İçeriğe atla

22. DÖNEM · 550 SANDALYE

Ara
GENEL KURUL · 13. BİRLEŞİM · PERŞEMBE

Bazı kamu alacaklarının tahsil ve terkinine ilişkin (s.s.904)

Mehmet Mehdi Eker

Diyarbakır Milletvekili · AK Parti

Genel Kurul, 13. Birleşim · 4. yasama yılı · 27 Ekim 2005 · 1.718 kelime · yaklaşık 9 dakikalık okuma

Kaynak göster

Mehmet Mehdi Eker (AK Parti), 27 Ekim 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 13. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: BAZI KAMU ALACAKLARININ TAHSİL VE TERKİNİNE İLİŞKİN (S.S.904)); konuşma 1.718 kelime.

Mehmet Mehdi Eker (AK Parti, Diyarbakır). “Bazı kamu alacaklarının tahsil ve terkinine ilişkin (s.s.904)”. TBMM Genel Kurulu, 13. Birleşim tutanağı, 27 Ekim 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-mehdi-eker-22-2005-10-27-bazi-kamu-alacaklarinin-tahsil-ve-terkinine-iliskin-s-s-904 (erişim: 1 Kasım 2026).

Sade metin (Markdown) →

Konuşmanın tam metni

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Diyarbakır)Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; Aydın Milletvekilimiz Sayın Mehmet Semerci'nin gündemdışı konuşmasına cevap vermek üzere huzurlarınızdayım; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, tarımın en önemli ürünlerinden olan pamuk, sadece yağ sanayiinin değil, dokuma endüstrisinin de, hayvancılığın da, küspe itibariyle, kullandığı çok önemli bir bitkidir.

Dünyada 20 000 000 ton pamuk üretiliyor. Çin, Amerika Birleşik Devletleri, Hindistan ve Pakistan, bu üretimin en önemli dört gerçekleştiricisi durumundadır. Türkiye ise, 850 000 ton ilâ 950 000 ton üretim düzeyiyle dünya üretiminin yaklaşık yüzde 5'ini karşılamakta ve üretim sıralamasında dünyada, yıllara göre değişmekle birlikte, bazen 6 ncı sırada, bazen de 7 nci sırada yer almaktadır.

2004 yılında ülkemizin pamuk üretimi 944 000 ton olarak gerçekleşmiş, 2005 yılında ise, mevcut çiftçi kayıt sistemine giren üreticilerimizin hesaplarına baktığımız zaman, hesaplamalardan bunun yine 940 000 ile 950 000 ton arasında olması beklenmektedir. Türkiye'de 200 000 üretici, pamuk tarımıyla uğraşmaktadır. Tekstil sanayii de dahil olmak üzere, 6 000 000 insanımız, pamukla ilgili alanlarda istihdam edilmektedir.

Ülkemizde pamuk üretimi yoğunlukla Ege Bölgesi, Çukurova ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde yapılmakta. Yine, pamuk üretiminde önemli iller Aydın, Denizli, Şanlıurfa, Adana ve İzmir İlleridir. Aydın İli, Sayın Semerci'nin…

TUNCAY ERCENK (Antalya)Antalya'da da var.

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla)Ülkemizde, Aydın, pamuk üretiminde Şanlıurfa'dan sonra ikinci sırada yer almakta; ama, Ege Bölgesindeki ekiliş ve üretim açısından birinci sıradaki il olma özelliğini korumaktadır.Yine, Ege Bölgesindeki pamuk üretimi ve ekilişinin üçte 1'i Aydın'da gerçekleşiyor, 15 000 çiftçi pamuk üretimi yapıyor ve yoğunlukla da Söke, Koçarlı ve Merkez İlçe Aydın'ın en önemli pamuk üretim alanıdır.

Değerli arkadaşlarım, Türkiye'nin pamuk üretimi son yıllarda tekstil ve konfeksiyon sektörünün gelişmesiyle birlikte ihtiyacımızı, talebimizi karşılayamama durumuna düşmüştür. Bu, tekstil ve konfeksiyondaki yüksek seviyeden kaynaklanıyor. Bunun yanında, dünya pamuk fiyatlarındaki düşüşe karşın, ülkemizde, tabiî, bu fiyat hareketlerinden etkilenmesi, üretimde, özellikle üretimin yetersiz olması sebebiyle, ithalatı da cazip hale getirmiştir. Yıllara göre değişmekle birlikte, ortalama olarak, her yıl, 500 000 000 dolarlık pamuk ithalatı yapıyoruz.

Şimdi bu durumun nedenlerini de, müsaade ederseniz, sizlerle paylaşmak istiyorum. Bunlardan bir tanesi, dünya standartlarıyla mukayese ettiğimizde, üretim maliyetlerimizin yüksek olması; işçi temininde yaşanan sıkıntılar ve toplam maliyette işçilik payının yüksek olması; yani, mekanizasyonun, burada, çok ileri düzeyde olmaması. Yine, hasat sonrası pamukta oluşan kontaminasyonun, pamuk kirliliği sonucu meydana gelen kontaminasyonun sonucu fiyatın düşmesi. Bölgelerarası pamuk kalitesindeki farklılıkların, kaliteli üretim yapan bölgelerdeki fiyatları olumsuz etkilemesi ve üreticilerimizin sertifikalı tohum kullanma konusunda yeteri bir düzeye gelmemiş olması ve üretime verilen desteğe rağmen, üreticilerimizin alternatif ürünlere yönelmesi gibi nedenleri saymak mümkündür.

Değerli arkadaşlar, özellikle son iki yıldır, dünya pamuk fiyatlarında aşırı bir düşüş gözlenmektedir. Ekim 2003 tarihi itibariyle Liverpol Borsasında işlem gören pamuğun kilogramı 1,76 Amerikan Dolarıyken, bu fiyat, 2004 yılında, aynı tarihte, aynı ayda, 1,15 dolara düşmüştür. İçinde bulunduğumuz 2005 Ekim ayı itibariyle ise, bu rakam 1,29 ABD doları düzeyine düşmüştür.

Bu rakamları eğer TL olarak ifade etmek gerekirse, 2003 yılında 2 600 000 TL iken, 2004 yılında, aynı tarihte 1 686 000 liraya düşmüş ve içinde bulunduğumuz ayda ise, bu fiyat, bu rakam 1 750 000 TL dolayındadır.

Ülkemizdeki borsalarda, örneğin, Ege Bölgesi için önemli bir borsamız olan, Türkiye için de pamuk alanında önemli bir borsa hüviyeti olan İzmir Ticaret Borsasında 26 Ekim 2005 tarihinde kütlü standart beyaz çekirdeksiz pamuğun işlem fiyatı kilogram başına 1 900 000 TL'dir. 26 Ekim 2005 tarihi itibariyle, yine Söke Ticaret Borsasında, müstahsil fiyatları, yüzde 39 randımanlı kütlü pamukta 740 000 ile 820 000 lira arasında gerçekleşmekte. Bu fiyat, geçen yıl aynı dönemde, 735 000 lira ile 810 000 lira arasında idi; yani, geçen yıla göre, burada önemli bir değişiklik meydana gelmiş değildir.

2004 yılında kilogram başına 1 010 000 TL alım fiyatı belirleyen Tariş, bu yıl fiyat açıklamamış, İzmir Ticaret Borsasının fiyatlarını baz alacağını ilan etmiştir.

Değerli arkadaşlarım, 2005 yılı pamuk üretim maliyetine bir göz attığımızda, kilogram başına illerimiz itibariyle yapılan hesaplamalarda, Aydın'da 900 000 lira ile 1 000 000 TL arasında, Şanlıurfa'da 720 000 lira ile 750 000 lira arasındadır, Türkiye genelinde ise ortalama maliyet 843 000 lira civarındadır.

Bakanlığımızın üreticilere verdiği destek ve primleri topladığımız zaman, pamukta, kilogram başına 253 000 TL destek olduğunu görmekteyiz; yani, 843 000 lira ortalama maliyetin -Türkiye ortalaması için söylüyorum- 253 000 lirasını, biz, 1 kilogram için destek olarak ödüyoruz.

Bu destek, pamuk maliyetinin üçte 1'idir. Bu da, AK Parti İktidarının farkını ortaya koyuyor. Son yıllarda….

ALİ RIZA BODUR (İzmir)Bizim pamukçular öyle demiyor.

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla)Pamukçular da öyle diyor. Değerli arkadaşım, onu, biraz evvel, arkadaşımız konuştu, burada ciddî bir konu konuşuyoruz. Lütfen yerinizden laf atmayın…

YILMAZ KAYA (İzmir)Değişik rakamlar söylüyorsun.

ALİ RIZA BODUR (İzmir)Hatırlatmak istiyoruz.

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla)Sizlerle baş başa oturur, onların hepsini detaylı konuşuruz.

ALİ RIZA BODUR (İzmir)Tamam, olur.

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla)Değerli arkadaşlarım, son yıllarda pamuk üretimindeki daralma tekstil sektörünün ihtiyacına cevap veremediği için, bu gerçekten hareketle AK Parti Hükümeti bir dizi önlemleri almış ve bu önlemler paketini devreye sokmuştur. Bu bağlamda, prim desteklerini, üretimi teşvik etmek ve üretim maliyetlerini düşürmek için pamuğa prim destek ödemesi yapılıyor.

Değerli arkadaşlarım, AK Parti Hükümetinden önce, 2002 yılında, pamuk destek primi kilogram başına 85 000 TL idi. 2003 yılında, iktidarımızın birinci yılında, bu 90 000 lira oldu, 2004 yılında ise, yüzde 111 artışla, kilogram başına 190 000 lira ödeme yapıldı. Kaliteli üretimi teşvik etmek amacıyla da, sertifikalı tohum kullanan üreticilerimize, farklı bir destek primi uygulaması yapılmış ve 228 000 TL prim ödemesi uygulanmıştır. Yani, biz 85 000 liradan aldık, biz iktidara geldiğimizde 85 000 lira prim ödemesi yapılıyordu, biz bunu 228 000 liraya çıkardık. Şimdi, fark bu, AK Parti bu.

2005 yılı bütçesinden 656 trilyon TL kaynak bitkisel üretim için ayrılmış ve bunun 433 trilyon Türk Lirası pamuk primi ödemeleri için kullanılmıştır. Şimdi, pamuk üretimine, yine, diğer tüm bitkisel ürünler içerisinde, biz, pamuk üretimine önemli bir destek verdiğimizi burada da bu şekilde göstermiş oluyoruz. Primlerimizin çok büyük bir kısmı, prim ödemeleri, pamuk üretimine gidiyor.

Ülke genelinde 2005 yılı için prim ödemelerinin tamamı yapıldı. Bildiğiniz gibi, haziran-temmuz aylarında bu tamamlandı. Yine Aydın'da -Aydın İlimiz için de söylüyorum- 54 trilyon TL pamuk prim destek ödemesi yapıldı bu yıl için, sadece Aydın Vilayetimizde. 2003 yılı prim uygulamalarında pamuk üretimini sertifikalı tohumluk olarak kullanarak gerçekleştiren üreticilere verilen yüzde 10'luk ilave prim miktarı 2004 yılı uygulamalarında yüzde 20'ye çıkarıldı. Çünkü, biraz önce söylediğim sebeplerden dolayı, yani, sertifikalı tohum kullanılmaması sebebiyle hem üretim düşüklüğü hem kalite sorunu yaşanıyor. Biz sertifikalı tohum kullanımını teşvik ediyoruz, destekliyoruz. Bunun yaygınlaşmasıyla hem üreticimiz daha yüksek para kazanıyor hem ulusal üretimimiz, millî üretimimiz artıyor.

AK Parti İktidarı, farklı olarak, tarım destek politikalarının uygulanmasında maliyetlerin düşürülmesi ve girdi maliyetlerindeki artıştan kaynaklanan yükün hafifletilmesi amacıyla bütçe imkânlarını da zorlayarak mazot ve gübre desteği uygulamasını da başlatmıştır. Bu kapsamda, arz açığı olan yağlı bitkilerin desteklenmesinde farklı kriterler uygulanmış, buna bağlı olarak, pamuk üreticimize dekar başına, dönüm başına 4,5 milyon Türk Lirası mazot ve 3 000 000 Türk Lirası da gübre desteği vermiş ve bu ödemeler eylül ve ekim aylarında, bütün Türkiye'de olduğu gibi, yine Aydın'da da bu ödemeler eylül ve ekim aylarında tamamlanmış. Mazot ve gübre desteklemeleri için de Aydın İlimize 11 trilyon 269 milyar TL ödeme yapılmıştır.

Bunun yanında, üretimde planlamanın yapılabilmesi ve üreticinin mağduriyetinin giderilmesi için de prim desteklemelerini ekim tarihinden önce biz açıkladık. Bu uygulamayla, prim ödeme zamanı pamuk ekim tarihinin önüne çekilmiş ve üreticimizin, ihtiyacı olan kaynağı zamanında alması sağlanmıştır.

Ayrıca, Bakanlığımız, doğrudan gelir desteğinin toplam tarımsal destekler içerisindeki payının azaltılması ve bu kaynağın bir kısmının, pamuk da dahil olmak üzere, prim ödemelerine aktarılması konusunda da çalışmalarını sürdürmektedir. Şu anda, Sayın Semerci'nin de üyesi bulunduğu Tarım Komisyonunda bu gündemde; Tarım Çerçeve Kanunu Tasarısı, daha doğrusu, Türkiye'deki tarım politikalarının bundan sonra nasıl tespit edileceği hususundaki çerçeveyi -yasal çerçeveyi- belirleyen tasarımız komisyon gündemimizde. İnşallah, çok kısa bir süre içerisinde Genel Kurulun huzuruna gelecek ve tasvibinizle gerçekleşecek.

Bunda, çok uzun vadeli olarak üretim politikalarımızda, tarım politikalarımızda nelerin esas alınacağı net bir şekilde ifade edilecek ve üreticimiz, geleceğini planlarken, ürün desenini, üretim planlamasını yaparken buradaki esasları dikkate alacak, nelerin, ne şekilde, ne zaman destekleneceği hususunda çok önceden bilgi sahibi olabilecektir.

Yani, tarım politikalarında Türkiye'ye öteden beri söylenen şey şudur: Türkiye'nin bir tarım politikası yok, Türkiye'nin bir üretim planlaması yok… Bütün bunlar öteden beri söyleniyor; elli yıldır, altmış yıldır, yetmiş yıldır söyleniyor; ama, kimse, bugüne kadar bu konuyla ilgili, bu tür bir tarım politikaları, bir destekleme politikalarını belirleyen bir kanunu Meclisin gündemine getirmedi. Bunu da AK Parti yapıyor. (AK Parti sıralarından alkışlar)

Şimdi, şu ana kadar tüm tarımsal desteklemelerin tamamı Bakanlar Kurulu kararıyla çıkmıştır arkadaşlar; yani, günlük olarak, gündelik olarak çıkmıştır. Geçmişteki bütün gelmiş geçmiş hükümetler bu şekilde yapmışlardır. Bunların hiçbirisi kanuna bağlı değildir. 2002 yılında tütün ve alkol piyasasının kurulmasıyla ilgili bir kanun getirilmiş, oraya bir madde konulmuş, desteklemeler 2002 yılında buradaki bir maddeye atıfla yapılıyor; ama, o tarihe kadar bütünüyle dönemsel Bakanlar Kurulu kararlarıyla alınmıştır. Biz, bu uygulamaya son veriyoruz; artık, Türkiye'nin tarım politikalarıyla ilgili bir çerçeve kanunu olacak ve bundan sonra uzun vadede bunların tamamı gerçekleştirilecektir.

Değerli arkadaşlarım, prim ödemelerine bağlı olarak üreticilerin kayıt altına alınması sağlanmış, bunun getirisi olarak da devletimizin stopaj vergisi, KDV ve Gelir Vergisi gelirleri yükseltilmiştir. Desteklemelerin doğrudan üreticiye yapılmasıyla da üreticilerimizin gelir seviyesi yükselmiştir.

Sertifikalı pamuk tohumunda uygulanan KDV oranı AK Parti döneminde düşürüldü. Bu da bizim yaptığımız önemli icraatlardan bir tanesidir. Üretim maliyetlerinin düşürülmesi amacıyla sertifikalı tohumlukta uygulanmakta olan KDV oranları yüzde 8'den yüzde 1'e düşürülmüştür.

Araştırma, eğitim ve yayım çalışmaları, özellikle hem bitkisel ürünlerimizin tamamında hem pamuk üretiminde bu konu önemli bir konudur ve biz bu çerçevede pamuğun üretim ve kalitesini artırmak amacıyla Nazilli, Diyarbakır ve Kahramanmaraş'taki araştırma enstitülerimizde hastalıklara dayanıklı çeşitlerin geliştirilmesi çalışmalarını yürütüyoruz.

Yine, pamuk kirliliği konusunda, kontaminasyon konusunda da -ki, fiyat düşüren önemli bir problemdir- biz birtakım çalışmalar yapıyoruz, eğitim ve yayım çalışmalarını yürütüyoruz. Bu kapsamda üreticilerimizi bilgilendirmek, onları yönlendirmek gayesiyle de 50 000 adet afiş, kitapçık ve liflet türü yayım materyali pamuk üreticilerimize, bu alandaki üreticilerimize dağıtılmıştır.

Ürün borsalarının geliştirilmesine yönelik olarak da lisanslı depoculuk sistemiyle birlikte, üretici, tüccar ve kooperatifler gibi makbuz senedi sahiplerinin malları depolanabilecek, ürün arzının yoğun olduğu dönemlerde yaşanan fiyat düşüşleri engellenebilecektir.

Bu da, yine, AK Partinin getirdiği, bu alandaki bir yeni icraattır. Bu mevzuatı da, Yüce Meclis onayladı, kanununu çıkardı, yönetmelikleri çıktı; uygulamaları sürüyor.

HALİL TİRYAKİ (Kırıkkale)Sayın Bakan, bir de elmacılardan konuş; elmacılar yanıyor!..

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla)Allah yakmasın.

Metin TBMM tutanağından alındı; ara sözler ve başkanın uyarıları tutanaktaki gibidir. Hata bildir

AYNI GÜN GENEL KURUL’DA

Aynı gün söz alan diğer vekiller

55 konuşma daha · 27 Ekim 2005

55 konuşmanın tamamı →

Bu sayfayı paylaş

X WhatsApp Telegram Facebook