Yükseköğretim kanununda değişiklik yapılması hakkında (s.s.238)

OSMAN ÇAKIR (Samsun)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; çağdaş üniversite, günün ihtiyaçlarına en uygun biçimde ve en yüksek seviyede cevap verebilen bir üniversitedir; amacı, yasası, yapısı, yönetimi, işleyişi, üretimi, denetimi ve müntesipleri içinde yaşadığımız zamana uygun olan üniversitedir; dünyadaki çok başarılı benzer kurumlarla yarış yapabilen, bu yarışı başarıyla sürdürebilen üniversitedir. Çağdaş üniversite, bu hâliyle statik değil, dinamik bir yapıya sahiptir. Bilim, teknik ilerledikçe, sosyal, fiziki çevre değiştikçe üniversitenin yapısı da değişmektedir. Önemli olan değişimi ve eğilimleri yakından izleyebilmek, çağdaş üniversitenin, eleştirel düşüncenin geliştiği, serbestçe tartışıldığı, sorgulandığı bir kültür ortamını gerçekleştirmektir. Toplumun yüksek değerlerinin yüceltilmesinde, haksızlık ve yolsuzlukların azaltılmasında, temiz, sağlıklı ve huzurlu bir toplumun oluşturulmasında üniversiteye çok önemli görevler düşmektedir.

Üniversite öğrencilerine ve öğretim elemanlarına, yarışma kültürünün yanında iş birliği ruhu da kazandırmalıdır. Üniversitenin, millî kültürün araştırılması, geliştirilmesi, yaygınlaştırılması gibi bir görevi de vardır.

Değerli milletvekilleri, birinci sınıf bir üniversite gerçekleştirmek ve uluslararası üne sahip mükemmeliyet merkezlerini kurmak zorundayız. Bu sayede çok sayıda yabancı öğrenci ve bilim insanını cezbedebiliriz.

Çağdaş bir yasa yanında iyi bir sevk ve idare sistemi ve iyi yöneticiler olması gerekir. Rektör ve diğer yöneticileri sadece birinci sınıf üniversite hedefine kilitlenmiş insanlar arasından seçmeliyiz, çünkü çağdaş üniversite bunu gerektirmektedir.

Sosyal, siyasal, ekonomik ve kültürel kalkınmayı gerçekleştirebilmek, iç ve dış sorunları çözebilmek, millî güvenliği sağlamak hatta ve hatta aziz cumhuriyeti ve bağımsızlığımızı koruyabilmek ve nihayet geçmişte olduğu gibi gelecekte de büyük, güçlü, huzurlu, huzur dağıtan, dosta güven, düşmana korku veren bir millet ve bir devlet olabilmek için birinci sınıf çağdaş üniversitelere ihtiyacımız vardır. Bu nedenle bu üniversiteleri idare edecek olan rektörlerin tarafsız, doğru, dürüst, adil, çalışkan, becerikli ve yetenekli yöneticiler arasından seçilmesi şarttır.

Üniversite akademik yöneticileri, bilhassa rektörlükleri belli ölçülerde değerlendiren mekanizmalar yoktur. Başarılı bir rektör adil olmalıdır, uzak görüşlü olmalıdır, güçlü olmalıdır, dikkatli olmalıdır; gerektiğinde risk almaktan korkmamalıdır, dengeli ve hakça paylaşıma riayet edebilmelidir; yaratıcılığı, zıt fikirler üretmeyi, muhalif görüşleri de dile getirmeyi desteklemeli, övmeli hatta cesaretlendirmelidir. Başarılı rektör, kendisinin güçlü, diğerlerinin zayıf ve cılız kalmasında değil, aksine, tüm üniversite çalışanlarının her bakımdan güçlü olmasına gayret eden bir rektör olmalıdır; akılla, plan ve projeyle hareketlerini sınırlandırmalı, his ve heyecanlarının esiri olmamalı, üniversitenin belli bir kesiminin değil bütün milletin malı olduğunu, toplumla bütünleşmesi ve toplumun sağlıklı her kesimini orada temsil etmesi gerektiğini bilen biri olmalıdır. Örnek, başarılı bir rektör, çevrenin, bölgenin, insanlığın sorunlarını duymazlıktan gelmemeli, Türk milletinin millî önceliklerini daima hesaba katmalıdır; uzak görüşlü, çoğu zaman genel eğilimlere uymayan eleştirileri yapanları da korumalıdır; kendi düşünceleriyle çatışsa bile yaratıcı düşüncelerin sahiplerini cesaretlendiren biri olmalıdır.

Değerli milletvekilleri, şimdi, bu çerçevede, her aklına esenin rektör adayı olabildiği ve alabildiğine gerçekleştirilmesi güç ve asla mümkün olmayan vaatlerle üniversite öğretim üyelerinin belli kesimlerine popülist yaklaşımlarla yaklaşarak, vaatlerde bulunarak oy topladığı bir süreçte ve sadece bu rektör adaylarının içerisinden Yükseköğretim Kurulunun seçme yapma ve Cumhurbaşkanın da atama yapma zorunluluğu bulunduğu bir sistemde biz bu kriterleri nasıl gerçekleştireceğiz?

Değerli milletvekilleri, bugün görüştüğümüz bu yasa maddesine göre de yeni kurulan üniversitelere başvuran, rektör olmak için başvuracak olan 3 aday arasından Yükseköğretim Kurulunun…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)