Balikesir ve türkiye jeotermal enerji kaynaklarıyla ilgili

SEDAT PEKEL (Balıkesir)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ülkemiz ve bölgemiz için önemli bir konu olan jeotermal enerjiyle ilgili olarak şahsım adına söz almış bulunuyorum; konuşmama başlamadan önce hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın milletvekilleri, devletlerin dünyadaki mevcut enerji kaynaklarını kontrol etme güdüsü günümüzde yaşandığı gibi, devletler arasındaki ilişki ve bağlantıları yeniden şekillendirebilmektedir. Bu bağlamda, devletler için enerji kaynakları son derece önemliyken, ülkemizde yıllardır kullanılagelen jeotermal enerji kaynaklarımızla ilgili halen herhangi bir yasanın çıkarılamamış olması oldukça üzüntü verici ve düşündürücüdür.

Ülkemizin yüzde 95'inde jeotermal enerji kaynakları mevcuttur. Bu kaynaklar, kaplıca işletmeleri ve turizm kapsamında bazen özel idareler ve bazen de valilikler kanalıyla belediyeler ve özel sektöre kiralanmış, bir daha da bunların takibi hiçbir şekilde yapılamamıştır.

Dünya enerji üretim maliyetlerinin yüksekliği ve enerji üretimi sırasında gelişen çevre kirliliğinin fazlalığı nedeniyle, ülkeler, jeotermal enerji alanına yönelmişlerdir. Jeotermal enerji üretiminin çevre üzerindeki olumsuz etkisi yüzde sıfır dolayında olup, maliyeti de çok düşüktür. Ucuz ve böylesine çevre dostu olan jeotermal enerji kaynaklarımıza gereken önemi vermemiz, uluslararası enerji ticaretimize milyarlarca dolarlık tasarruf sağlayacaktır; aynı zamanda, dışa bağımlılığımızı da kısmen azaltacaktır.

Böylesine önem arz eden jeotermal enerji kaynaklarımızın bilimsel bir anlayışla aranması, bulunması ve işletilmesi durumlarını da kapsayacak şekilde bir yasaya kavuşturulması, kargaşadan doğan zarar ve kayıplarımızı engelleyecek ve dolayısıyla, parasal getiri sağlayacaktır. Örneğin, jeotermal kaynaklardan bilinçsiz ve hesapsız bir şekilde fazla su çekilmesi, bir müddet sonra o kaynağı yetersiz kılmakta ve yatırımlarını da atıl yapmaktadır. Bu sonuçları hangi birimiz isteyebiliriz ki...

Değerli milletvekilleri, Balıkesir'in Gönen İlçesinde, Türkiye'de ilk defa olacak şekilde, 1987 yılında, jeotermal enerjiyle merkezî ısıtma sistemi oluşturulmuştur. Jeotermal enerji yasası olmadığı için, bu sistemin nasıl suiistimal edildiğini bizzat biliyorum. Bu konuda, milletvekili olarak, bizlere binlerce kişi başvurmaktadır. Velhasıl, jeotermal enerji kullanan ya da kullanacak olan Balıkesir'in 9 ilçesinde şu anda bir kaos yaşanmaktadır. Jeotermal enerji kaynakları kullanıma sunuldukça, aynı zamanda, istihdam yönünden de önemli katkılar sağlayacaktır. Bu, hangi alanlarda mı olacak; kaplıca turizminde, kent ısıtmacılığında, seracılıkta, kültür balıkçılığında, karbon gazından kuru buz imal etme sektörlerinde olacak. Bu konularda jeotermal enerji kullanımına başlanmıştır; ancak, sektörün başlıbaşına bir yasası olmadığı için, sektör mensuplarının çektiği sıkıntıların neler olduğu, ancak yakından ilgilenenler tarafından bilinmektedir.

Bakınız, kentlerdeki hava kirliliğine çözüm getirmek amacıyla, dışa bağımlı doğalgaz ısınma sistemine yapılan 9 katrilyonluk harcamanın 3 katrilyonu jeotermal enerjiden istifade etmeye harcansaydı, 18 kentin konut ısıtmacılığı ile yukarıdaki diğer dört konunun sorunları büyük ölçüde çözülmüş olacaktı. Yine, iddia ediyorum ki, yapılacak 3 katrilyonluk yatırım, altı yıl içinde 25 katrilyon olarak geriye dönecekti.

Değerli milletvekilleri, kaynaklarımızın akıllı kullanılması halinde bunların bize neler kazandıracağını iyi düşünmeliyiz, dışa bağımlılığımızı ancak bu yaklaşımla aşabiliriz. Bunun içindir ki, jeotermal enerji yasasını, maden yasasından, turizm yasasından ve diğerlerinin içerisinden çıkararak, başlıbaşına bir yasa olarak ele almalıyız.

Konuyla ilgili bir yasanın olmayışından dolayı var olan boşluklar, sektördeki fırsatçılara imkân yaratmış ve bunların önemli ölçüde haksız kazanç ve çıkar sağlamalarına neden olmuştur. Jeotermal enerji alanında bu olumsuzlukların ortadan kalkmasını sağlayacak yasa, aynı zamanda, seracılıkta ürün maliyetinin azalması...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Pekel.

SEDAT PEKEL (Devamla)Teşekkür ederim.

...oniki ay boyunca üretim sağlanması gibi nedenlerden dolayı, inanılmaz derecede istihdam ve kazanç oluşturacaktır.

Tarım sektöründe mazotun pahalı olması ve ziraî donatımın yetersiz kalması olumsuzluklarına karşın, jeotermal enerji, çiftçi kardeşlerimizin umudu durumundadır.

Yine, jeotermal enerjiden yararlanılarak kültür balıkçılığı yapılabilir.

İyi tanıtımı yapılamadığı halde, kaplıcalar turizminin başarı trendi yükselen bir şekilde devam etmektedir; ancak, bu konuda, dünya çapında bir turizm etkinliğini beklemek için, önce ilgili yasanın çıkarılması, sonra da gerekli organizasyonların yapılması söz konusudur.

Sonuç olarak, ülkemizde jeotermal enerjinin bilinçsiz kullanımının engellenmesi, merkezî ısıtma sistemlerindeki suiistimallerin yok edilmesi, yasal boşluklar nedeniyle sektör mensuplarının yaşadığı kaosun kaldırılması, fırsatçıların yollarının engellenmesi, kaplıca turizmi trendinin uluslararası ölçüde gelişmesinin sağlanması ve daha nice diğer gerekçelerden ötürü, jeotermal enerji yasası bir an önce çıkarılmalıdır. Bu anlamda, bizlere düşen görev, gerçekleştirilecek yasanın, getirileriyle götürüleriyle değerlendirilerek bir an önce çıkarılmasını sağlamaktır.

Teşekkür ediyorum. (CHP sıralarından alkışlar)