Petrol piyasası kanunu (s.sayı:288)

MEHMET KARTAL (Van)Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Değerli milletvekili arkadaşlarım, 9 uncu madde üzerinde görüşlerimi belirtmek üzere huzurlarınızdayım; sizleri saygıyla selamlıyorum.

9 uncu madde, hampetrol, akaryakıt temin eden şirketlerden lisans istemiyle ilgili; bunda, elbette ki, bir gerçeklik payı vardır. Ben, o konuya değinmek istemiyorum. Bu vesileyle, farklı bir istemde bulunacağım hükümetimizden.

Van, İran'la sınırdır. Türkiye de, petrolün yüzde 80'ini dışarıdan temin etmektedir. İran'da, petrol, yok denecek kadar ucuzdur. Geçmiş yıllarda, sınır ticaretiyle, çeşitli mal mübadelesiyle, o yöre halkına bir canlılık geliyordu. Daha sonra, bu kapandı ve terör olaylarından dolayı, Van çok büyük göç aldı. Bu göç sonucu, işsizlik had safhaya ulaştı. İster istemez, komşuda ucuz görülen petrolün ticareti -devletimizce legal şekliyle getirilmeyince- çeşitli vesilelerle, çeşitli yollardan kaçakçılığa dönüştü. Bu, dağ yollarından katır sırtlarında geliyordu veya kendi sırtlarında bidonlarla getiriyorlardı. Katır sırtında ve kendi sırtında getirenlerin çoğu da inkıtaa uğruyordu, yakalanıyordu. Halkımızın bir tabiri var "zengin arabasını dağdan aşırır" derler. Sırtında getirenler değil de, tankerleriyle dağdan aşıranlar getirip belli istasyonlara bu petrolü ulaştırıyorlardı.

Geçmişte, kahve fincanları veya çay tabakları yasakken Türkiye'nin gümrüğünde, Kilis'ten alıp 30 kilometre, 100 kilometre uzaklaştığınızda, güvenlik kuvvetleri yakalıyordu. Bugün de, tankerlerle, çeşitli şeylerle belli bayilere gelen akaryakıt, az ileride, güvenlik güçlerince yakalanıp alıkonuluyor.

Ben, bayram öncesi Van'daydım. Van Valiliği ve sivil toplum kuruluşları zaman zaman İran'a gidip geliyorlar, İran heyetleri de geliyor. İranlıların bize ve Van Valiliğine önerileri şöyle: "Biz komşuyuz, komşuluk haklarından faydalanalım, yararlanalım." Nasıl yararlanacağız; şimdi, hükümetimiz, bayiler için yazarkasa uygulaması getiriyor. Van'ın Özalp Kapısında, bu tarz bir yazarkasa uygulamasıyla, devletin akaryakıttan aldığı bütün vergilerin ilavesiyle, orada, satmak isteyip de satamadığımız ürünlerimizi verelim; bisküvi verelim, yağ verelim, ne bileyim, ürettiğimiz çeşitli ürünleri verelim; mesela, Van'da, özel idarenin çok önemli bir tekstil üretimi var ki, İran da buna çok muhtaç. O sınır ticaretiyle, böylesine daha ucuz bir akaryakıt teminiyle, Van halkının yaşamına da bir katkıda bulunalım; dünkü konuşmalarda, "vatandaş rıza" demişti bir arkadaşımız; Van halkı da vatandaş rıza gibi belli bir hizmetten yararlansın. Bunda devletin bir kaybı olmaz. Bütün vergileriyle yazarkasasını Van'ın Özalp'taki kapısına koysun, sınır vilayeti olan Ağrı'da gümrük kapısına koysun, Gürbulak Kapısına, Ardahan'da aynı işlemi yapsın. Hakkâri yöresinde bizim Esendere Kapımız vardır. Yani, ucuz mazot temin etmek istiyoruz, hükümetimiz de istiyor, hepimiz de seçim öncesi halkımıza bu vaatlerde bulunduk. Bu getirilince İç Anadolu'ya getiriliyor. Nasıl girişine mâni olamıyorsanız, dağdan getirip belli bir bayie bunu ulaştırabiliyorsa, bunun çıkışına bari el koyalım. Yani, sınır boyu belki kontrol edilmez; ama, Van'ın iki tane çıkışı vardır; iki sınır çıkışına çok sıkı kontroller getirilerek, bu sadece Van halkı için temin edilir -Van halkının da yüzde 80'i geçim zorluğu çekiyor- bu vesileyle ucuz mazot teminiyle...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)