alanlarının korunmasını amaçlayan bu Kanun’un etkin uygulanmasına gerekli hassasiyetin gösterilmesi yine komisyon raporuyla tavsiye edilmiştir.

“Zeytin ağaçlandırmasının modern ve organik tekniklere uygun olarak planlanması, fidan seçiminin bölgedeki Tarım ve Köyişleri Bakanlığı yetkililerince bölgenin iklim ve çevresel koşulları dikkate alınarak fidan dikiminin yapılmasının sağlanması temin edilerek, Orman Kanunu’nun 1’inci maddesinde orman sınırları içerisinde kalan delicelerin ağaçlandırma ve imar, ihya amacıyla, başta köy tüzel kişilikleri ve yöre halkına olmak üzere, diğer gerçek ve tüzel kişilere tahsis edilir.” şeklinde bir ifadenin yer alması Hükûmete, Tarım Bakanlığına ve Orman Bakanlığına tavsiye edilmiştir.

“Ekseriyeti delicelerle kaplı, ekolojik ve ekonomik olarak kültür zeytin yetiştirmesine müsait olan bozuk orman alanlarındaki deliceler, imar ve ihya çalışmaları yapılarak zeytinlik alan olarak değerlendirilmeli ve bu çalışmanın Orman Bakanlığı ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından müştereken yapılması için gerekli yasal düzenlemeler gerçekleştirilmelidir.” tavsiyesi hayata geçirilmiştir.

Zeytin ağacının genetik yapısı, ülkemizde maalesef hâlen oluşturulmuş değil, bu nedenle varyasyon oldukça fazla, bütün konuşmacı arkadaşlarımız da bunlara değindi. Ben konunun tekrarına da girmek istemiyorum ancak bu hususta da her bölgenin yerli çeşitleri arasında yüksek verimlilik ve kalite gösteren ağaçlar seçilerek ıslah çalışmalarının sürdürülmesi komisyonumuzca tavsiye edilmiş ve Tarım Bakanlığı tarafından da bu nedenle, Gemlik çeşidindeki destekleme 250 milyondan 45 milyona indirilmiştir.

Fidan üretimindeki çeşit ve anaç sorunu da ayrı bir sorun olarak zeytin ve zeytinyağında karşımıza gelmiştir. Burada da “Özellikle zeytin fidanı üretimi genel olarak vegetatif yöntemlerden çelik ve aşı ile olmaktadır ancak daha ekonomik ve kolay olan çelikle çoğaltma yöntemi ile köklenmesi kolay olan çeşitlerden en fazla üretilip satılması, özellikle Tarım Bakanlığı veya resmî kurumlarca tavsiye edilmemelidir.” denmiştir ve bu da hayata geçirilmiştir.

Yani ben, özet olarak toparlayacak olursam, Sayın Hocam gibi düşünmüyorum, çalışmalarımızın da sonuçlarının da verimli olduğunu, faydalı olduğunu, yol gösterici olduğunu ve Tarım Bakanlığı tarafından, Hükûmetimiz tarafından da dikkate alındığını ve bu nedenle çeşitli desteklemelerin devreye sokulduğunu özellikle belirtmek istiyorum.

Yine, grubumuz adına konuşan Ahmet Öztürk arkadaşımın da ifade ettiği gibi, köy bazlı kırsal destekleme projesiyle de özellikle birlik ve kooperatiflerin desteklenmediği yönündeki eleştirilerinin de haksız olduğunu, birlik ve kooperatiflerin yüzde 75 hibe destekli kredilerden istifade ettirildiğini ve AK Parti Hükûmeti öncesinde böyle bir desteklemenin de olmadığını, bunun AK Parti Hükûmetiyle birlikte, özellikle, müstahsile, kooperatiflere ve birliklere destekleme mahiyetinde bu primlerin, bu desteklemelerin hibe desteklemelerin yapıldığını belirtmek istiyorum.

Tabii, raporumuzun sonucu okunmadı demiştim, inşallah yüce heyetiniz tarafından kabul edilecek ve yeni kurulacak komisyon tarafından alınacak ve önerilecek tedbirlerin İktidarımızca da dikkate alınacağını, bakanlıklar nezdinde de olumlu sonuçlar doğuracağını ve bu sonuçların da müstahsilimize, bu sektörde çalışanlara, ithalatında ve ihracatında ülkeye katma değer kazandıranlara hayırlara vesile olmasını diliyor, heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)