Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu toplantısındaki konuşma

REŞAT KARAGÖZ (Amasya)Sağ olun.

Sayın Başkan, Sayın Genel Müdür, Sayıştayın değerli temsilcileri, kıymetli milletvekilleri ve bürokratlar; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Aramızdan ayrılışının 88'inci yıl dönümünde Cumhuriyetimizin kurucusu, bağımsızlığımızın ve millî egemenliğimizin mimarı Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü saygı, minnet ve özlemle anıyorum.

Ayrıca, dün İzmir'in Aliağa ilçesindeki demir çelik fabrikasında meydana gelen elim patlamada hayatını kaybeden 17 emekçimize Allah'tan rahmet, kederli ailelerine ve milletimize başsağlığı, yaralı vatandaşlarımıza da acil şifalar diliyorum.

Bugün 1840 yılından bu yana milletimize hizmet veren, ülkemizin en köklü kamu kurumlarından biri olan PTT ile bağlı ortaklıkların 2023 ve 2024 yılı hesaplarını görüşüyoruz. PTT bizler için ticari faaliyet yürüten bir şirket olmanın ötesinde, en ücra köyümüze dahi devletin varlığını hissettiren, vatandaşımızın kamu hizmetlerine erişimini sağlayan çok önemli bir kurumumuzdur. Dolayısıyla, burada yapacağımız değerlendirme yalnızca bir şirketin bilançosuyla sınırlı değildir. Kamu kaynaklarının nasıl yönetildiğini, çalışanların geleceğini ve milletimize sunulan hizmetin niteliğini de ilgilendirmektedir. Hazine ve Maliye Bakanlığının 2024 Kamu İşletmeleri Raporu'nu incelediğimizde üzerinde ciddiyetle durulması gereken bir mali tabloyla karşılaşıyoruz. 2023 yılında 2 milyar 388 milyon lira zarar eden PTT 2024 yılını 3 milyar 613 milyon zararla kapatmış, aynı dönemde kurumun brüt satış gelirleri yüzde 70,5 artarken satışların maliyeti yüzde 92,5 yükselmiş yani kurumun faaliyet hacmi genişliyor, gelirleri artıyor ancak bu büyüme mali yapısını güçlendirmek yerine zararlarını daha da derinleştiriyor. Üstelik finansman giderleri de bir yılda yaklaşık 57 katına çıkarak 166 milyon liradan 951 milyon liraya, kısa vadeli yabancı kaynakları ise 12,7 milyar liradan 23 milyar liraya yükselmiş. Bu tablo karşısında şu soruları sormak istiyorum: PTT'nin gelirleri artmasına rağmen zararları neden büyüyor? Finansman giderlerindeki bu olağanüstü artışın sebebi nedir ve bunun sorumluluğunu kim üstlenecek?

Değerli arkadaşlar, PTT'nin Türkiye Varlık Fonuna devredilmesinden bu yana devam eden mali sorunlarını artık yalnızca ekonomik şartlarla açıklamak mümkün görünmüyor. Kurumun yönetim anlayışının, maliyet yapısının ve kaynak kullanımının da sorgulanması gerekiyor. Şimdi ise bu sorunların çözümü olarak küçülme ve personel azaltma politikaları gündeme geliyor. Nitekim, 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemeyle 399 sayılı KHK'ya tabi personelin en fazla yüzde 50'sinin idari hizmet sözleşmeli statüye geçmesine imkân tanınırken diğer personelin başka kamu kurumlarına nakledilmesi öngörülüyor. Bu düzenleme kapsamında yaklaşık 9 bin personelin kurumdan ayrılacağı ifade ediliyor. Bu rakam doğru mudur? Kaç personelin naklî planlanıyor? Ayrılanların yerine yeni personel alınacak mıdır? Personel alınmayacaksa zaten ağır iş yükü altında çalışan emekçilerimiz mevcut hizmetlerini nasıl sürdürecek? Yıllardır biriken mali sorunların bedeli şimdi PTT emekçilerine mi ödetilecek? Bunlar yanıtlanması gereken en önemli sorulardır. Asıl endişe ise bu küçülme politikalarının İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Yönetmeliği'nin 108'inci maddesiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği noktada ortaya çıkıyor çünkü bu düzenleme ekonomik iş hacminin daralması veya kapatılan iş yerlerinde personelin başka bir birimde değerlendirilmemesi hâlinde sözleşmenin yenilenmemesine imkân tanıyor. Bir taraftan kurumu küçültüyorsunuz, diğer taraftan bu küçülme çalışanların iş güvencesini kaybetmesine yol açabilecek bir gerekçeye dönüşüyor. PTT emekçileri böyle bir ortamda geleceklerine nasıl güvenle bakacak? Üstelik geçmişte 399 sayılı KHK kapsamındayken kariyer imkânları nedeniyle idari hizmet sözleşmeli statüye geçen personelin nakil hakkından yararlanmaması da ayrı bir mağduriyet yaratıyor. Bir de yıllardır kadro bekleyen taşeron işçilerimiz var. PTT'de personelin statüsünü değiştiren, nakil süreçlerini düzenleyen bir reform yapıyorsunuz ancak bu kurumun yükünü omuzlayan taşeron işçilerimizin kadro ve güvenli çalışma taleplerine yönelik herhangi bir çözüm sunmuyorsunuz. Bu çalışanlarımızın kadroya alınması konusunda bir çalışmanız bulunuyor mu? Ayrıca, kurumda benzer işleri yapan çalışanlar arasındaki statü ve özlük haklarına ilişkin farklılıklar ne zaman giderilecek?

Bir diğer önemli meselesi ise kurum içerisindeki liyakat sorunu. Yönetici atamalarında mesleki yeterlilik yerine belirli sendikalara yakınlığın etkili olduğu yönünde ciddi iddialar gündeme geliyor. PTT'de müdür veya bölge müdürü olmanın ölçütü başarı ve tecrübe midir, yoksa sendikal tercihler, siyasi yakınlıklar ve akrabalık ilişkileri midir? Son beş yıldaki yönetici atamalarının kaçı sınavla, kaçı sınavsız yapılmıştır? Görevde yükselme sınavlarını iki veya üç yılda bir düzenli olarak yapılacak şekilde belirli bir takvime bağlamayı düşünüyor musunuz? Geçmiş Sayıştay denetimlerinde PTT Bilgi Teknoloji Teknolojileri AŞ'nin bazı üst düzey yöneticileriyle yapılan sözleşmelerde yer alan 36 aylık brüt ücret tutarındaki tazminat hükümleri gündeme gelmişti. Bir tarafta iş güvencesinden endişe eden çalışanlar, diğer tarafta kısa süre görev yapmalarına rağmen üç yıllık ücretleri kadar tazminat alabilen yöneticiler. Bu hükümler hâlâ geçerli midir? Son beş yılda bu kapsamda kaç yöneticiye ne kadar ödeme yapılmıştır? Amasya Milletvekili olarak özellikle vurgulamak istiyorum ki Merzifon'dan Suluova'ya, Taşova'dan Gümüşhacıköy'e, Göynücek'ten Hamamözü'ne kadar ilçelerimizde ve köylerimizde PTT hizmetlerinin aksamaması son derece önemlidir. Küçülme gerekçesiyle vatandaşlarımızın kamu hizmetlerine erişimi zorlaştırılmamalıdır. Biz, PTT'nin küçülmesini değil yüz seksen altı yıllık köklü geçmişine yakışır bir şekilde güçlenmesini, çalışanların geleceğe güvenle bakabildiği ve milletimize nitelikli hizmet sunan bir kurum hâline gelmesini istiyoruz. Ancak bunun yolu yılların yönetim sorunlarının bedelini emekçilere ödetmekten, kamu hizmetlerini daraltmaktan ve çalışanların kazanılmış haklarını tartışmaya açmaktan geçmemelidir. Bir kurum yıllarca zarar ediyorsa sorgulanması gereken yalnızca bilançonun sonuç kısmı değil bu bilançoyu ortaya çıkaran kararlar ve bu kararları alan yöneticilerdir diyor, hepinize saygılar sunuyorum.