Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

MUSTAFA ADIGÜZEL (Ordu)Bugün 10 Kasım, büyük Atatürk'ü anıyoruz. Demişti ki: "Ben Erzurum'dan İzmir'e sağ elimde tabanca, sol elimde idam sehpası, öyle geldim." Devrimler yalnızca başlar, bitişi diye bir şey yoktur. Aziz Atatürk, devrin daim olsun, devrimlerin de daim olsun.

Sayın Bakan, yirmi dört yıllık AKP iktidarının sonunda Türk sporunun getirildiği nokta ortadadır. 2024 Paris Olimpiyatlarına 102 sporcuyla katıldık. 3 gümüş, 5 bronz madalya, tek bir altın madalya bile kazanamadık. 84 Los Angeles Olimpiyatlarından bu yana ilk kez olimpiyatlardan altın madalya kazanamadık. Ata sporumuz güreş, olimpiyat tarihimizin de en başarılı branşı. Sizin ve Sayın diğer Bakan Yardımcısı Hamza Yerlikaya'nın da uzun süre Federasyon Başkanlığını yaptığınız branş. Ama bugün güreşte de tarihî başarılarımızın gerisindeyiz. Son, Astana'da, on gün önce, ama bugün güreşte de tarihî başarılarımızın gerisindeyiz. Astana'da, on gün önce, Dünya Güreş Şampiyonası'nda toplam 120 madalya 60, 60, 60 olarak 30 güreşçiyle katıldık. Sadece grekoromen 82 kiloda 1 gümüş madalyamız var, o da olimpiyat sıkleti değil. Bu yüzden ata sporumuzdaki bu başarısız tablo da zaten sporda gelinen noktayı ortaya koyuyor. Peki nerede yetiştirdiğimiz olimpiyat şampiyonları? Nerede dünya çapında sporcularımız? Betona yatırım yapmak spor politikası değildir, sporun başarısı açılış kurdeleleriyle değil yetişen sporcularla ölçülür. Türkiye'de yaklaşık 16 bin amatör sporu kulübü var. Milyonlarca lisanslı sporcu kaydı var ama amatör kulüpler forma bile alamıyor, deplasmana gidemiyor, antrenör ve tesis giderlerini karşılayamıyor. Bir tarafta milyarlarca liralık futbol ekonomisi, diğer tarafta çocuklarını müsabakaya götürecek otobüs bulamayan amatör kulüpler. Bizim de büyük katkı vererek çıkardığımız 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonu Kanunu uygulamada maalesef eksik kalmaktadır, cezai müeyyideler ve mali disiplin konusunda hâlen daha tamamlanamamıştır. Amatör spor kulüpleri açısından da bir kanun tesis edilmeli ve ayrı bir statü oluşturulmalı, amatör spor kulüplerinin yükümlülükleri hafifletilmelidir. Sponsorluk harcamaları belirli sınırlarla doğrudan vergiden mahsup edilebilmeli, Bakanlık bütçesinden amatör kulüplere düzenli kaynak aktarılmalıdır. Türk futbolunda ise artık yalnızca hakem hataları değil kurumsal bir güven çöküşünü konuşuyoruz. Hakemlerle ilgili bahis soruşturmaları, hakem atamalarındaki tartışmalar bu kadar skandalın yaşandığı bir futbol düzeninde federasyon ya da Bakanlık olarak sorumluluğu da kimse üstlenmiyor. Başka ülkelerde böyle bir tablo karşısında federasyon yönetimleri hesap verir, gereğinde de istifa ederlerdi. Bu düzenin denetimi nerede? Hakemlik sisteminin bağımsızlığı nerede? Hesap verebilirlik nerede? Şampiyon sporcu yetiştiremiyoruz ama hakem de yetiştiremiyoruz. Türkiye Futbol Federasyonu Merkez Hakem Kurulu Başkanlığı için Anthony Taylor ismi belirlendi. Kurulda ayrıca 2 yabancı daha var. Bu ülkede MHK'yi yönetecek tek bir hakem yetiştiremedik mi? VAR'da yabancı hakem, ortada yabancı hakem, şimdi de doğrudan MHK'nin başında yabancı hakem.

Asıl büyük skandallardan biri de yasa dışı bahis ekonomisidir. Cumhurbaşkanı Yardımcısının açıklamasına göre yasal bahsin 5-6 katıdır. Yasal bahis şu anda en son geçen yıl 600 milyar lira kadardı. Yani bizim esas tahminimiz 5 trilyon liraya yakın bir yasa dışı bahis olduğu yönünde. Bir tarafta amatör kulüpler beş kuruşa muhtaçken diğer tarafta trilyonlarca liralık bir yasa dışı bahisten bahsediyoruz. Bu paralar suç örgütlerinin elinde dolaşacağına yasa dışı bahis kontrol altına alınarak, denetimli alana alınarak elde edilecek ilave kamu gelirinden bu amatör spor kulüplerine de kaynak aktarılabilir.

30 Kasımda yapılacağı belirtilen futbol yayın ihalesinden elde edilecek miktarın bir bölümü ve yayın gelirlerinin yüzde 5 civarı da amatör spor kulüplerine ayrılabilir. Ayrıca, Süper Lig maçlarının TRT üzerinden yayımlanması da sağlanabilir. Bu milletin futbolunu yine bu milletten alınan yüksek abonelik ücretleriyle engelleyemezsiniz.

Sonuç olarak Sayın Bakan, biz sizden kaç stadyum açtığınızın değil kaç şampiyon yetiştirdiğinizin hesabını istiyoruz. Yirmi dört yılın sonunda Türk sporuna bıraktığınız miras altın madalyasız olimpiyat, amatör kulüplerde yoksulluk, futbolda güven problemi. Türk sporu...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)