Van-ıran kapıköy sınır ticaret merkezinde ortak akaryakıt istasyonu kurulması hk

DEVLET BAKANI KÜRŞAD TÜZMEN (Gaziantep)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Van Milletvekili Sayın Mehmet Kartal'ın gündeme getirdiği Kapıköy Sınır Ticaret Merkezinde ortak akaryakıt istasyonu kurulması konusunda söz almış bulunuyorum.

Bilindiği üzere, komşu ülkelerle ticaretimizin artırılması özellikle üzerinde durduğumuz ve yoğun bir şekilde mesai harcadığımız hususların başında gelmektedir. Bu kapsamda, sınır ticaretini bir düzene oturtacak, kurumsallaşmış bir yapıya kavuşturacak, sınır ticaret merkezlerini kurmak üzere yasal altyapıyı oluşturacak Gümrük Kanunu değişikliği ve Bakanlar Kurulu kararı 2003 yılında çıkarılmıştır. Bugün, halihazırda, İran sınırında, Kapıköy, Esendere ve Sarısu Kapılarında, sınır ticaret merkezleri faaliyete geçmiş bulunmaktadır. Suriye'yle, Gürcistan'la yer konusunda sürdürülen görüşmelerin neticelenmesiyle, bu ülke sınırlarında da sınır ticaret merkezleri hizmet vermeye başlayacaktır.

Sınır ticaret merkezlerini kurarken amacımız belliydi; özellikle, ülkemizin azgelişmiş bölgeleri olan Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde bölge halkının gelir ve refah seviyesini artırmak, buralarda ürün çeşitliliği ve istihdama katkı sağlamak ve bu sayede, bölgelerimizin ekonomik ve altyapı farklılıklarını gidermek ve sınır ticaretinin kontrol ve denetiminin daha etkin bir şekilde yapılmasını sağlamak.

Bildiğiniz gibi, geçmiş yıllarda uygulanan sınır ticareti sistemi, motorin ticaretine imkân tanıması nedeniyle -kolay kazanç elde edilen bu ticarî faaliyet- zaman içerisinde sınır ticareti sistemini dejenere etmiş ve sınır ticareti, illegal olarak yapılan petrol ürünleri ticaretiyle özdeşleşir hale gelmiştir. Bu nedenle, sınır bölgelerimizdeki ekonomik faaliyetlerin tercihli ticaretten faydalanılarak geliştirilmesini öngören sınır ticareti uygulaması devam ettirilememiştir. Bu olumsuz gelişmeler dikkate alınarak, sınır ticaret merkezlerinin kuruluş aşamasında, ağırlıklı olarak, bölgedeki ekonomik aktiviteleri artırıcı ticarî faaliyetlere izin verilmesi esas alınmıştır.

Öte yandan, sınır ticaret merkezlerinin kuruluş aşamasında ilgili bakanlık ve kuruluşlarımızla yapılan titiz çalışmalar sonucunda, bu bölgelerde akaryakıt ticaretine hiçbir şekilde izin verilmemesi konusunda ortak karar almıştır kurumlar.

Geçtiğimiz yıl, sınır ticaret merkezlerinin işleyişi açısından, bir anlamda deneme yılı olmuştur. Mevcut ve yeni açılacak merkezlerin, daha etkin hizmet vermesi için, işleyişi sürekli takip edilmektedir. Halihazırda, sınır ticaret merkezlerinin işleyişiyle ilgili uygulamadan kaynaklanan sorunların ve alınacak tedbirlerin tespiti için, Dış Ticaret Müsteşarlığı ve Gümrük Müsteşarlığı yetkililerinden oluşan bir komisyon tarafından, bölge valiliklerinin ve yerel idarelerin talepleri doğrultusunda, bir çalışma başlatılmıştır. Bu komisyon, ithalata konu il kotalarının artırılması -yani, ilgili ilin kotasının artırılması veya azaltılması konusunda- ürün yelpazesinin genişletilmesi -buradaki ürün çeşidinin artırılması konusunda- idarî mekanizmadaki iyileştirilmeler ve ithalatta alınan vergi oranları, teknik mevzuat uygulamasının basitleştirilmesi, gözetim ve koruma önlemlerine tabi ürünlerin ithalata konu edilebilmesi, yolcu beraberi, günübirlik geçişlerin sınır ticaret merkezleri üzerinden yapılması ve sınır ticaret merkezleri altyapılarının ve bağlantı yollarının, fizikî altyapının iyileştirilmesi... Bu komisyon, bu konudaki çalışmalarını, önümüzdeki onbeş gün içerisinde tamamlayacaktır.

Sonuç olarak, ortak akaryakıt istasyonları kurulması önerisi -ilgili bakanlık, diğer bakanlıklar ve kuruluşlarımızla- üzerinde tekrar çalışılacak ve esas, bunun ötesinde, sınır ticaret merkezlerinin daha aktif ve daha etkin bir hale getirilmesi için bahsettiğim tedbirleri alacağız.

Bu nedenle, hepinize teşekkür ediyor ve saygılarımı sunuyorum. (Alkışlar)