Türk patent enstitüsü kuruluş ve görevleri hakkında kanun( ss.272)

CHP GRUBU ADINA NEJAT GENCAN (Edirne)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türk Patent Enstitüsü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısının 6 ncı maddesi üzerinde, Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun görüşlerini sunmak üzere, söz almış bulunuyorum; Yüce Meclisi saygıyla selamlarım.

1994 yılında, 544 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle, Türkiye'de sanayiin ve ticaretin sağlıklı bir rekabet ortamına kavuşması, ülkenin teknolojik bakımdan ilerleyebilmesi için gerekli olan teknolojik bilginin sağlanabilmesi, ülke içinde serbest rekabet ortamının oluşturulması, araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin motive edilmesi için çeşitli kanunlarla düzenlenmiş olan patent ve markalar ile sınaî tasarımlar, menşe ve mahreç işaretleri gibi diğer sınaî mülkiyet haklarının tescil edilmesi ve gerekli korumanın etkin biçimde sağlanması, sınaî mülkiyet haklarına ilişkin yurtiçi ve yurt dışında var olan bilgi ve dokümantasyonun kamunun istifadesine sunulması görevlerini yürütmek üzere "Türk Patent Enstitüsü Başkanlığı" isimli, tüzelkişiliği haiz, idarî ve malî özerkliğe sahip, Sanayi ve Ticaret Bakanlığına bağlı kamu kurumunun kurulması sağlanmıştır; fakat, gelişen süreçte, Türk Patent Enstitüsünün, ülkemizin ekonomik yapısı içerisinde farklı ve teknik bir misyonla, çağın gereklerine, ulusal ve uluslararası yükümlülüklerine uygun olarak yeniden yapılanmasını mümkün kılarak, ülkemiz sınaî mülkiyet sisteminin Avrupa standartlarına yükseltilmesi, bekleyen dosya sayısının eritilmesi, tescil işlemlerinin daha süratli ve kaliteli bir şekilde yapılması, kararlarda daha büyük bir isabet oranının tutturulması ve her şeyden önemlisi, ülkemiz sanayi ve ticaret sektöründe rekabetin korunmasına yönelik şartların teminine olanak sağlayacak yeni bir düzenlemenin hayata geçirilmesi kaçınılmaz olmuştur. Bu bağlamda, 21 inci Yasama Döneminde hazırlanıp, İçtüzüğün 77 nci maddesine göre hükümsüz sayılan kanun tasarısının üyesi olduğum komisyonda ele alınarak, Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülmeye başlanmasıyla, ihtisas mahkemeleri, uluslararası standartlara uygun yasalar ve yasal statü kazandırılmış bir vekillik sistemiyle birlikte, çağdaş bir sınaî mülkiyet sisteminin en temel unsurlarından bir tanesi olan, teknik açıdan güçlü, kendine yeterli ve kurumsal altyapısı tamamlanmış bir Türk Patent Enstitüsü oluşturulması yönünde çok önemli bir adım atılmış olduğu kanaatindeyim.

Değerli milletvekilleri, Türk Patent Enstitüsü gibi, gerek ülke sanayii ve ekonomisi açısından gerekse Avrupa Birliğiyle ortaklık müzakerelerinde, Dünya Ticaret Örgütü ve Dünya Fikrî Mülkiyet Teşkilatı gibi teşkilatlarla olan ilişkilerde son derece önem arz eden, azamî ölçüde teknik ve ihtisaslaşmış bir kurumun, üzerine düşen büyük görevi layıkıyla yerine getirebilmesi, her şeyden önce, ihtiyacı olan altyapısının, nitelik ve nicelik olarak en doğru şekilde istihdamıyla mümkün olabileceğini söylememiz gerekmektedir.

Enstitünün sekiz yıllık geçmişinden bugüne kadarki gelişmeleri, sayısal olarak sizlere bildirmek istiyorum. Enstitünün verdiği hizmetlerin öneminin ve yoğunluğunun anlaşılması açısından, yıllara göre patent başvuru ve tescil sayılarını, kısaca, şu rakamlarla değerlendirmemiz gerekiyor:

Yerli patent başvurusu: 1995 yılında 178, 2002 yılında 391.

Yerli patent tescil sayıları: 1995 yılında 60, 2002 yılında 44'tür.

Yabancı patent başvuru sayıları: 1995 yılında 1 520, 1999 yılında 2 755, 2002 yılında ise 1 492'dir.

Yabancı patent tescil sayıları: 1995 yılında 703, 1999 yılında 1 114, 2002 yılında 1 742'dir.

Yerli olan faydalı model başvurusu sayıları: 1995'te 34, 2002 yılına geldiğimizde de 909'dur.

Yerli olan faydalı model tescil sayıları: 1997'de 113, 2002 yılında 376'dır.

Yabancı olan faydalı model başvuruları: 1998 yılında 18, 2002 yılında 14'tür.

Yabancı olan faydalı model tescil sayıları: 1998'de 9, 2002 yılında ise 14'tür.

Evet, bu rakamlardan, Enstitünün görevini, bir anlamda da olsa, layıkıyla yaptığına inanmamız gerekmektedir; ama, Enstitünün görevlerinden biri, buluşların kullanımını takip etmektir. Bu görevi layıkıyla yapıyor mu dersek, yapmadığını görmekteyiz.

Teknoloji transferlerini yönlendirir ve ülkeye kazandırır. Enstitü, görevlerinden olan bu kazanımları yeteri kadar yapıyor mu; yapmadığını görmekteyiz.

Yurt içinde ve yurt dışında teknoloji ve araştırma-geliştirmeyle ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapar; ama, bugüne kadar bunu gerçek anlamda yaptığını görmemekteyiz.

Bilgi bankaları oluşturur, yeni teknolojileri değerlendirir; ama, Enstitünün bunu layıkıyla yapmadığını görmekteyiz.

Evet, ülkelerin ekonomik açıdan gelişmesinde yeni teknolojilerin üretilmesinin, sanayie uygulanmasının ve diğer ülkelere pazarlanmasının çok önemli bir etken olduğu gözönüne alındığında, Yönetim Kurulunun görevlerinin önemi daha iyi anlaşılmaktadır. Yönetim Kurulu, Başkan tarafından hazırlanacak olan gündem çerçevesinde toplanır; ama, yeteri kadar layık olan insanları bu görevlere getirirsek bu görevleri yapabiliriz; ama, liyakate bakmadan, sadece siyaset gereği atamalar yaparsak, bu işleri ehli olmayan kişilere verirsek, bunu yapamadıklarını, şimdi gördüğümüz gibi, bundan sonra da görmek zorunda kalırız.

Bu yasanın desteklenmesi konusunda bizler de oy vereceğiz; ama, Enstitünün enstitü gibi olması için, sizlerle beraber ne yapmamız gerekiyorsa, bunu da hep birlikte yapmamız gerektiğini düşünüyorum; saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)