2003 mali yılı bütçesinde 5 inci tur görüşmeleri

CHP GRUBU ADINA MAHMUT YILDIZ (Şanlıurfa)Sayın Başkan ve değerli milletvekilleri; Bayındırlık ve İskân Bakanlığının 2003 yılı bütçesi üzerinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; sözlerime başlamadan önce, hepinizi saygı ve sevgilerimle selamlıyorum.

Bakanlığın bütçesinden önce, genel bütçeyle ilgili bir iki cümle söylemekte yarar görüyorum.

Adalet ve Kalkınma Partisi, seçim öncesi, seçim meydanlarında, programında ve acil eylem planında, ekonomide sürdürülebilir bir büyüme ortamını yaratmak için, iç dinamiklerin harekete geçirileceğini, çalışmayan işyerlerinin çalıştırılacağını, 300 000 konutun ve 15 000 kilometre bölünmüş yolun devreye sokulacağını ve böylece ülkenin her tarafının şantiyeye çevrileceğini söyleyerek, herkese iş, aş ve ekmek vaat etmiştir; fakat, ne yazık ki, yatırım ödenekleriyle 2002 yılı bütçesinin gerisinde olan 2003 yılı bütçesine baktığımızda, çalışan şantiyelerin kapanacağını, iş alanlarının kapanacağını, işi olanların işlerini kaybedeceklerini, karınlarını çöplüklerdeki ekmek kırıntılarıyla doyuran milyonlarca insanımıza milyonların katılacağını, herkesin daha da fakirleşeceğini, yaşanan ekonomik krizler neticesinde kepengini kapatan 500 000 esnafımıza ayakta kalabilme mücadelesi verenlerin de katılacağını, tarlalarını ekebilmek için umutlarını doğrudan destekleme primine bağlayan çiftçilerimizin bir daha tarlalarını ekemeyeceklerini üzülerek görmekteyiz.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu ülke hepimizindir. En az birbirimiz kadar sevdiğimiz Türkiyemizdeki siyaset anlayışımız, bütün insanların, mutlu yaşadığı, yarınlarına güvenle baktığı; insanın insana kul olmadığı, demokrasi ve özgürlüklerin egemen olduğu koşulların yaratılmasıdır. Bu koşulların yaratılmasının mihenk taşı da, Türkiye'yi idare eden iktidarların önümüze sürdüğü bütçelerdir.

Ülkemizin imarını ve altyapı hizmetlerini üslenmiş Bayındırlık ve İskân Bakanlığının 2003 yılı bütçesi, genel bütçeden farklı değildir. Ülkemizin en büyük yatırım kuruluşu olan Karayolları Genel Müdürlüğünün 2002 yılındaki yatırım ödeneği, genel bütçenin yüzde 1,5'i iken, 2003 yılında yüzde 1'e düşürülmüştür; yani, 2002 yılında 1 katrilyon 886 trilyon olan yatırım ödeneği, 1 katrilyon 454 trilyona bağlanmıştır.

Türkiye'deki karayolları ağının konumunu size arz etmekte yarar görüyorum. 1.1.2002 tarihinde, karayolları ağında 1 851 kilometre otoyol, 31 376 kilometre devlet yolu, 29 929 kilometre il yolu bulunmaktadır. Bu yolların 8 303 kilometresi beton asfalt, 1 113 kilometresi toprak, 2 615 kilometresi stabilize ve 958 kilometresi de, maalesef, geçit veremeyecek bir konumdadır.

Ülkenin genelinde ise, mevcut olan köy yolarımızın toplam uzunluğu 291 217 kilometredir. Bu köy yollarımızın 72 000 kilometresi de kışın geçit vermeyen stabilize ve ham yoldan ibarettir.

15 000 kilometrelik bölünmüş yol konusuna gelmeden önce, Karayolları Genel Müdürlüğünün ekonomik yapısı hakkında da bilgi sunmakta yarar görüyorum. Bütçeden finanse edilen devlet ve il yolları projelerinin toplam proje yükü, 2002 yılı birim fiyatlarıyla 15 katrilyon 474 trilyondur. Bu bütçe yükünün 2002 yılı sonuna kadar harcanan parası ise 5 katrilyon 575 trilyon olarak tespit edilmiştir. İnşaatı devam eden bu yolların bitmesi için de 10 katrilyon liraya ihtiyaç görülmektedir.

Otoyolların toplam proje yükü ise 18 katrilyon civarındadır. Bunun 2002 yılı sonuna kadar harcanan, kullanılan parası ise 13,8 katrilyon olup, bu yolların bitmesi için de, 2002 yılı birim fiyatlarıyla 4 katrilyon 225 trilyona ihtiyaç vardır.

Netice olarak, Karayolları Genel Müdürlüğünün, ülkenin ekonomisine endirekt katkı yapan ve 19,4 katrilyon harcamasına rağmen atıl vaziyette duran inşaatı, devam eden projeleri bitirmek için yaklaşık olarak 14 katrilyona ihtiyaç vardır; yani, bütçelere yaklaşık 9 milyar dolar koyduğumuz takdirde, inşaatı devam eden bu yolları tamamlamış, ülkemizin hizmetine sunmuş olacağız.

Yolların bitirilmesiyle, ayrıca, bu şantiyelerin açılmasını bekleyen ve esir konumda bulunan, değeri milyarlarca lira tutan iş makinelerini de serbest bırakma noktasına taşıyacağız.

Hükümetimiz, 9 milyar doları bulma arayışı içinde olacağına, acil eylem planında kendisini angaje ettiği 15 000 kilometrelik bölünmüş yol için gerekli -stabilize veyahut da beton asfalt konumuna göre- 10 ilâ 20 milyar doları da Karayollarının sırtına yüklemiştir.

Değerli milletvekilleri, bölünmüş yolları, devletin atıl vaziyette duran makineleriyle emaneten daha ucuza mal edeceğini iddia eden Bakanlığımız, büyük bir yanılgı içerisindedir. Ben, pratikten ve uygulamadan gelen bir arkadaşınız olarak diyorum ki, emaneten yapılan işlerin, mevcut yasa ve bürokratik nedenlerle ucuza mal edilme şansı yoktur; çünkü, arızalanan bir makine parçasını en az bir iki ayda satın alabiliyorsak ve 8 saat çalışması düşünülen personelimizi, iş sahasına taşımanın neticesinde, günde 4-5 saat çalıştırabiliyorsak, bunların rantabl olma şansı kendiliğinden ortadan kalkıyor.

Ayrıca, hantal devlet yapısından kurtulmak için devleti küçültmedeki siyasî anlayışımız ile devletin, tüccarlık, müteahhitlik yapamayacağı anlayışını birbiriyle bağdaştırmayan politikaları gündeme getirmiş oluyoruz.

Sayın Başkan ve değerli milletvekilleri; biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak, otoyolların ve öncelikle, bölünmüş yolların yapılmasına karşı değiliz; fakat, ülkemizin olanakları ve ekonomik yapısı içerisinde, öncelikli işler kategorisinde ele alınmasını ve değerlendirilmesini istiyoruz. Örneğin, dünyanın ve Türkiye'nin en büyük projesi olan GAP'ı bitirelim diyoruz. GAP'ın maliyeti 32 milyar dolardır; 1977 yılından bugüne kadar 16 milyar dolar kullanılmıştır; bu projenin bitmesi için de 16 milyar dolara ihtiyaç vardır.

Türkiye'nin, enerji darboğazını çözecek, 1 700 000 hektar araziyi sulayacak, bölgenin makûs talihini yenecek işsizliği ve beraberinde anarşiyi yok edecek; bölgenin, gelişmiş bölgelerle arasında kalkınmışlık katsayısı olan 12'yi aşağıya çekecek, insanları doğrudan zenginleştirecek, 50 000 000 insanı bağrında besleyebilecek...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)