Şanlıurfa'dan geçen petrol boru hattındaki sızıntı hakkında

ENERJİ VE TABİÎ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Ordu)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sayın Yahya Akman'ın gündemdışı yapmış olduğu konuşmaya ilişkin görüşlerimi aktarmak üzere huzurlarınızdayım; bu vesileyle, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Bilindiği gibi, Yahya Beyin de bahsettiği gibi, gerçekten çok önemli bir çevre problemi oluşturabilecek bir olayla karşılaştık, bir kazayla karşılaştık; ancak, aldığımız önlemlerle bu problemi çözdük; geri kalan kısımlarını da bir plan dairesinde çözmeye çalışıyoruz.

Bilindiği gibi, BOTAŞ'a ait Batman-Dörtyol boru hattı, Şanlıurfa İli Yığınak Köyü mevkiinde 13 Nisan 2005 günü saat 22.00'de yırtılarak patlamıştır. Yırtılma, üç dört yıl önce açıldığı bildirilen yüzey suyu drenaj kanalında olmuştur. Boru hattının yırtılma çizgisi üzerinde, bu çizginin üstünde ve altında olmak üzere, 3 yerde kazıcı, yani ekskavatör diş izlerine rastlanmıştır. Bunun fotoğrafını da çektik Yahya Bey; borunun üzerinde diş izleriyle beraber, nasıl patladığını da ifade eden... Bir yanlış çalışma sonucunda meydana gelen bir kaza bu. Biz, bu boruyu yerinden çıkardık, tamirini yaptık, eski haline geldi. Patlamayı müteakip, ki, bu, gece saat 22.00'de oldu, biz, sabah 7.15'te bu patlamanın yerini bulduk; süratle, o bölgedeki 13 ve 14 numaralı vanalar kapatılarak, boru hattından akacak petrol sınırlandırıldı. Yalnız, patlak yerin bulunmasını müteakip, çevrede faaliyet gösteren BOTAŞ müteahhitlerinin iş makineleriyle kanal üzerine seddeler yapıldı, çukurlar kazıldı ve petrolün Atatürk Baraj Gölüne daha fazla akması önlenmiş oldu. Bütün bu işler yapılırken, bir yandan da petrol tankerleri ve pompalar temin edilerek, akan petrol yeniden kazanılmaya çalışılmıştır, yani ziyan olmamıştır, önemli bir miktarı geri kazanılmıştır. Tankerlere yüklenen petrol, Diyarbakır ve Adıyaman'daki TPAO tesislerinde tanklara teslim edilmiştir.

Boru hattındaki akıntı durduktan sonra, patlayan parça -fotoğrafta görüldüğü gibi- yerinden çıkarıldı ve yeni boru parçası kelepçelenerek bağlandı. Boru hattını, 15.4.2005 günü, akşam saatlerinde, işletmeye tekrar açtık; yani, süratli bir çalışma örneği gösterildi. Aslında, bu, olumsuz bir olay; ama, bu olumsuz olayı, olumlu hale çevirdik. Patlak nedeniyle dışarıya akan petrol miktarı 39 797 varil; yani, mühim bir olay bu. Aslında, bu, aynı zamanda da, bir işlemin nasıl çözülebileceğini göstermek bakımından mühim; 39 797 varil. Kanal üzerinde yapılan seddelerin önünde biriken ve baraj gölü girişinde hapsedilen 13 126 net varil hampetrol geri kazanıldı -bunu, tekrar geri kazandık- tankerlere taşındı; hem hampetrol kaybı azaltıldı hem de kirlilik oluşturması engellenmiş oldu.

BOTAŞ'ın Genel Müdürlük taşra teşkilatları ve Bakû-Tiflis-Ceyhan Proje Direktörlüğü, BOTAŞ Internatianol Limited (BIL) gibi yan kuruluşların bütün imkânları burada seferber edildi. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının ekipman ve personel desteği, İsdemir, TÜPRAŞ, ATAŞ, Erenco şirketleri imkân ve ekipleri, FERNAS ve İNDET şirketlerinin ekipman ve ekipleri, petrolün geri kazanılmasında BOTAŞ ekiplerine destek olmuşlardır; buradan, onlara teşekkür ediyorum.

Şanlıurfa Valimiz Sayın Şemseddin Uzun, valilik teşkilatı, Bozova ve Samsat Kaymakamlarımız ve DSİ Atatürk Baraj Gölü Şube Müdürlüğü, bütün imkânlarıyla, petrolün toplanmasına, toprağın, Atatürk Baraj Gölünün temizlenmesinde büyük destek verdiler. Ayrıca, bölge halkı, traktörünü, kayığını kiralayarak ve bedenen çalışarak, dökülen petrolün temizlenmesinde çok büyük katkılar sağlamıştır; onlara da, bu samimî katkılarından, fedakârca çalışmalarından dolayı teşekkür ediyorum.

Çalışmaların başladığı 14 Nisan 2005 tarihinden 24 Mayıs 2005 tarihine kadar, drenaj kanalı ve göl üzerinden, 13 126 varil petrol geri kazanıldı; göl suları üzerinde asfalt haline gelmiş 1 500 varil petrol toplandı; Ceyhan Petrol İşletmeleri Müdürlüğü tesislerine nakledildi. Aslında, bu olay, aynı zamanda, kötü bir olay; ama, uygulama açısından, böyle bir olayın meydana gelmesinde, böyle bir işe nasıl yaklaşabileceğimiz açısından da, bir uygulama projesi gibi bir proje oldu. Kötü bir olaydan, biz, pozitif kazanımlar sağladık tecrübe açısından.

Drenaj kanalı ve çevresinde petrolle kirlenmiş topraklar, kazıcı ve sıyırıcılarla toplandı. Yığınak Köyü mevkiinde kuruluşumuza ait 164 nolu parselde hazırladığımız 25 dönüm kirlenmiş toprağın geri kazanılacağı alana taşındı.

Ayrıca, göl yüzeyinde kıyılara vuran petrolle kirlenmiş topraklar, gelberi ve küreklerle toplanıp torbalandı ve traktörlerle toplanma alanına, oradan da geri kazanım alanına taşınmıştır.

18 Mayıs 2005 tarihi itibariyle Atatürk Baraj Gölü üzerinde petrol atığı kalmadı. Kirlenmiş topraklar toplandı, geri kazanım alanına taşındı. Bunu, genel müdürlerimiz, Çevre ve Orman Bakanlığının helikopteriyle, aynı zamanda, yerinde de görerek tespit ettiler.

Kalan işlerimiz var Sayın Yahya Akman. Petrolle kirlenmiş toprağın geri kazanılması, yani rehabilitasyonu noktasında çalışmalarımız sürüyor. Atatürk Baraj Gölü ve kıyılarının petrol kirliliği açısından takibini yapacağız.

Bu konuyu burada anlatma fırsatı verdiği için, Şanlıurfa Milletvekilimiz Yahya Akman'a teşekkür ediyorum.

Bu arada da, bu olayla, aslında, benzer olaylar meydana geldiğinde ne yapmamız gerektiği noktasında, bütün kamu kuruluşlarımız, bölge halkıyla büyük bir eşgüdüm içinde çalıştık. Bu da, olumsuz bir olaydan hayırlı bir sonuç çıkarılması noktasında bize bir kazanç oldu. Bununla da teselli buluyoruz.

Bu vesileyle, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)