Petrol piyasası kanunu (s.sayı:288)

ENERJİ VE TABİÎ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Ordu)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Hükümetimizin son derece önem verdiği ve çağdaş ülke olabilmek için gerekli olan yasalardan bir tanesi daha, bugün, muhalefetin de desteğiyle, güzel bir uzlaşma ortamında yasalaşmıştır; hepinize, özellikle teşekkür ediyorum.

Bildiğiniz gibi, birincil enerji talebinin ortalama yüzde 40'ını petrol ürünleri oluşturmaktadır. Piyasa olarak işe baktığımız zaman, 27-30 milyar dolarlık bir piyasa burada söz konusudur ve gelir kaynaklarımızın da yüzde 20'sini petrol ürünleri oluşturmaktadır. Bu bakımdan, son derece önemli bir yasaydı bu; çıktığı için, son derece mutluyuz; çünkü, bu yasa, daha evvelden, 1954 tarihinde yürürlüğe giren, günümüze kadar da 6 defa değişikliğe uğrayan 6326 sayılı Petrol Kanununun içinde geçen; ancak, birkaç sayfalık yönetmeliklerle idare edilen bir piyasaydı. Şimdi, biz, bu yasayı çıkarmakla, peşinden petrol yasasını da çıkarmayı düşünüyoruz. Petrol yasası ise, petrolün aranmasını, çıkarılmasını ve buna ilişkin mevzuatı kapsayan bir yasadır. Bu da, ayrıca, hükümetimiz tarafından önem verilen ve üzerinde çalışılan bir yasadır. Bu da yakında Genel Kurulumuza gelecek.

Ayrıca, LPG diye bahsettiğimiz sıvılaştırılmış petrol gazıyla ilgili yasanın da hazırlık sürecinin son noktasına gelinmiştir. Bu yasa çıktığı zaman, karşılaştığımız nahoş olaylar, kazalar, bize yakışmayan manzaralar da önlenmiş olacaktır. Böylece, Petrol Piyasası Kanunu, petrol yasası ve LPG kanunuyla birlikte, enerji sahasında çağdaş bir ortama kavuşmuş olacağız. Bu bakımdan son derece önemli.

Bu yasa, piyasa ekonomisinin kurumsallaştırılması ve rekabet ortamının geliştirilmesi politikaları çerçevesinde, uluslararası norm ve standartlarla Avrupa Birliği müktesebatına uygun bir sürecin gereğiydi. Bunu da yaptığımız için, ayrıca mutluyuz.

Ülkemizin enerji ihtiyacının her geçen gün arttığı, coğrafî konumunun ve dünyada yaşanan değişimler sonucu ülkemiz lehine yeni imkânların oluştuğu ve Avrupa Birliğine uyum sürecini yaşadığımız bu dönemde, günümüz ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik olarak geliştirilen ulusal programlar, petrol konusunda da yeniden yapılanmayı zorunlu kılıyordu. Biz, Elektrik Piyasası ve Doğalgaz Piyasası Kanunlarının ardından, enerji sektöründe bir bütünlük, bir entegrasyon oluşturulması bakımından da bu yasaları çıkarmak mecburiyetindeydik ve dolayısıyla, burada, bugün, belki de, cumhuriyet tarihinin önemli yasalarından birini çıkarmış olduk. Buna son derece müteşekkirim; çünkü, böyle bir yasa, çok uyumlu bir şekilde, bütün milletvekillerimizin oylarıyla, başta, yine, özellikle teşekkür ediyorum muhalefet partimize, onların da son derece olumlu yaklaşımlarıyla çıktı. Bu, ülkemiz için hem örnek bir davranıştır hem de ülkemizin çağdaşlaşma yolunda kazandığı önemli, avantajlı ortamlardan biridir.

Şimdi...

ALİ RIZA BODUR (İzmir)Diğer konularda da siz çağdaşlaşsanız iyi olacak.

ENERJİ VE TABİÎ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Devamla)Sayenizde. O bakımdan, teşekkür borçluyum size.

Petrol Piyasası Kanunu Tasarısıyla getirilenleri şöyle özetlemek mümkün:

Piyasa faaliyetlerinde bulunmak isteyenlere lisans alma zorunluluğu getirilmekte, rafinaj, dağıtım, taşıma, işleme, depolama, iletim, serbest kullanıcı, ihrakiye teslimi, madenî yağ üretimi, bayilik faaliyetleri -burada lisans sahiplerinin hak ve yükümlülükleri- ortaya konulmaktadır.

Sektörü disipline edici ve ihlalleri önleyici idarî yaptırımlar ve para cezaları getirilmektedir.

Kanunla hak tanınan tüm kişilerin yurtiçi ve yurtdışı kaynaklardan petrol temini serbestleştirilmiştir.

Solvent ve benzeri ürünler kurulun düzenlemelerine tabi tutulmaktadır ki, bundan ekonomimiz çok çekmekteydi, tüketici çok çekmekteydi, bundan kurtuluyoruz. Petrol fiyatlarının serbestçe tespiti sağlanmış oluyor.

Önemli bir denetim unsuru olan ulusal marker uygulaması getirilmektedir. Bunu da şöyle ifade edeyim: Bildiğiniz gibi, bayiler kendi özel marker'larını kullanacak; böylece, bir ölçüde, birtakım suiistimaller burada önlenecektir. Bu da, bu yasanın çok önemli, çağdaş yeniliklerinden bir tanesidir.

Bu şekilde, piyasadaki kaçakçılığın önlenmesi sağlanacaktır. Bu, son derece önemli; çünkü, bizim, bir yerde, haklıyla haksız arasındaki hassasiyetimiz de burada önemli bir cevap bulmaktadır, yansıma bulmaktadır.

Ayrıca, rekabeti teşvik edici hükümler ve kalite güvencesi getirilmektedir.

Yatırımcılar için istikrar ve güven ortamı oluşturulmaktadır.

Petrol piyasasında her türlü temin ve sunumun standarda tabi olması sağlanmaktadır.

Özelleştirmeye göre piyasa oluşturulmakta, riskler giderilmekte, piyasa işleyişi içinde, kamu menfaatı, hizmetin sürekliliği ve yatırım ortamı, dünya uygulamaları seviyesine getirilmektedir.

Petrol piyasası faaliyetlerinin yürütülmesi bağımsız bir kurul bünyesine alınarak, hızlı ve etkili bir kamu hizmeti verilmesi hedef alınmaktadır.

Yerli üreticilerin ürettiği petrol için piyasa garantisi, yani, satış sağlanmaktadır.

Avrupa Birliği düzenlemelerine ve uluslararası anlaşmalara uyum sağlanmaktadır.

Lisans sahiplerine zorunlu sigorta yükümlülüğü getirilmektedir.

Arz güvenliği ve uluslararası anlaşmalar gereği ulusal petrol stoku oluşturulmasına yönelik belirsizlikler ortadan kaldırılmaktadır. Bu da önemli bir noktadır; çünkü, burada birtakım rakamlar, stok miktarları vardır; ama, buna uyulup uyulmadığı noktasında tereddütler, tartışmalar vardır.

Ülkemize önemli katkılar sağlayacak bu kanunun Yüce Meclisimizde kabul edilmesi çok önemli bir gelişmedir. Biz, bu çalışmaları, sektörün bütün katılanlarıyla birlikte, beşyüz saat aktif tartışma yaparak oluşturduk, ortak aklı kullanarak yaptık. Bu, zaten, bütün komisyon çalışmalarında da çok iyi bir şekilde yansıdı. Bu kadar büyük bir ticaret hacmine sahip olan -ki, 30 milyar dolar diye bahsettiğimiz- bir piyasanın, böyle uygun bir konsensüsle bu yasayı çıkarması, gerçekten, son derece önemli bir olaydır.

Bu bakımdan, bu konuda, bütün samimiyetiyle çalışmaların neticelenmesinde katkısı bulunan bütün milletvekillerimize, katkısı bulunan bütün bürokrat arkadaşlara ve sektörün değerli temsilcilerine, katkısı bulunan tüm arkadaşlara ve herkese saygılar sunuyor, teşekkür ediyorum. (Alkışlar)