Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu toplantısındaki konuşma

MAHMUT DİNDAR (Van)Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Öncelikle, değerli hazırunu saygıyla selamlıyorum, hoş geldiniz diyorum.

İzmir'de meydana gelen elim kazada hayatını kaybeden emekçi kardeşlerimize buradan Allah'tan rahmet diliyorum, umarız bir an önce yaralı kardeşlerimiz sağlığına kavuşur. Bu tür kazaların olmaması için gerekli tedbirlerin alınmasını da buradan bir kez daha yineliyoruz.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; KİT Komisyonunda kamu iktisadi teşekküllerini denetliyoruz ancak tartıştığımız PTT örneğinde olduğu gibi kamusal sorumluluğu giderek özel sektör mantığıyla yönetilen kurumlarla karşı karşıyayız. PTT yalnızca kâr zarar hesabıyla değil kamusal hizmet sorumluluğuyla yönetilmelidir. Bugün ise emekçiler kurum dışına çıkarılıyor, asli işler taşeron şirketlere devrediliyor kimse kusura bakmasın bunun adı personel reformu değil fiili özelleştirmedir. Bu yıl yürürlüğe giren 7590 sayılı Kanun'la 399 sayılı KHK'ye tabi personelin idari hizmet sözleşmesi statüsüne geçirilebilecek kısmı yüzde 50'yle sınırlandırılmıştır. Bu kapsam dışında kalan ve idari hizmet sözleşmesi imzalamayan çalışanların başka kamu kurumlarına naklî başlamış mıdır? Yıllarını PTT'ye vermiş emekçilere kurumdan ayrılma dayatılmaktadır. Peki, deneyimli personeli kurumdan uzaklaştırarak PTT'nin hizmet kapasitesini nasıl koruyacaksınız? Sayıştay raporları PTT'de yaşananların yalnızca bir personel politikası olmadığını, yönetim ve denetim anlayışındaki yapısal sorunlarla birlikte ilerlediğini gösteriyor. 2023'te 21.890 olan kurum personeli 2024'te 21 bine düşerken yüklenici işçisi sayısı 17 binden 18 bine yükselmiştir. 399 sayılı KHK'ye tabi personel 10.909'dan 9.990'a gerilemiştir. Buna karşılık hizmet alımları 7,8 milyar liradan 14,7 milyar liraya çıkmıştır. Yani kamu personeli azalırken taşeronlaşma ve şirketlere aktarılan kaynaklar büyümektedir. Her şeyden önce bir kurumda neden bu kadar farklı statüde çalışan var? PTT'de aynı işi yapan 4 farklı statüden söz ediliyordu, yeni dönemde bu durumda olumlu anlamda bir değişiklik oluyor mu? Üstelik Sayıştayın 2023-2024 tespitleri söz konusu taşerona kaynak aktarımının nasıl bir denetim ortamında gerçekleştiğini de ortaya koyuyor. 2023 raporunda, PTT iştiraklerinden yapılan bazı alımlarda ilan, teminat, ihale komisyonu, yeterlilik değerlendirmesi ve sözleşme şartlarının aranmadığı 89 zırhlı aracın kiralanmasında teminatın gelir kaydedilmediği ve tazminat alınmadığı belirtiliyor. Aynı raporda, PTT PAL'ın sermayesini tamamen yitirdiği ve üst kaynaklarının negatife düştüğü kaydediliyor. 2024 raporunda ise güvenlik yüklenicisinin toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediği, yüksek maliyetli alımlarda aşırı düşük tekliflerin yeterince değerlendirilmediği tespit ediliyor. Dolayısıyla karşımızda yalnızca taşeronlaşma değil, ihale güvencelerinin, işçi haklarının ve kamu kaynaklarının korunmasında ciddi zaaflar içeren bir yönetim tablosu var. Kamuoyuna yansıyan 725 milyon liralık dağıtım ihalesi tartışmaları da bu tabloya ekleniyor. Dağıtım, tebligat işlerinin kamu personeli eliyle yapılmamasının hem yasal riskleri çok fazladır hem de kişi adları ve kişisel bilgi güvenliği açısından riskleri oluşturacağı da bilinmelidir.

Değerli milletvekilleri, PTT 2023'te 2,4 milyar, 2024'te 3,6 milyar lira zarar etmiş, finansman gideri 951 milyon liraya ulaşmıştır. Kurumun kaynakları, ihaleler ve iştirakleri etkin yönetilemezken çözüm neden emekçileri kurumdan çıkarmak ve asli hizmetleri taşerona devretmek oluyor? Bir de ülkede kargo ve taşımacılık şirketleri büyük bir kâr oranı açıklarken PTT neden zarar etmektedir? PTT'de milyarlık zarar miktarlarının ana ve yapısal nedenleri nelerdir?

PTT yönetimine ve Bakanlığa soruyoruz: Kaç personel idari hizmet sözleşmesi statüsüne geçirilmiş, kaçının nakli planlanmıştır? Kazanılmış haklar nasıl korunacaktır? 4,7 milyar liralık hizmet alımı hangi şirketlere aktarılmıştır? Sayıştayın tespit ettiği ihale ve iştirak sorunları hakkında kimler için hangi idari ve hukuki işlemler yapılmıştır? Sadece PTT'nin ulaşabildiği kırsal bölgelerde posta hizmetine erişim nasıl korunacaktır?

Değerli milletvekilleri, PTT hisselerinin Türkiye Varlık Fonuna ait olması kamusal sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Özelleştirme yalnızca hisse satışı değildir, asli hizmetleri taşerona devretmek, kamu emekçilerini kurum dışına çıkarmak ve kamusal denetimi zayıflatmak da fiilî özelleştirmedir.

Biz, PTT'nin tavsiyesini değil, kamusal niteliğin güçlendirilmesini; emekçilerin güvencesizleştirilmesini değil, kazanılmış haklarının korunmasını; kamu kaynaklarının taşerona aktarılmasını değil, şeffaf ve hesap verebilir yönetimi savunuyoruz diyor, teşekkür ediyorum arkadaşlar.