Cevre ve orman bakanlıklarının birleştirilmesi hk. (s.sayı:127)

MEHMET MEHDİ EKER (Diyarbakır)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sözlerimin başında, Bingöl Kentimizde meydana gelen deprem felaketi nedeniyle üzüntülerimi ifade etmek istiyorum. Bu felakette hayatını kaybeden kardeşlerimiz için Allah'tan rahmet, yaralılar için acil şifalar diliyorum. Şairin dediği gibi; ibret alınsaydı, hiç tekerrür eder miydi tarih?! Bugün, maalesef, Bingöl'de, yine, tarih tekerrür etmiştir; çünkü, geçmiş yıllarda da bu acılar yaşanmış, bu felaketler tecrübe edilmiş olmasına rağmen, buna ait tedbirlerin alınmasında, maalesef, yeterli çaba gösterilmemiştir ve bugün, biz, bu felaketle, maalesef, karşı karşıya kaldık. Dilerim ve umarım, bir daha böyle bir felaket yaşanmaz.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısıyla ilgili şahsım adına söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlarım.

Öteden beri, ülkemizde, bürokrasinin hantal ve ağır işleyen yapısı, hizmetlerin zamanında ve süratle yapılmasını engelleyen bir faktör olarak bilinmekte ve kabul edilmektedir. Keza, değişik tarihlerde oluşturulan kurumlara, benzer, hatta, aynı konuda yetki ve görev verilmesi, uygulamada dublikasyonlara, çok başlılığa ve yetki çatışmalarına yol açmakta; bunun bedeli de, işlerinin zamanında yapılmaması, hatta, engellenmesi suretiyle vatandaşlarımıza ödetilmektedir. Bu durum, aynı zamanda, insan kaynaklarının ve malî kaynakların israf edilmesine yol açmakta, böylece, vergi mükelleflerinin ödediği vergilerle oluşan hazine kaynaklarının yanlış kullanılmasına sebep olunmaktadır. Etkin ve verimli bir kamu hizmeti elde etmek amacıyla bakanlık sayısının azaltılmasını öngören AK Parti, bu çerçevede, bakanlık sayısını, 35'ten, önce 25'e, ardından 22'ye düşürmüştür.

(1) 127 S.Sayılı Basmayazı 30.4.2003 tarihli 73 üncü Birleşim tutanağına eklidir.

Değerli arkadaşlar, etkin ve verimli bir hizmet ile tasarruf anlayışı çerçevesinde bazı bakanlıkların birleştirilmesi, bu şekilde gündeme gelmiştir. Geçtiğimiz günlerde Yüce Meclisin kabul ettiği bir tasarıyla Kültür ve Turizm Bakanlıkları birleştirilmiş, bugün de, Çevre ve Orman Bakanlıklarının birleştirilmesini öngören tasarı Yüce Meclisin gündemine gelmiştir.

Bu tür hizmet bakanlıklarının birleştirilmesinde göz önünde bulundurulması gereken temel faktörlerden biri, birleştirilecek bakanlıkların çalışma alanları ile yasalarla verilmiş görevlerde benzerlikler bulunmasıdır. Bu açıdan bakıldığında, yasal görevlerden kaynaklanan işlev ve yetki örtüşmelerinin fazla olduğu bakanlıklar, Orman ve Çevre Bakanlıklarıdır. Anayasamızın 56 ncı maddesinde "herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir" denilmektedir. Bu hakkı sağlayacak sağlıklı, temiz, doğal ve dengeli bir çevrenin oluşturulması, çeşitli görevler itibariyle, Çevre ve Orman Bakanlıkları tarafından ayrı ayrı organizasyonlar ve farklı uygulamalarla pratiğe aktarılmaktadır. Öte yandan, taraf olduğumuz birçok uluslararası sözleşme, vaat ettiği zorunluluklar itibariyle, mevcut durumda iki ayrı bakanlığı bağlamakta; keza uygulamalarda, kaynak israfı ve yetki çatışmalarına yol açmaktadır.

Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; bu sözleşmeler arasında, Birleşmiş Milletler biyolojik çeşitliliğin korunması, Birleşmiş Milletler çölleşme ve kuraklıkla mücadele, Avrupa Konseyinin kısaca "Bern Sözleşmesi" diye tarif edilen yaban hayatı ve yaban hayvanlarının korunması sözleşmesi, yine kısa adı "Ramsar" olan Birleşmiş Milletler sulak alanların ve su kuşlarının korunması ve Birleşmiş Milletlerin nesli tehlikede olan bitki ve hayvan türlerinin ticaretini düzenleyen sözleşmesi sayılabilir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; vatandaşlarımızın sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı, toprak, su ve bitki arasındaki dengeyi korumak, bu dengenin bozulmuş olduğu yerlerde düzeltmek, ulusal kaynaklarımızın en değerli hazinelerinden olan orman varlığımızı korumak ve geliştirmekle mümkündür. Öte yandan, sanayileşme ve çarpık kentleşmeyle ortaya çıkan kentsel atık, kirlilik ve diğer çevre sorunlarının çözülebilmesi için, özellikle organizasyon ve malî imkanlar açısından güçlü bir teşkilata ihtiyaç olduğu da bir başka gerçektir. Bu nedenle, Çevre ve Orman Bakanlıklarının imkânlarının birleştirilmesi, esasen, aynı kavramlara hizmet eden iki kuruluşun birleştirilmesinin meydana getireceği etkiyle, hem çevre bilincinin yerleşmesi ve gelişmesine hem de ormanlarımızın geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.

Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; Çevre ve Orman Bakanlıklarının birleştirilmesiyle, yabanî bitki ve hayvan türlerinin ve bunların yaşam alanlarının korunmasında ortak çalışmalar yapılabilecek, iki disiplinin aynı konuda ortak çalışmasının meydana getireceği sinerji amaca daha çok hizmet edecektir.

Değerli arkadaşlar, içinde bulunduğumuz zaman diliminde eko sistemi tehdit eden endüstriyel atıklar, bozulan denge, gezegenimize giderek daha çok zarar vermektedir. Sanayileşmeyle paralel bir seyir izleyen çevre kavramı, doğa koruma bilincinin yerleştirilmesiyle mümkün olacaktır. Çevre ve orman kavramlarının birlikte mütalaa edileceği bir bakanlık, bu kavramları tanıma ve tanıtma imkânı sağlayacaktır.

Değerli arkadaşlar, çevrenin korunması açısından en önemli husus, bozulmuş ve kirletilmiş bir çevreyi temizleme çabasından çok, mevcut doğal ve temiz yapının kirletilmesini engelleyecek bir bilinç ve buna uygun etkin bir organizasyonel yapının oluşturulmasıdır. Bu çerçevede, çevre koruma faaliyetlerinin güçlendirilmesi, özellikle altyapı ve sanayi yatırımlarının standartları ve kontrolü açısından ilgili olan İller Bankası, belediyeler ve il özel idareleri gibi kuruluşların güçlendirilmesi, kaynaklarının artırılması yoluyla yapılmalıdır.

Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; bilindiği gibi, Çevre Bakanlığının görevlerinden biri de, çevre geliştirme faaliyetleridir. Bu faaliyetin en önemli konularından biri de ağaçlandırmadır. Aynı zamanda Orman Bakanlığımızın da ana faaliyet konularından birini teşkil eden ağaçlandırma, bu yeni yapıyla hız kazanacaktır. Çevrenin amaçları arasında yer almasına rağmen mevcut altyapı ve kaynak yetersizliği sebebiyle tam olarak yerine getirilemeyen ağaçlandırma, Orman Bakanlığımızın mevcut altyapı ve imkânlarıyla birleştirilmekle gelişme imkânı bulacak; böylece, çevre kavramı yönünden bir amaç daha uygulanmış olacaktır.

Sayın milletvekilleri, bu tasarı yasalaştığı takdirde önemli ölçüde bir kadro tasarrufu da sağlanmış olacaktır. Mevcut yapıda iki bakanlığımıza bağlı taşra teşkilatlarındaki bölge ve il müdürlükleri sayısında tasarrufa gidileceği gibi, bakanlık merkezindeki yönetici kadrolarında da önemli ölçüde azalma meydana gelecektir. Örneğin, müsteşar yardımcısı sayısı 10'dan 4'e, genel müdürlük sayısı 6'dan 5'e, genel müdür yardımcılığı kadrosu 24'ten 15'e, daire başkanlığı kadrosu 36'dan 28'e, bakanlık müşavirleri kadrosu 50'den 30'a indirilerek toplam 105 adet üst düzey kadro tasarrufu sağlanmış olacaktır.

Değerli arkadaşlar, bu hususu, özellikle son günlerde AK Partiyi kadrolaşmayla suçlayanların bilgisine sunmak istiyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; etkin, verimli ve kaliteli bir hizmet sunmayı amaçlayan bu tasarıyı desteklediğimi belirtir; bu vesileyle, Yüce Meclisi saygıyla selamlarım. (AK Parti sıralarından alkışlar)