2003 mali yılı bütçe kanunu ile bağlı cetvellerinde değ.yap.dair.kanun.ss.280

CHP GRUBU ADINA OSMAN COŞKUNOĞLU (Uşak)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2003 Malî Yılı Bütçe Kanunu ile Bağlı Cetvellerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısının 1 inci maddesi üzerinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun görüşlerini sunmak üzere huzurunuzdayım.

Bu 1 inci maddede ne yapılıyor; 1 inci maddede, 2003 bütçesine 4,5 katrilyonluk eködenek verilmesi öneriliyor. Bir mertebe olarak düşünebilmek için; 2003 yılında gerçekleşmesi öngörülen toplam yatırımlar 6,5 katrilyon Türk Lirasıdır; şimdi, biz, 4,5 katrilyonluk eködeneği son bir aya doğru tartışıyoruz. Birinci yapılan budur; daha doğrusu, yapılanın birinci boyutu budur. Bu miktarlar, tabiî, büyük miktarlar.

İkincisi, genellikle ödenek üstü harcama yapma eğilimi vardır. Bunu yapmak yerine, eködenek gerektiğinde, bu yasa tasarısıyla, Türkiye Büyük Millet Meclisine başvuruluyor; yani, hükümet, ihtiyaç duyduğu ödenekleri getirip, Türkiye Büyük Millet Meclisinin önüne koyuyor ve bunun için bir onay istiyor. Saydamlık açısından bunu çok olumlu buluyoruz, Meclisimizin bütçe üzerindeki söz hakkına hükümetin göstermiş olduğu saygıyı da takdirle karşılıyoruz. Bunun devamını da diliyoruz.

Önerilen 4,5 katrilyonluk bu eködenek nereye harcanacak; bunun dökümünde bazı ilginç noktalar var. Başbakanlığa bağlı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonuna 327 trilyon lira ayrılması, belli bir miktar para ayrılması elbette iyi bir karar. Bunun yeterliliği tartışılabilir. Bu vesileyle, 11 Kasımda açıklanan Devlet İstatistik Enstitüsünün hane halkı harcama anketinin sonuçlarını da hatırlatmak isterim. Bunları, hükümetin icraatının ve bu seneki bütçe uygulamalarının çok büyük bir başarı getirdiği gibi iddiaların da pek geçerli olmadığını göstermek amacıyla söylüyorum. Türkiye'de, şu anda, 26 000 000 insan yoksulluk sınırının altında. AKP'nin benden önceki sayın konuşmacısı, 3 Kasımda, toplumun yüzde 68'inin ülkeyi terk etme eğiliminde olduğunu söyledi. Ben, böyle bir istatistik görmedim ama, yüzde 68 çok çarpıcı bir rakam; fakat, 26 000 000 insanın yoksulluk sınırı altında olduğu da yeni açıklanan bir gerçek olarak önümüzde duruyor.

Beslenme gibi temel bir harcama kalemi bile, son on yılda yüzde 5 gerilemiş. Böyle bir ortamdayız ve böyle bir ortamda, bu ekbütçede, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonuna 327 trilyon ayrılıyor.

Hazine Müsteşarlığına 310 trilyon veriliyor. Bunun amacı da tarımsal destekleme. Tarımsal desteklemede desteklenecek olan nedir; mazot yardımı yapıldı; tabiî, bu yardımlar, üreticiye değil, tapu sahibine yapıldı. Onun doğrudan gelir desteğinde yarattığı eksiği kapatmak için, Hazine Müsteşarlığına 310 trilyonluk eködenek ayrılmak isteniliyor.

Bu vesileyle şunu da söyleyeyim ki, 2003 yılında -bitirmek üzere olduğumuz yılda- ödenmesi gereken doğrudan gelir desteği için, henüz, çiftçimize hiçbir şey ödenmemiştir; yıl bitiyor ve hiçbir şey ödenmemiştir.

Sağlık Bakanlığına, sağlık hizmetlerini yaygınlaştırma, iyileştirme ve yeşil kart konusunda 155 trilyon ayrılıyor. Tabiî, özellikle yeşil kart konusunda çekilen sıkıntıları ve sağlık hizmetlerinin ne durumda olduğunu, sık sık konuştuğumuz için tekrarlamıyorum. 155 trilyon buraya ayrılıyor.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına, SSK'ya yardım için 61 trilyon, Bağ-Kura yardım için de 906 trilyon eködenek verilmesi öneriliyor; 1 katrilyona yakın tutar öneriliyor.

Geri kalanı Maliye Bakanlığına veriliyor. Memur maaşı ve işçi ücreti için, ekgiderler karşılığı olarak 576 trilyon. Bütün bunlar içerisinde en yüksek kalem olan ihracatta KDV iadesi olarak 1 katrilyon 145 trilyon, Emekli Sandığı için 255 trilyon, emeklilere vergi iadesi için 16 trilyon, dahilde ve ithalde KDV'den ret ve iadeler için 200 trilyon, Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisinden ret ve iadeler için 470 trilyon.

Bunların yanında, Maliye Bakanlığına verilen eködenekte, dikkat çekici bir rakam daha var; o da, yedek ödenek olarak 100 trilyon ayrılıyor. Yedek ödenek olarak 100 trilyon ayrılıyor, öte yandan -şimdi, buna biraz mertebe söyleyelim- koskoca Sanayi ve Ticaret Bakanlığının 2003 yılı bütçesi 126 trilyon lira. Maliye Bakanlığına, biz, şimdi, bu 1 inci maddeyle, bu 100 trilyon lirayı, nereye nasıl harcanacağını bilmeden, bu kadar büyük bir bütçeyi, neredeyse Sanayi ve Ticaret Bakanlığının bütçesine yakın bir bütçeyi veriyoruz.

Şimdi, konuşmamın başında, böyle bir tasarının getirilmesini saydamlık olarak takdir ettiğimizi söyledik; fakat, dilerdik ki... Üstelik, önümüze gelmek üzere olan, Plan ve Bütçe Komisyonuna gelmiş olan, Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu Tasarısının 23 üncü maddesiyle, yedek ödeneklere hükümet bir sınır getiriyor. Doğru olan davranış budur. Bir yandan bu yasa, bir yandan bu kadar büyük yedek ödenek olmasını doğru bulmadığımızı söylemek isterim. Bu 100 trilyonluk ödeneğin nerelere harcanacağını bilmemiz daha doğru olurdu.

Bu 4,5 katrilyonluk eködenek verilmesini öneren 1 inci maddenin dökümünü bu şekilde ifade ettim. Tabiî, bu kaynaklar nereden geliyor, bunu tasarının tümü üzerinde konuşan Sayın Hamzaçebi açıkladı. Üzücü nokta şu ki: Bunun 1,5 katrilyonu yatırımlardan geliyor. Bir de, sene başında yatırımlara biraz fazla koyalım da, sonra nasıl olsa kısarız; sene başında yani, bütçe yılı başında yatırımlar düşük görünmesin; biraz fazla koyalım, sonra nasıl olsa bunun bir kısmını geri alırız anlayışının bir yansıması olmadığını umuyorum bu davranışın, bu kararın.

Biz, genel olarak, yasa tasarısının 1 inci maddesi üzerinde de, özellikle o 100 trilyonluk yedek ödenek konusundaki kaygımızı ve bunun doğru olmadığını belirttikten sonra, olumlu düşünüyoruz.

Bunu ifade eder, saygılar sunarım. (Alkışlar)