Balikesir ve türkiye jeotermal enerji kaynaklarıyla ilgili

ENERJİ VE TABİÎ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Ordu)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Sedat Pekel'e, bu konuyu gündeme getirmesi nedeniyle, özellikle teşekkür ediyorum; çünkü, hükümetimiz, yenilenebilir enerjilerden jeotermal enerjiye büyük önem vermektedir. Bu noktada, ulusal kaynaklarımızdan olan ve oldukça da gelecek ifade eden bu sahada önemli çalışmalarımız var. Ondan önce, Türkiye'nin, jeotermal enerji bakımından konumunu size sunmak istiyorum.

Türkiye, ısı potansiyeli açısından 31 500 megavatlık bir potansiyele sahip olup, jeotermal enerji bakımından Avrupa'da ilk, dünyada ise yedinci ülke konumundadır. Bunun büyük de avantajı var; çünkü, çevre kirliliği bakımından problem arz etmeyen, çevre dostu bir enerji türüdür; gerek NOx konusunda gerek SOX konusunda problem oluşturmayan bir yakıt türüdür ve bunun için de, bu enerji türünden mutlaka faydalanmamız lazım.

Bununla ilgili üç ana kategori var: Birincisi, ılıca olarak kullanılması, turistik alanlarda bundan yararlanılması. İkincisi, bunu, seracılıkta ve şehir ısıtmalarında kullanmak ki, herhangi bir dönüşüme -çevrime- ihtiyaç göstermiyor, doğrudan doğruya bir borunun içerisinden geçirerek kullanabiliyorsunuz. Üçüncüsü de, elektrik üretmekte kullanabiliriz.

Bu bakımdan, jeotermal enerji, son derece faydalı; ancak, bunu, çok iyi kategorize etmek lazım. Elektrik üretilecek veyahut da doğrudan ısıtmada kullanılacak bir suyun, doğrudan doğruya turistik amaçla kullanılmasının hesabının iyi yapılması lazım. Aksi takdirde, deterjan ve sabun kullanımıyla aynı zamanda kirletilebilecek bir suyun tekrar temizlenmesi lazım. Halbuki, biz, Bakanlık olarak, bunun, daha çok, tekrar kullanılabilir halde olmasını arzu ediyoruz; soğuyan suyun veya buharın tekrar tabiî olarak ısıtılması için, rejenere edilmesini arzu ediyoruz, böyle bir politikayı destekliyoruz; ama, bu arada da, turizm konusunda da kullanılması, tabiî ki, bir hesap kitap meselesi olarak da uygun olabilir; bunu da, ayrıca, destekliyoruz.

Şimdi, bunun dışında, ülkemizde kullanılması için, daha evvelki 927 sayılı Kanun, maalesef -biraz önce Sedat Beyin de bahsettiği gibi- yetersiz, eski bir kanun. Bunun, mutlaka yenilenmesi lazım. Bunun için, Maden Yasamızda -jeotermal enerjiye önem veriyoruz- bunun, mutlaka, günümüzün şartlarına uygun bir şekilde kullanılmasını arzu ediyoruz.

Elektrik üretiminde kullanılıyor. Şu anda ülkemizde bununla ilgili çalışmalar var. Bu arada, Kızıldere sahası var. Burada, MTA'nın yaptığı çalışmayla, TEAŞ tarafından 20 megavatlık bir kurulu güce sahip Denizli-Kızıldere hattında 12 megavat güce sahip elektrik üretilmektedir. Onun dışında, Aydın-Germencik'te 232 derecelik bir sıcaklığa sahip bir kaynağımız var, burada da 100 megavatlık bir güç düşünülmektedir. Çanakkale-Tuzla, Manisa-Salihli-Caferbey, yine jeotermal enerji bakımından zengin olan bir bölgedir. Zaten, batı bölgesi, genellikle jeotermal enerji bakımından zengin; ama, bu arada, doğuda da kaynaklar bulunmakta, bununla ilgili çalışmalarımız sürmektedir.

Jeotermal enerjiyle, Balıkesir-Gönen'de 3 600, Simav'da 3 200, Kızılcaham'da 2 500, Narlıdere- Balçova'da 14 500, Sandıklı'da 2 000, Kırşehir'de 1 800, Afyon'da 4 500, Kozaklı'da 1 000, Manisa-Salihli'de 1 500, Diyadin'de de 400 konut eşdeğeri ısıtma yapılmaktadır ve toplam olarak da, bu sera ısıtmalarıyla beraber 58 258 konut eşdeğeri ısıtma yapılmaktadır. Bu, oldukça önemli bir rakamdır; ama, biz, bunu yeterli görmüyoruz, bunun üzerinde yoğun bir şekilde çalışmalarımız sürüyor, özellikle MTA bakımından.

Aramalar sonucunda 170 adet saha bulunmuştur, tespit edilmiştir. Bu 170 sahanın 105'inde kuyu açılmıştır, diğerlerini de açmayı düşünüyoruz. Bununla ilgili yoğun bir çalışma içindeyiz. Biraz önce dediğim gibi, 927 sayılı Kanunun mutlaka değişmesi lazım.

Balıkesir İline bağlı olarak da özel olarak vereceğim birkaç bilgiyi bu arada sunmak istiyorum. Balıkesir İlinde açılan sondajlardan elde edilen potansiyel 59,33 megavat civarında. Burada, Manyas-Kızık jeotermal alanı, Balya-Ilıca, Susurluk-Yıldız, Sındırgı-Hisaralan, Susurluk-Kepekler, Edremit-Güre, Gönen jeotermal alanlarıyla birlikte, Edremit-Derman-Pamukçu jeotermal alanı ve Bigadiç-Hisarköy jeotermal alanları önem arz etmektedir. Buralardaki sıcaklık dereceleri, yaklaşık olarak 56-60 derece civarında ve debileri de 2,5-3 ile 10 arasında değişmektedir. Bunların hepsi şu anda etüt halindedir. Dediğim gibi, gerek turizm sahasında gerek ısıtma amaçlı olarak gerekse elektrik üretiminde önemli potansiyel arz etmektedir. Jeotermal enerji, güneş enerjisi ve rüzgâr enerjisiyle birlikte, bizim, üzerinde son derece önem verdiğimiz konudur ve yaklaşık olarak da, enerji türü olarak, elektrik enerjisi üretme açısından yüzde 15 olarak hedeflediğimiz bir rakamı ifade etmektedir ve bununla ilgili olarak da, önümüzdeki günlerde, özellikle dışa bağımlılığımızı azaltmak amacıyla, enerji politikamızda yaptığımız yeni düzenlemelerle jeotermal enerjiye de gereken önemi vereceğiz.

Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)