Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu toplantısındaki konuşma

MEVLÜT KARAKAYA (Ankara)Teşekkür ediyorum.

Sayın Başkan, Komisyonumuzun değerli üyeleri, Sayın Bakan Yardımcım, PTT'mizin Yönetim Kurulu Başkanlığı, Genel Müdür ve üst düzey yöneticileri, diğer kamu kurum ve kuruluşlarımızın çok değerli temsilcileri; hepinizi sevgiyle, saygıyla selamlıyorum.

Ben de cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün ebediyete irtihalinin yıl dönümü vesilesiyle kendisini rahmet ve minnetle anıyorum.

Yine, dün Aliağa'da yaşanan kazada hayatını kaybeden işçilerimize rahmet, yaralılarımıza acil şifa diliyorum.

Şimdi, tabii, birçok şey söylendi, çok güzel değerlendirmeler yapıldı, tavsiyelerde, önerilerde bulunuldu, eleştiriler yapıldı. Dolayısıyla kurum yöneticileri olarak sizler bunların hepsini mutlaka değerli bulup gerekli çalışmalarınızda da bir veri olarak kullanacaksınız. Şimdi, ben bir baştan şunu belirtmek istiyorum yani sonuçta biz KİT Komisyonuyuz. Bu KİT Komisyonunda özellikle bazı işletmelerin Türkiye Varlık Fonu'na devredilmiş olmasından sonra "Mecliste denetim kalktı." gibi bir şey söyleniyor. Başkanım, PTT için de benzer şeyler söylendi. Biz ne yapıyoruz yani burada bilemiyorum ama KİT Komisyonu olarak şu anda icra ettiğimiz şey PTT'nin denetimi. Dolayısıyla, Türkiye Varlık Fonu'nu 6741 sayılı ayrı bir denetim rejimine tabi ki bu denetim rejiminde bir bağımsız denetim var. Bu tamamen Türkiye Varlık Fonu'nun oluşmasıyla alakalı da bir durum yani bu uluslararası finansal raporlama standartlarıyla, denetimle de alakalı bir durum. Cumhurbaşkanı tarafından görevlendirilen denetçiler tarafından denetlenebiliyor ama buradakine benzer bir şekilde, bunlarla ilgili hazırlanan raporlar Plan ve Bütçe Komisyonuna geliyor, Türkiye Varlık Fonu için hazırlanmış raporlar yine Meclis denetimine oradan tabi tutuluyor. O mantıkla bakacak olursak kamu iktisadi teşebbüsleri, şu anki örneğimiz PTT hem burada hem de Varlık Fonu içerisinde Plan ve Bütçe Komisyonunda bir denetime tabi tutulmuş diyebiliriz ama asli denetim burada ve hiç değişmedi. Yani ben Türkiye Varlık Fonu yokken de bu komisyonlardaydım, o günden bugüne denetimde ne bir sınırlama oldu ne farklı bir şey yani bu noktada... Biz isteyebiliriz, daha farklı şeyler yapabiliriz ama bunu burada eleştirmek yerine bu çatı altında kanun teklifi veririz, Sayıştay Kanunu'nu değiştiririz, KİT'lerle ilgili komisyonun çalışmasını farklılaştırabiliriz ama eğer bunları denetim boyutuyla hiç yapmıyorsak burada sürekli bu konuları getirmek... Aslında teknik bir komisyondan bahsediyoruz, burada bürokrasiden, diğer kurumlardan gelen çok değerli uzmanlarımız var. Dolayısıyla, onlar da dönüp kendi aralarında "Bu vekiller de hiç mi bakmıyorlar?" demesinler, öyle diyorlar demiyorum ama dolayısıyla bazı konularda teknik bir komisyon olarak daha dikkatli olalım istiyorum. İstiyorum değil, benim isteğim değil yani bu konuda bir değerlendirme sadece. Tabii, PTT'yle ilgili çok fazla şeyler söylemek istemiyorum, biraz önce girişte de ifade ettiğim gibi birçok şey söylendi ama PTT artık zaman içerisinde, özellikle son yıllarda dijitalleşmeyle birlikte hakikaten Türkiye'nin çok önemli stratejik kurumlarından biri oldu, olmaya da devam ediyor. Sayın Keskinkılıç'ın hakikaten -katılıyorum- çok güzel tavsiyeleri oldu. Ama yine bizim bu tartışmalarda biraz belki üzerinde çok fazla düşünmediğimiz hususlardan biri de kamu iktisadi teşebbüsleri adı üzerinde ticari kuruluşlar ve kârlılık, verimlilik esasına göre çalışmak durumundalar ama bu işlevlerini yerine getirirken devletin de zaman zaman verdiği görevler olabilir. Bu görevler nedeniyle bu kurumlar da zarara uğrayabilir ve o zararı da kamu karşılar; bunun adına da biz görev zararı diyoruz. Ama geçmişte bu görev zararı KİT'leri önemli ölçüde sıkıntıya soktuğu için bizim KİT'lerimiz de bu görev zararlarına mümkün olduğu kadar girme taraftarı değiller çok önemli değilse. Burada altını çizmek istediğim husus şu: PTT'nin stratejik öneminden tüm konuşmacı değerli milletvekillerimiz bahsettiler ve birçok konuda da her bir işlevin de altını defaten çizdiler. Dolayısıyla yani ülkenin birçok kırsal alana yetişmede, yargı dâhil birçok devlet işlevinin, vatandaşla bağlantılı hizmetlerin yapılmasında son derece ciddi bir işlevi var.

Yine, bir milletvekilimiz ifade etti, ayrıntılarını şey yapamadım ama sonuçta dedi ki: 3.576 noktada, başkalarının olmadığı noktada faaliyet gösteriyor. Yani bu anlamda, bu noktalara bir kamu kurumu olarak elbette hizmet götürürken bunu kârlılığını hesaplamayacağız. Yani o mantıktan bakarsak, biz buralarda, bu KİT'lerde evet, tasarruflu olmayı, ekonomikliği dikkate almak durumundayız, kamu kaynaklarının boşa tüketilmemesini söylemek ve bunu takip etmek zorundayız, işin bu tarafına bir şey demiyorum ama sonuç itibarıyla, biz sürekli bu kurumlarımızı kârlılık üzerinden de değerlendirmeye kalkarsak ki -parantez içinde söylüyorum- geçen gün de bir KİT'imiz niye bu kadar kâr ediyorsunuz diye sorgulandı; olabilir, o da sorgulanmalı bana göre. Ama buradaki temel yaklaşım, bir "kamu" adı üzerinde, kamu kurumu olarak bizim bu hizmetleri bir bütün olarak götürmemiz; bunları da yapmamız gerekiyor. Fakat hep kâr mantığıyla yaklaşırsak belki birçok yeri, bu 3.576 yerin yüzde 90'ını kârlılık, verimlilik esasında bölüm bazında segmental bir analiz yaparak belki de kapatmamız gerekebilir. Onun için yani bunların bir optimizasyon içerisinde ele alınması gerektiğine inanıyorum.

Hemen bitiriyorum Başkanım, uzattığımın farkındayım. Bir başka husus da özellikle son dönemlerde -geçen gün yine bir KİT'imizin görüşmesinde de ifade etmiştim- son yıllarda yaşanan çatışmalara baktığımızda çevrede ki en son Ukrayna'da Kiev'e gitmiştim, orada NATO Parlamenterler Asamblesinin bir toplantısında yaptığımız tüm görüşmelerde yani birçok Altyapı Bakanlığı, Enerji Bakanlığı, Ekonomi Bakanlığı hepsiyle yaptığımız görüşmelerde ve genel değerlendirmelerde, özellikle son dönemde insansız hava araçlarıyla birlikte siber saldırıları da buna kattığımızda altyapılara saldırılar var. Genellikle, bu süreçlerde önemli olanın kriz anında yapılan saldırı hizmetlerini çok kısa süre içerisinde tekrar sağlayabilmek olduğunu, bunun için de başta yatırım döneminde, ilk tasarımda artık merkezî değil, daha çok şebekelere dağıldığı yerlerde olması gerektiği konusunda öyle ciddi bir anlaşma var. Yani şunu ifade etmek istiyorum: Tabii, yeni sistem, dijitalleşmeyle birlikte birçok hizmetin elektronik ortamlarda yapılması ama bu noktada gerekli tedbirlerin de düşünülmesi gerektiğini düşünüyorum, daha doğrusu, konuyu gündeme getirmek... Teknik biri değilim, belki çok da önemli olmayabilir bu kurum açısından...

Sayın Başkanım, değerli arkadaşlar; ben tekrar teşekkür ediyorum. Bu çalışmaların, denetim hizmetlerinin kurumumuza ve ülkemize verimlilik ve hayır getirmesini diliyorum.

Teşekkür ediyorum.