17 nisanın her yıl eğitim bayramı olarak kutlanması hk.

MUSTAFA GAZALCI (Denizli)Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; yaklaşık bir yıl önce 97 milletvekili arkadaşımla birlikte verdiğimiz bu yasa teklifiyle, Köy Enstitüleri Yasasının çıktığı 17 Nisan tarihinin, okullarda resmî tatil olmadan, eğitim bayramı olarak kutlanılmasını istemiştik. Amacımız, Türkiye Cumhuriyetinin en önemli eserlerinden biri olan köy enstitülerini yeni kuşaklara, öğretmenlere ve öğrencilere tanıtmaktı. Sayın Başbakan, 11 Eylül 2003 tarihinde televizyonda yaptığı "Ulusa Sesleniş" konuşmasının bir yerinde şöyle demişti: "Yalnız Türk eğitim tarihi bakımından değil, dünya eğitim tarihi bakımından da çok orijinal bir girişim olan köy enstitüleri uygulamalarının bilimsel bir analize tabi tutulmalarını ve deneyiminden, bugün, özellikle, bilişim ve genetik tarım teknolojilerinin eksen alınarak, biz nasıl yararlanabiliriz diye araştırılmasını istedim."

Değerli arkadaşlar, bir yıl önce verdiğimiz bu öneri, işte, bu amaca yöneliktir. UNESCO da bütün geri kalmış ülkelere eğitim örneği olarak köy enstitülerini önermişti. Uygar ülkeler, tarihlerindeki güzel eserlere sahip çıkarlar ve yeni kuşaklara, insanlığa tanıtmak için ellerinden gelen çabayı harcarlar. Biz de böyle güzel bir eserden sürekli olarak yararlanabilmek için -daha önce de bu kürsüden söylemiştik- "İsmail Hakkı Tonguç ve Köy Enstitüleri Araştırma Kurumu" diye bir kurumun oluşturulması gerekir; ama, bu kurum oluşuncaya kadar, bizim önerimiz, okullarda 17 Nisanın, resmî tatil olmadan, bayram olarak kutlanılmasıdır. Son yıllarda, zaten, üniversiteler dahil, birçok demokratik kitle örgütü, bu 17 Nisanı bir bayram gibi kutlamaktadır. Devlet bu işe ilgisiz kalamaz. Köy enstitüleriyle ilgili, yurt içinde ve yurt dışında birçok eser ortaya konulmuştur, dernekler ve vakıflar kurulmuştur. Çocuklarımız da bu günü, bu sistemi "bayram" adı altında okullarda kutlamalıdır. Denecek ki, çok bayramımız var; ama, bu bayram, bir niteleme olarak, resmî tatil olmadan yapılacaktır. O yüzden, değerli arkadaşlar, 17 Nisan 1940'ta Türkiye Büyük Millet Meclisi bu güzel yasayı çıkarmıştı, 3803 sayılı Köy Enstitüleri Yasasını. O tarihte -burada gündemdışı konuşan Sayın Hasan Fehmi Güneş de anlattı- yüzde 80'i köylerde oturuyordu nüfusumuzun, yüzde 75'i eğitimden yoksundu okul çağında bulunan çocukların. O İkinci Dünya Savaşının güç koşulları içinde -başta Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, Millî Eğitim Bakanlarından Saffet Arıkan ve Hasan Âli Yücel ve bu işin kuramcısı, uygulayıcısı İsmail Hakkı Tonguç ve birçok arkadaşını şimdi saygıyla anıyorum- usta eğiticiler, öğrenciler köy enstitülerinde olağanüstü bir büyük destanı yaratmışlardır. Köy enstitüleri, aldığı öğrencileri eleyip harcamadan, öğretmen olarak atamıştır, sağlık koluna vermiştir, olmuyorsa teknik eleman olarak yaşama sunmuştur. Bu okullardan, öğretmenliğin dışında, ülke yönetimine katılan birçok politikacı çıkmıştır, bilim adamı çıkmıştır yazarlar, çizerler ortaya çıkmıştır, güzelsanatların her dalında, örgütçülüğe önderlik etmişlerdir Anadolu'da.

Değerli arkadaşlar, 1 Mart 1923 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde Mustafa Kemal Atatürk şöyle demişti: Eğitim ve öğretimde uygulanacak yöntem, bilgiyi insan için bir süs, bir baskı aracı ya da uygarlık zevkinden çok, yaşamda başarıya ulaşmayı sağlayan, işe yarar, kullanılabilen bir vasıta durumuna getirmelidir. Köy enstitülerinde uygulanan ilkelerle, Atatürk'ün eğitimde özlediği bu durum gerçekleşmiştir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)