Gelir idaresi başkanlığının teşkilat ve görevleri hakkında kanun (s.s.861)

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Erzurum)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Ankara-Erzurum İlleri arasındaki demiryolu hattının kısaltılması hakkında gündemdışı söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, Ankara-Erzurum arasındaki demiryolu 1 150 kilometredir. Güzergâh, Ankara, Kayseri, Sivas, Erzincan, Erzurum ve Kars şeklindedir. İstanbul-Ankara-Erzurum demiryolunun uzunluğu ise 1 716 kilometredir. İstanbul'dan hareket eden Doğu Ekspresinin Erzurum için seyir süresi 32 saat 29 dakika; Ankara'dan hareket eden Erzurum Ekspresinin Erzurum için seyir süresi ise 22 saat 20 dakikadır ve günde karşılıklı birer sefer yapılmaktadır.

Karayoluyla yapılan yolcu taşımacılığında, Ankara-Erzurum arasındaki ulaşım süresi 12-14 saat, İstanbul-Erzurum arasındaki ulaşım süresi ise 16-18 saattir. Dikkat edilirse, bu süreler, demiryoluyla yapılan yolcu taşımacılığındaki sürelerin yaklaşık yarısı kadardır; yani, Erzurum'dan Ankara'ya veya Erzurum'dan İstanbul'a yolculuk yapacak olan bir şahıs, demiryolunu tercih ederse, karayoluyla yapacağı yolculuk süresinin 2 katı bir süreyi göze almış demektir. Yük taşımacılığında bu fark daha da fazladır. Bu nedenle, yük ve yolcu taşımacılığında, halkımız, daha güvenli, daha rahat ve daha ucuz olmasına rağmen, yolculuk süresinin uzun olması ve anlamsız gecikmeler nedeniyle demiryolunu tercih etmemektedir. Gerekli yatırımların yapılmaması ve etkin tedbirlerin zamanında alınamamış olması nedeniyle, yük ve yolcu taşımacılığında çok büyük pazar payı olan demiryollarımız, pazar payını ne yazık ki giderek kaybetmiş, yok olmaya yüz tutmuştur.

Demiryolu yük ve yolcu taşımacılığının öneminin azalması nedeniyle, talep karayollarına yönelmiştir. Bu durum, ülke kaynaklarının heba olmasına, binlerce insanımızın hayatını kaybetmesine, onbinlerce insanımızın yaralanmasına, sakat kalmasına ve çok büyük maddî kayıplara neden olmaktadır. Karayollarında meydana gelen trafik kazaları, milletimizin kanayan yarası olmaya devam etmektedir. Diğer yandan, karayollarının yapımı, bakımı ve trafiğin güvenle seyri için yapılan harcamalar, akaryakıt ve diğer ulaşım giderleri, ülke kaynaklarının verimli kullanımı noktasında, demiryollarının önemini daha da artırmakta, alternatif ulaşım sistemlerinin devreye sokulmasını zorunlu kılmaktadır.

Değerli milletvekilleri, bildiğiniz gibi, son iki yıl içinde yaşanan gelişmelerle, ülkemiz istikrar ve güven ortamına yeniden kavuşmuş, ülkenin yıllardan beri görmezden gelinen ve günlük çözümlerle sürekli ertelenen problemlerinin üzerine kararlılıkla gidilmiş ve bu tarihten birkaç yıl önce hayal dahi edilemeyecek başarılara ulaşılmıştır.

Ankara-Erzurum demiryolunun kısaltılması ve standardının yükseltilmesi çalışmaları da, hükümetimizin demiryolu alanında yürüttüğü çalışmalardan biridir. Ankara-Kayseri-Sivas demiryolunun Kayseri'ye uğramadan, doğrudan Sivas'a bağlanması ve yol standardının yükseltilmesi amacıyla, Haydarpaşa-Ankara hattının devamı olarak, Balışeyh-Yozgat-Yıldızeli demiryolu projesi hazırlanmış ve önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Projeye göre, hattın uzunluğu 306 kilometredir, elektrikli ve sinyalli olarak planlanan yolun tahminî maliyeti 2,1 milyar dolardır. Yüksek maliyet gerektiren Ankara-Sivas demiryolu hattı, fizibl olmasının temini bakımından iki kısma ayrılmıştır. Yapılan planlamaya göre, Ankara-Kayaş-Yerköy arasındaki mevcut hat rehabilite edilecek, Yerköy ile Sivas arasında ise yeni bir hat yapılacaktır. Yapılacak yeni demiryolu, çift hatlı, elektrikli ve hızı 200 kilometre/saat olarak planlanmıştır. Etüt proje ve fizibilite etüdü çalışmaları tamamlanan ve yatırım programına alınan, yeterli ödenek sağlanan bu hattın ihale işlemlerinin 2005 yılında tamamlanması öngörülmektedir. Uygulama projesi, ihalenin tamamlanmasını müteakiben ondört ay olarak planlanmıştır. Ülkemiz için çok büyük önem taşıyan bu hattın yapılması ve standardın yükseltilmesiyle...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Akbulut.

MUSTAFA NURİ AKBULUT (Devamla)Ülkemiz için büyük önem taşıyan bu hattın yapılmasıyla, Ankara-Erzurum demiryolu yaklaşık 130 kilometre kısalacak, seyir süresi önemli ölçüde azalacak, yük ve yolcu taşıma talebi çok büyük oranda artacaktır. İstanbul-Kars demiryolu hattındaki iller ile bu illere komşu illerin kalkınmasına önemli destek sağlanacaktır. Karayolları trafiğinde çok büyük bir rahatlama olacak, karayolu yük ve yolcu taşımacılığının taşıdığı riskler önemli ölçüde azaltılmış olacaktır. Yolcu taşımasının yanı sıra, demir cevheri, gübre, linyit ve yük taşımacılığında kolaylık sağlanacak, cevher taşımacılığındaki darboğazlar ortadan kalkacaktır.

Yine, Kars-Tiflis demiryolu projesinin de hizmete girmesi durumunda, Avrupa ülkeleri ile Kafkasya üzerinden Rusya'ya ve Ortaasya'ya en kısa ve en ekonomik demiryolu bağlantısı sağlanacak; bu durum, ülkemizin dünya ticaretindeki önemini daha da artıracaktır.

Son olarak, halen devam eden, Asya ile Avrupa'yı birbirine bağlayacak olan Demiryolu Boğaz Tüp Geçişi Marmaray Projesi ile Ankara-İstanbul Demiryolu Rehabilitasyon Projesinin birinci etabı olan Esenkent-Eskişehir hattının tamamlanması çalışmalarında, keza, ikinci etap olan İnönü-Köseköy arasının yapımı; yine Ankara-Konya arası yeni demiryolu yapımı, Ankara-Aksaray-Ulukışla arası yeni demiryolu yapımı, Polatlı-Afyon-İzmir hattında yeni demiryolu yapımıyla ilgili olarak yürütülen çalışmalarda hükümetimize başarılar diliyor, etüt proje çalışmaları tamamlanmış olan Yerköy-Sivas demiryolu hattının bir an önce ihale edilmesi ve tamamlanması dileğiyle, hepinize saygılar sunuyorum. (Alkışlar)