2006 merkezi yönetim bütçe kan.tas.( dpt,spk,bddk,gap bölge kalkınma idaresi başk.,tütün ve tütün mümullleri ve alkollü içkiler piyasası düzenleme kurumu) 5 inci tur

AK PARTİ GRUBU ADINA MEHMET ATİLLA MARAŞ (Şanlıurfa)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı bütçesi üzerinde Grubumuz adına söz almış bulunmaktayım; hepinizi saygıyla selamlarım.

Güneydoğu Anadolu Bölgesinin sahip olduğu kaynakları değerlendirerek, bu yörede yaşayan insanlarımızın gelir düzeyini ve yaşam kalitesini yükseltmeyi, bölgelerarası farklılıkları gidermeyi ve ulusal düzeyde ekonomik gelişme ve sosyal istikrar hedeflerine katkıda bulunmayı amaçlayan Güneydoğu Anadolu Projesi, aynı zamanda, ülkemizi uluslararası alanda markalaştıran, son derece önemli ve kapsamlı bir projedir.

Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yaşayan insanlarımızın gelir düzeyini yükseltmek ve yaşam kalitesini artırmak amacıyla uygulanan Güneydoğu Anadolu Projesi kapsamındaki yatırımların tamamlanması için çalışmalar hızla devam etmektedir. Bir yandan yatırımların birbiriyle koordinasyon içerisinde yürütülmesine yönelik tedbirler alınırken, diğer yandan ödenek artışı sağlanmaktadır. 2001 yılında yüzde 4,9'a kadar düşen bu pay 2003 yılında yüzde 5,8 olmuş, 2004 ve 2005 yıllarında ise yüzde 6,8'e yükselmiştir; ancak, hepimizin bildiği gibi, bu bile projenin tamamlanması için yeterli sayılmamaktadır.

GAP kapsamında yapımı öngörülen hidroelektrik santralların -kurulu güç itibariyle- önemli bir bölümü tamamlanmıştır. 2004 yılı sonunda 7 hidroelektrik santralı, Karakaya, Atatürk, Dicle, Kralkızı, Birecik, Karkamış ve Batman Hidroelektrik santralları işletmeye açılmış olup, Şanlıurfa Hidroelektrik Santralı ise inşaat olarak devam etmektedir.

Ülkemizin ekonomik olarak sulanabilir tarım arazisi miktarı 8,5 milyon hektardır. Bunun yüzde 20'si olan 1,7 milyon hektarı, GAP bölgesinde bulunmaktadır. 2004 sonu itibariyle, bu alanın sadece 223 000 hektarı sulamaya açılmıştır, 124 000 hektarlık alanda da halen sulama şebekesi inşaatları devam etmektedir.

Türkiye'nin bölgesel kalkınmaya yönelik en büyük yatırımı olan GAP'ın sulama projeleri tamamlandığında, Türkiye'de, şimdiye kadar devlet eliyle gerçekleştirilen sulama alanlarına yakın bir kısmı daha sulamaya açılmış olacaktır.

Halihazırda ülkemiz pek çok tarımsal ürünü ithal etmektedir. Sulama yatırımlarının tamamlanmasıyla, birçok ürünü de ihraç eder duruma geleceğiz.

Sayın milletvekilleri, sulama şebekelerinin tamamlanmaması halinde, kamu bütçesinden yapılan harcamalar amacına ulaşamayacak, ölü yatırımlar haline gelecektir. Ayrıca, harcanan yatırımın fırsat maliyeti gözönüne alındığında, sulama projelerinin devreye girmemesi halinde uğranacak kayıpların da çok daha büyük rakamlara ulaşması beklenmektedir. Bugüne kadar tamamlanan barajlarla, toplam 1 000 000 hektar alanı sulayacak su depo edilmiş vaziyettedir. Gerçekleştirilen yatırımların getirisi, kalana sulama projelerinin tamamlanmasıyla daha da artacaktır.

Sulama yatırımlarının fizikî gerçekleşme oranının yüzde 13 olduğuna bakılırsa, maalesef, bu konuda da çok gerilerde olduğumuzu söyleyebiliriz. GAP'ın ana sektörü olan tarım sektörünün gelişmesi için, sulama yatırımlarının acilen tamamlanması gerekmektedir. GAP'ın sağlayacağı gelir artışı, istihdam, eğitim ve sağlık faaliyetleriyle birlikte ortaya çıkacak olan yüksek tarım ve sanayi potansiyeliyle de işsizlik ve yoksulluğun azaltılması mümkün olacaktır. Tarım işçisi olarak başka illere göç eden halk, bu durumda evine ve toprağına dönmüş olacaktır.

Sayın milletvekilleri, sanayi altyapısı olarak bakıldığında ise bölgede, 2004 yılı sonu itibariyle, 7 adet organize sanayi bölgesi ve 22 adet küçük sanayi sitesi tamamlanmış olup, 12 adet organize sanayi bölgesiyle 12 adet küçük sanayi sitesi de inşaat halindedir. Bölgede, Mardin ve Gaziantep olmak üzere, 2 tane serbest bölge mevcuttur. 1998-2004 dönemi itibariyle Türkiye genelindeki ihracat artışına bakıldığında, GAP Bölgesindeki ihracat artışı daha da fazla olmuştur. Bölgede yapılan ihracatın ülke toplamı içindeki payının, 2002 ve 2003 yılları hariç, yüzde 2 civarında seyrettiği görülmektedir. Özellikle Irak ve Ortadoğu ülkelerine yapılan ihracatın artırılması için 225 kilometre uzunluğundaki Gaziantep-Şanlıurfa otoyolunun bir an önce tamamlanması ve faaliyete geçmesi gerekmektedir. Otoyolun genelindeki fizikî gerçekleşme oranı yüzde 72 civarındadır; ancak, ayrılan ödenekle öngörülen tarihte tamamlanabilmesi mümkün görülmemektedir. Otoyolun planlandığı gibi 2006 yılında bitirilebilmesi için yaklaşık 312 trilyonluk bir ödeneğe ihtiyaç vardır; ancak, otoyolun planlanan kesimlerinin trafiğe açılabilmesi için, 157 trilyonluk bir ödeneğin 2006 yılı bütçesine konulduğu da tarafımızca bilinmektedir.

Şanlıurfa-Kızıltepe-Silopi devlet yoluysa, 2005 yılı programına alınmış olup, bu yol toplam 351 kilometre uzunluğundadır; ancak, 6 kesimli bölünmüş yol olarak planlanmış olan bu yolun fizikî gerçekleşme oranı yüzde 3 civarındadır. Bu yolun da, Irak'a ve diğer Ortadoğu ülkelerine ihracat açısından çok büyük önemi vardır. Bunun için de yeterli miktarda ödenek ayrılarak, bir an önce bu yolun mutlaka tamamlanması gerekmektedir.

Bölgenin 7 ilinde havaalanı vardır. Ayrıca, Türkiye'nin en büyük kargo havalimanı olan GAP Uluslararası Havalimanı Şanlıurfa'da inşa edilmektedir. Fizikî gerçekleşmesi yüzde 87,6 olan havaalanının normal iş programına göre bitiş tarihi 2007'dir; ancak, hizmete yönelik tesislerin yapımına ağırlık verilmesi durumunda, havaalanı inşaatının önemli bir kısmı tamamlanarak, bitiş tarihinden itibaren 2006 yılında hizmet verecek hale gelebilecektir; bunun için de yaklaşık 47 trilyon bir ödeneğe ihtiyaç duyulmaktadır. Gerekli altyapının sağlanamaması durumundaysa, ihracatımızın ve uluslararası yatırım olanaklarımızın olumsuz yönde etkileneceği hepimizce malumdur.

Bu konuların bir an önce çözüme kavuşturulması için gerekli tedbirlerin alınması, çalışmaların acilen tamamlanarak, otoyolun ve uluslararası havaalanının trafiğe açılması, bölgede ve ülkede istikrarın sağlanması açısından son derece önemlidir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)