Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

SABAHAT ERDOĞAN SARITAŞ (Siirt)Sayın Bakan, değerli bürokratlar, Sayın Bakan Yardımcısı; hoş geldiniz.

Keşke biz de hoş şeyler söyleyebilseydik zira Gençlik ve Spor Bakanlığının bütçesi gençlerin ihtiyaçlarından çok merkeziyetçi ve beton odaklı bir yatırım anlayışını yansıtıyor maalesef. Gençliğe 399 milyar 705 milyon lira, savunmaya ise 1,5 trilyondan fazla pay ayrılıyor. 2 Bakanlık arasındaki bütçe farkı 1 trilyondan fazla. Bu ülkenin gençlerinin geleceğini silahta, tankta, topta ve savaş aklında görüyorsanız vay bu gençliğin hâline Sayın Bakan.

Bir şeyin adını açıkça koyalım: Siz gençliğin değil, büyük ölçüde spor yatırımlarının Bakanlığını yapıyorsunuz. Gençlerin işsizlik, gelecek kaygısı, bağımlılık, sanal bahis ve sosyal yaşamdan dışlanma gibi sorunlarına yönelik politikalarınız maalesef yok. Burada, özellikle, sanal bahse ayrı parantez açmak istiyorum. Sayın Bakan, bu konuda aldığınız tek önlem internet sitelerine erişimi engellemek oluyor. Hâlbuki, asıl mesele, gençlerin neden burada bağımlı hâle geldiğini anlatmak ve bunun çözüm yollarını bulmaktır. Gençler umutsuz, işsiz ve geleceksiz; sizin göreviniz gençler arasında hızlı yayılan bu toplumsal salgını önlemenin yollarını bulmaktır.

Sayın Bakan, bölgesel eşitsizlik konusu da gençler açısından en kritik başlıklardan biridir. TÜİK'in 2025 verilerine göre Türkiye'de genç nüfus oranı yüzde 14,8 iken, Şırnak'ta yüzde 20,4, Hakkâri'de yüzde 20,8, Siirt'e yüzde 19,8'dir. Genç nüfusun en yüksek olduğu ilk 10 ilin tamamı Kürtlerin yoğunluklu yaşadığı Kürt illeridir ancak bu kentler nitelikli spor tesislerine ve imkânlara erişimde bu yoğunluğun çok gerisinde kalıyor maalesef. Bölgedeki yatırımlar çoğunlukla açık halı sahalarla sınırlı kalıyor. Olimpik yüzme havuzları, atletizm pistleri, tenis kompleksleri ve yüksek performans merkezleri yetersiz. Batı kentlerindeki gelişen spor altyapısı bölgede büyük ölçüde merkezî bütçeye bağımlı durumda yani size Sayın Bakan. Amatör spor kulüpleri de bu eşitsizliğin en ağır sonuçlarını yaşıyor. Türkiye genelinde yaklaşık 16,9 milyon kayıtlı sporcu bulunmasına rağmen amatör kulüplerin saha, malzeme ve finansman sorunları devam ediyor.

Sayın Bakan, daha dün Hakkâri'de amatör futbol liginde mücadele eden 5 amatör futbol kulübü ekonomik sıkıntılar nedeniyle ligden çekildi. Bundan haberiniz var mı bilmiyorum ama dikkatinizi çekmek isterim. Gençlik merkezlerinin iktidara yakın vakıf ve derneklerin faaliyet alanına dönüştürülmesi ayrı sorun. Gençlik merkezleri siyasi ve ideolojik yönlendirme alanları değil, gençlerin özgürce bir araya geldiği çok dilli ve çok kültürlü sosyal alanlar olmalıdır. Ancak kentlerdeki merkezlere baktığımızda, sözünü ettiğim vakıflar iktidarın il başkanlıklarının karargâhları gibi çalışıyor.

Sayın Bakan, sayın milletvekilleri; ülkedeki birçok spor tesisi engelli bireylerin ihtiyaçlarına uygun değil. Bir rampanın bulunması bir tesisi erişebilir yapmaya yetmez; soyunma odalarından duş ve tuvaletlere, hissedilebilir yüzeylerden sesli uyarı sistemlerine ve ulaşım imkânlarına kadar bütünlüklü bir erişebilirlik sağlanmalıdır. Üstelik, bu sorun yalnızca büyük şehirler ile kırsal bölgeler arasındaki imkân farkından ibaret değildir. Engelli çocukların spora erken yaşta erişebilmesi, yeteneklerinin desteklenmesi ve gerekli ekipmanların sağlanması da devletin sorumluluğudur. Bakanlık engelli bireyleri yalnızca belirli günlerde hatırlayan bir anlayıştan vazgeçmeli, bütün spor yatırımlarında evrensel tasarım ve erişebilirlik ilkelerini esas almalıdır.

Spor alanındaki eşitsizliklerin bir diğer boyutu da toplumsal cinsiyet ayrımcılığıdır. Gençlik ve Spor Bakanlığının genel teşkilat yapısındaki 22 Müdürlük ve Başkanlık arasında Bakan Yardımcısı dışında bir tane yönetici kadın yok. Sayın Yegin'in kastettiği "biriciklik" buysa biz kabul etmiyoruz, bunu istemiyoruz. Bir tane genç yok, Başkanlığı yaşlı erkekler olarak mutlu mutlu yönetiyorsunuz ancak gençler ve kadınlar mutlu değil Sayın Bakan. Sorunu hâlâ sadece futbol ve erkek üzerinden tanımlayan bu anlayış kadınların hem yönetimde hem de spor alanında eşit biçimde yer almasının önünde engel oluşturuyor. Kadınların spor tesislerine güvenli erişimi, kadın antrenörlerin desteklenmesi, kadın sporunun geliştirilmesi bütçenizin öncelikleri arasında olmalıdır Sayın Bakan.

OTURUM BAŞKANI NİLGÜN ÖKSayın Sarıtaş, konuşmanızda "Kürt illeri" söyleminde bulundunuz. Anayasa’nın 3'üncü maddesi gereğince devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütün olduğunun tekrar altını çizmek istiyoruz.

Sayın milletvekilleri, yapacakları konuşma ve değerlendirmelerde Anayasa’nın bu hükmü doğrultusunda gerekli hassasiyeti göstermelerini rica ediyorum.

SABAHAT ERDOĞAN SARITAŞ (Siirt)Bölücü herhangi bir şey söylediğimi düşünmüyorum. Kürtler de bu ülkenin vatandaşıdır değil mi? Kürtleri yok mu saydınız? Kürtlerin Anayasa'da yer almaması suçtur.