Dışişleri Komisyonu toplantısındaki konuşma

SENA NUR ÇELİK KANAT (İstanbul)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz Ortak Savunma için Mekke Anlaşması'na dair birkaç değerlendirmemi paylaşmak istiyorum: Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan Mekke Anlaşması'nı bölgemizin içinden geçtiği çalkantılı dönemde hem millî güvenliklerini güçlendirmek hem de bölgesel istikrara katkıda bulunmak amacıyla imzalamıştır. Böyle bir dönemde ülkelerin ortak sorumluluk üstlenmesini sağlayacak yapıcı girişimlere ihtiyaç duyuyoruz. Mekke Savunma İttifakı'nın kuruluşu bu ittifaka cevap veren bir iş birliği iradesini ortaya koyuyor. Anlaşma, savunma odaklıdır ve üç ülkenin toprak bütünlüğüne, egemenliğine ve sınırlarının dokunulmazlığına yönelik dış kaynaklı bir silahlı saldırı hâlinde birbirlerine destek verme taahhüdünü içermektedir. Belirli bir tehdide veya ülkeye yönelik olmadığı da anlaşma metninde açıkça belirtilmiştir. Bu dayanışmanın sağlayacağı kollektif caydırıcılığın saldırganlığın önlenmesine ve barışın korunmasına hizmet etmesini bekliyoruz. Daha da önemlisi Mekke Anlaşması dış politikamızın temel ilkelerinden biri olan bölgesel sahiplenme anlayışına dayanıyor. Ülkemiz bugüne kadar Karadeniz'de, Balkanlarda, Güney Kafkasya'da ve Orta Doğu'da bölgesel sorunlara bölgesel çözümler geliştirilmesi için birçok girişime öncülük etti. Bu anlaşma zor koşullarda da aynı ilkeye bağlı kalma kararlılığımızı yansıtmaktadır. Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın "Bölgenin geleceği bölge ülkelerinin iradesinden bağımsız olarak şekillendirilemez." ifadesi bu yaklaşımı ortaya koymaktadır. Bu anlayışın kalıcı sonuç vermesi için ülkelerin birbirlerinin güvenlik kaygılarını ciddiyetle ele almaları gerekiyor. Düzenli istişare ve karşılıklı güven, sorunların büyümeden çözülmesine ve yeni krizlerin önlenmesine yardımcı olacaktır. Anlaşmanın siyasi değerini bölgemizde böyle bir birlikte çalışma kültürüne ve ortak çözüm üretme kabiliyetine sağlayacağı katkıda görüyorum. Anlaşmanın aynı barışçı vizyonu paylaşan ve uluslararası hukuka saygı gösteren bütün bölge ülkelerinin katılımına açık olması da bu açıdan önemlidir. Egemen eşitlik, toprak bütünlüğüne saygı ve içişlerine karışmama ilkeleri bu iş birliğinin ortak zeminini oluşturuyor. Üç ülkenin başlattığı girişimin bu esaslar etrafında genişletilmesi bölge genelinde daha kapsamlı bir iş birliği ağının kurulmasına da imkân verecektir. Ülkemizin NATO üyeliğinden ve diğer uluslararası anlaşmalardan kaynaklanan hak ve yükümlülükleri korunmaktadır. Bölgesel istikrarı güçlendirmeyi amaçlayan bu girişim, mevcut güvenlik mimarisini tamamlayan önemli bir nitelik taşımaktadır.

Değerli milletvekilleri, ülkemizin Pakistan ve Suudi Arabistan'la güçlü bağları ve bölgesel meselelerde süregelen istişareleri bulunmaktadır. Mekke Anlaşması bu birikime kurumsal bir boyut kazandırarak iş birliğinin sürekliliğini güçlendirecektir. Güvenlik alanında sağlanacak ilerlemenin ekonomik karşılığını da göz önünde bulundurmalıyız. Körfezde istikrar, enerji arz güvenliğini, deniz yollarının emniyetini, ticaretin devamlılığını ve yatırımları doğrudan ilgilendiriyor. Bu nedenle, anlaşmanın sağlayacağı katkıları, ekonomik menfaatlerimiz ve bölgemizin refahı açısından da değerlendirmemiz gerekir.

Bu düşüncelerle, teklifimizin Komisyonda kabulünü destekliyor, anlaşmanın ülkemiz, taraflar ve bölgemiz için hayırlı olmasını diliyorum.