Tütün, tütün mamulleri, tuz ve alkol işletmeleri genel müdürlüğünün yeniden yapılandırılması ile tütün ve tütün mamullerinin üretimine ilişkin (s.s.125)

ORHAN ZİYA DİREN (Tokat)Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğünün yeniden yapılandırılmasıyla ilgili değişiklik konusunda söz aldım. Hepinizi saygıyla, sevgiyle selamlıyorum.

Öncelikle “Babalar gibi satarım.” anlayışı çerçevesinde başlatılan bu özelleştirme süreci sonrasında, birçok sektörde olduğu gibi bu sektörde de üreticisinden çalışan personeline, satıcısından sanayicisine toplumun tüm kesimlerinin zarar gördüğünü hep birlikte yaşadık ve görüyoruz. Sadece satmak baz alındığında, belirli bir zaman dilimi geçtiği zaman görüyoruz ki, ülkemizin bugüne kadar yarattığı tüm değerlerini kaybetmiş, sektör içerisinde tüm aktörler bu durumdan büyük zarar görmüş, geri dönülemez bir noktada başarısızlık su yüzüne çıkarak büyük kayıplar yaşanmıştır. Tokat Sigara Fabrikası çalışanlarının feryatlarını duymazdan gelmek, üreticinin feryatlarını duymazdan gelmek, yaşadıkları sıkıntıları görmezden gelmek çözüm değildir.

Sigara fabrikasından sonra Turhal Şeker Fabrikasının da özelleştirilmesi gündeme geldiğinde, ilin ekonomisine ve de ülke ekonomisine yıllarca katkı yapmış bu fabrikaların kapatılması söz konusu olduğunda, seçim sürecinde yaptığımız tüm söylemlerin ne kadar doğru olduğu bir kez daha ortaya çıkmıştır.

Sayın milletvekilleri, Tokat Sigara Fabrikası 1983 yılında hizmete açıldı. Bu fabrikanın Tokat’a kurulmasının nedeni, ilimizin merkez, Erbaa ve Niksar ilçelerinde yoğun tütün üretiminin yapılmasıydı. O tarihlerde yapılan tütün üretimi 7 bin ton civarındaydı. Şimdi ise bu, üretilen tütün miktarı bin tona düşmüştür. Adını verdiğim ilçelerde 1983 yılına kadar göçten bahsetmek mümkün değildi. Şimdi ise tüm üretimin yapıldığı köylerde yaşlılardan başka hiçbir kimseye rastlamak mümkün değil ve göç vermeyen köylerimiz göç verir hâle gelmiştir.

Bu duruma nasıl geldik? Önce tütün üretiminin girdi masrafları artırıldı. Gübre ve tarımsal ilaç fiyatları, mazot gibi girdiler inanılmaz fiyatlara ulaşırken, tütün alım fiyatlarında o yıllardaki girdi artışlarını bile karşılamayacak düzeyde bir artış gerçekleştirildi. Tütün üretiminin bir yıl boyunca sürmesi, ancak bir yılın sonunda hatta bazen yeni ürünün ekildiği tarihte karşılığının ödenmesi tütün üreticisini üretemez hâle getirdi. Bu sorunları çok sıklıkla diğer konuşmacı arkadaşlarımız dile getirdiler.

Ben, bir de bu arada bağcılıkla ilgili sorunlara değinmek istiyorum. Biliyorsunuz, tütüne kota konulduktan sonra tütün üretilen arazilerdeki alternatif tek ürün bağcılıktır ve üzümdür. Yine üzümcülükte Türkiye’miz çok önemli rakamlara sahipken Türkiye 540 bin hektarlık bağlarıyla dünyada beşinci, 3 milyon 600 bin ton üzüm üretimiyle de dünyada altıncı sırada yer almaktayken bunun büyük bir bölümünü kuru üzüm olarak ihraç etmektedir. Ancak kuru üzümün de altmış yıldır dolar bazında fiyatı hiç değişmemiştir. Oysa bu rakamın binde 2’si de ancak şarap üretiminde değerlendirilmektedir.

Bugün tartıştığımız konulardan bir tanesi yine, işte, bu, alkolün ve tütünün sınırlandırılması veya onun tüketiminin denetlenmesi. Ama bakınız, bugün Fransa’da kişi başına 52 litre tüketim varken orada alkolizmden falan söz edilmiyor. Ama Türkiye’mizdeki tüketimin toplamı, 0,9 litre kişi başı tüketimle basit bir rakamdan ibaret. Dolayısıyla, bu bir mazeret olarak burada kabul edilemez diye düşünüyorum. Kaldı ki bunun yarısını da turizm sezonunda yabancılar tüketiyorlar.

Fransa’nın sadece şarap ihracatından yıllık geliri 8 milyar dolar. Türkiye’mizde de eş değer bir potansiyel var. O hâlde, bu sektörün mutlaka desteklenmesinde ve ihracata yönelik çalışmanın mutlaka teşvik edilmesinde büyük yarar görmekteyim.

Onun için, özellikle dün basında gördüğüm bir haber beni çok üzdü. Büyük mağaza zincirlerinden birinde promosyona yönelik satış yapan bir şarap üreticisine ciddi miktarda bir ceza kesildi ki bunu doğru bulmadığımı, iki açıdan doğru bulmadığımı ifade etmek isterim. Bir, ekonomik nedenlerle desteklenmesi gereken bu sektöre bir darbe vuruluyor. İki, girmek için büyük heyecan içerisinde olduğumuz Avrupa Birliğine girme yolunda, dışarıdan Türkiye’nin görünüşüne büyük zarar verecek bir uygulamadır diye de düşünüyorum. Yabancılar şimdi bize “Bakın işte, alkolde promosyon yaptı da onun için cezayı aldı.” diye bize mutlaka güleceklerdir diye düşünüyorum.

Değerli arkadaşlarım, bu arada, geçen dönem çıkardığımız yasalar muvacehesinde yapılan yönetmelikle çok yüksek bir özel tüketim vergisi uygulanmıştı. Nitekim, o yanlışlığın farkına varılarak, hiç olmazsa ucuz şaraplardaki özel tüketim vergisinin, maktu verginin düşürülerek fiyatların biraz daha cazip hâle getirilmesinde büyük katkıları oldu. Gayretleri geçenlere de ayrıca teşekkür ediyorum.

Bu tütün tesislerinin özelleştirilmesi…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)