Dışişleri Komisyonu toplantısındaki konuşma

OĞUZ ÜÇÜNCÜ (İstanbul)Değerli Başkanım, değerli heyet; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Özellikle geç katılmış olmamdan hareketle aynı şeyleri söylememiş olmayı umuyorum ama herhâlde bunun bir çaresi de yok. Özellikle beraber olduğumuz ve tartıştığımız Mekke Ortak Savunma Anlaşması'yla ilgili kamuoyunda yapılan tartışmalarla ilgili argümanları bir yana bırakmak suretiyle özellikle muhalefetten olan milletvekili arkadaşlarımızı rasyonel bir değerlendirme yapmaya ve barış temettüsüne artık razı olmayan ABD yönetiminin bölgede açacağı açıklığa ne tür cevap verilmesi gerektiğine dair bir değerlendirme de yapmaları gerektiğine şahsen inanıyorum. Bu Mekke Ortak Savunma Anlaşması'yla ilgili yürütülen tartışma sadece bu bölgeye ve bu coğrafyaya ait bir tartışma değil. Aynı tartışma şu an Indo-Pasifik'te yürütülüyor. Avustralya, Yeni Zelanda, Japonya, Güney Kore, ABD'nin artık bölgedeki angajmanıyla ilgili endişe duymasından hareketle yeni savunma iş birliklerinin çerçevesini belirliyor, paradigmalarını değiştiriyor ve dolayısıyla orada yapılan tartışmalar, ABD'nin caydırıcılığının ortadan kalkmasıyla birlikte bunun ne manaya geldiğini değerlendiren ülkeler yeni savunma konseptleriyle iş birlikleri geliştiriyor. Orta Doğu bölgesinde, bu şekilde tanımlanan bölgede ABD caydırıcılığının ortadan kalkmasıyla birlikte doğan boşluğu doldurmasına yönelik bir cevap olduğuna inandığımız Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın bu minval üzerine değerlendirilmesini ve bölgede sağlayacak istikrarın da hesaba katılması gerektiğine ben şahsen inanıyorum. Dün yapılan ziyaretten hareketle bunun herhangi bir ülkeye karşı değil, özellikle bölgede istikrarı ve barışı sağlamaya yönelik bir çerçeve olduğuna şahsen inanıyorum.

Benim itiraz edilecekse kişisel kanaatimi burada paylaşmak istiyorum. İsimle ilgili, şehir artık Mekke olduğu için o ismi almıştır ama emplikasyonlarla birlikte tartışmalara yol açtığı için isimle ilgili bir tartışma başlatamıyoruz artık. Anlaşmanın ismi bu şekilde verildi ama gayesi ve içeriğiyle ilgili, özellikle savunmaya yönelik bir amaçla kurulmuş olmasına dair hem anlaşma metninin hem genel çerçevenin değerlendirilmesi gerektiğine şahsen inanıyorum. Bu bölge kendi hâline tırnak içerisinde bırakılmayacak kadar değerli ve eğer bir çerçeve konulacaksa da ülkemizin öncülük ettiği bir çerçevenin burada önemli olduğuna şahsen inanıyorum.

Yine, çekirdek ülke tabiri var Değerli Başkanım. Bu özellikle Cumhurbaşkanımızın "Dünya 5'ten büyüktür." düşüncesinden hareketle burada 3 ülke için özel bir konum mu öngörülüyor? Onunla ilgili bir tartışma olabilir. En nihayetinde bu bir mutabakatla karar alınacağı için veto olarak algılanabilir. Bununla ilgili bazen tartışmalar kamuoyunda oluşabilir ancak maksadıyla ilgili, öngörülen stratejiyle ilgili, bu bölgeye ihtiyacıyla ilgili ve yeryüzündeki gelişmelerle ilgili tam zamanında doğru bir cevap olduğuna şahsen inanıyorum.

Heyeti saygıyla selamlıyorum.