Kamu yönetimi temel kanunu tasarısı (ss.349)

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI MEHMET ALİ ŞAHİN (İstanbul)Sayın Başkanım, önce, Sayın Işık'ın sorusuyla başlamak istiyorum. Sayın Işık "kamu hizmetlerinin, hukuka, belirlenen politika ve standartlara uygunluğunu izlemenin, değerlendirmenin ve denetlemenin merkezî idarenin görevi olduğunu 6 ncı madde yazmaktadır; halbuki, hukuka uygunluk denetimini yargı yapmıyor mu Türkiye'de" anlamına gelen bir soru tevcih ettiler. Kuşkusuz ki, kamu hizmetlerinin hukuka uygunluk denetimi, kamu kurum ve kuruluşları bünyesindeki -şu anda teftiş kurulları, çıkaracağımız bu yasa yürürlüğe girdiği takdirde de- denetim birimleri tarafından yapılacaktır. Tabiî, bu denetim birimlerinin yapmış olduğu çalışmalar, hazırladıkları raporlar ve uygulamaları hususunda, ilgili kişiler, yapılan uygulamanın hukuka aykırı olduğu kanaatine varırlarsa, bilindiği gibi, idarî yargıya da başvurma hakları vardır. Dolayısıyla, burada, yani 6 ncı maddenin (b) fıkrasında öngörülen hukuka uygunluğu değerlendirmek ve denetlemek, politika ve standartlara uygunluğu izlemek, değerlendirmek ve denetlemenin merkezî idarenin görevleri arasında sayılması, Anayasaya ve hukukun genel prensiplerine aykırılık teşkil etmemektedir.

Ayrıca, Sayın Işık, Anayasanın 127 nci maddesinde idarî vesayetten bahsedildiği halde, neden bu tasarının 6 ncı maddesine "idarî vesayet" ibaresinin de taşındığını sordular. Gerçekten, bu konuda haklıdırlar. Anayasanın 127 nci maddesi idarî vesayetten bahseder ve genel idarenin, yani, merkezî yönetimin yerel yönetimler üzerinde idarî vesayet yetkisi olduğunu, Anayasa, özenle vurgulamıştır. Buraya niye taşıdık; Anayasa, üstün hukuk normudur. Burada idarî vesayet ibaresi yer almasaydı bile, genel yönetimin, merkezî yönetimin, zaten, yerel yönetimler üzerinde idarî vesayet yetkisi kaldırılmış olmayacaktı; ancak, dün de burada ifade ettim, Danıştayda yapmış olduğumuz çalışmalar sonucunda, atölye çalışmaları sonucunda, Danıştay Başkanımız başta olmak üzere, bu konudaki yetkin hukukçular, idarî vesayet yetkisinin bu yasaya da taşınmasında yarar gördüler; biz de, hukukçularımızın önerdiği bu hususu yasaya taşımak durumunda olduk. Bunun bir mahzuru olacağı kanaatinde değiliz; iki kez, aynı husus vurgulanmış oldu.

Bunun dışında, Sayın Oral "sağlık hizmetlerini yerel yönetimlere aktarıyorsunuz; halbuki, sağlık hizmetleri önemli bir maddî kaynağa ihtiyaç hissettirir. Zaten belediyelerimiz personel maaşlarını zor ödüyor; bu nedenle, bu isabetsiz değil midir" diye sordular. Bu anlamda bir soru yönelttiniz, değil mi?

V. HAŞİM ORAL (Denizli)Yaklaşık olarak, evet.

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI MEHMET ALİ ŞAHİN (İstanbul)Haşim Bey, geçici 1 inci maddenin (a) fıkrası okunduğunda, Sağlık Bakanlığının taşra teşkilatının, eğitim hastaneleri hariç, birtakım ünitelerinin araç, gereç, taşınır ve taşınmaz mallarıyla, alacak ve borçlarıyla, bütçe ödenekleri ve kadrolarıyla birlikte, belediyelere değil, il özel idarelerine devredildiğini yazmaktadır.

V. HAŞİM ORAL (Denizli)Aynı şey.

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI MEHMET ALİ ŞAHİN (İstanbul)Ancak, tabiî, birtakım belediyelerimizin ekonomik sıkıntılar içerisinde olduğunu da, bir önceki madde görüşülürken, sorunuz içinde ifade etmiştiniz.

Hemen şunu ifade edeyim: Gerçekten, bazı belediyelerimizin ekonomik güçlükler içerisinde olduğunu biliyoruz; çünkü, İller Bankasından krediler almışlar, birtakım borçları var, bu borçlar nedeniyle kesinti oluyor; ancak, biz şöyle bir uygulama yaptık gelir gelmez: Tüm belediyeler, hangi siyasî partiye mensup olursa olsun, isterse bağımsız olsunlar, ne kadar borçlu olurlarsa olsunlar, mutlaka, aylık, kendilerine Ankara'dan gönderilmesi gereken paranın yüzde 60'ı gönderilmektedir; Sayın Başbakanın talimatıdır.

V. HAŞİM ORAL (Denizli)Uygulama tam olarak öyle değil, Sayın Bakan.

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI MEHMET ALİ ŞAHİN (İstanbul)O bakımdan, tabiî ki, belediyelerimiz de ayaklarını yorganlarına göre uzatmalıdırlar. Planlarını, programlarını, istihdam sorununu veya istihdamla ilgili uygulamalarını kendilerine göre yapmalılar. Ancak, yasalar, bir belediyeye ne kadar para gönderilmesi gerektiğini söylüyorsa, kuşkusuz ki, Ankara'dan o kadar para gitmektedir.

V. HAŞİM ORAL (Denizli)Ağrı Özel İdaresi nasıl aşacak bunu?

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI MEHMET ALİ ŞAHİN (İstanbul)Bir süre sonra, buraya, belediye yasalarıyla ilgili tasarılar da gelecek. Bu sorun, sizin gündeme getirdiğiniz buna benzer sorunlar, İl Özel İdaresi Yasası gelecek, Belediyeler Yasası gelecek; orada büyük ölçüde çözülüyor. Katkılarınızla belki tamamen çözme imkânı elde ederiz.

Sayın Başkanım, çok teşekkür ederim.