İnşaat sektörüyle ilgili

SEDAT PEKEL (Balıkesir)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye ekonomisinin en önemli sektörü olan inşaat sektörünün sorunları üzerinde gündemdışı söz almış bulunuyorum; konuşmama başlamadan önce hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın milletvekilleri, ekonomimizin yatırım, istihdam, ihracat, kalkınma hamlesinin en önemli aracı, ekonomimizin lokomotifi olan inşaat sektörü, ekonomik yapı içerisinde ayrı bir yere ve öneme sahiptir.

İnşaat sektörü, çeşitli mal ve hizmet üretimiyle doğrudan ilişkilidir ve yoğun anlamda, işgücü kullanımının yanı sıra, sosyoekonomik refah düzeyine olan katkısıyla, ülkemiz ekonomisi için son derece önemlidir.

İnşaat sektörü, 2001 yılından bu yana geçen üç yıllık dönemde, gittikçe ağırlaşan bir kriz yaşamaktadır. 2001 ve 2002 yıllarında, sırasıyla, yüzde 5,9 ve yüzde 4,9 olarak gerçekleşen küçülme oranları, 2003'ün ilk dokuz aylık dönemi itibariyle yüzde 16,2 ile rekor düzeye ulaşmıştır. Bu oran, 1999'da bir yandan ekonomik konjonktüre, diğer yandan depreme bağlı olarak yüzde 12,7 oranında gerçekleşmiş ve sektörün tarihindeki rekor olarak bilinen küçülmenin de epeyce üzerindedir.

Bununla birlikte, son üç yıllık dönemde, işsizlik de yüzde 12'ler düzeyinde seyreden çok yüksek oranlara ulaşmıştır. İşsizlikteki artışın, inşaat sektöründeki krizle yakından ilişkisi olması ve ivme kazanarak devam etmesinin gözden kaçırılmaması gerekmektedir.

Diğer sektörler üzerindeki etkileriyle birlikte, gayri safî millî hâsıla içerisindeki payı yüzde 30'u bulan tarımdışı istihdamdaki payı yaklaşık yüzde 10 olan ve en az 5 500 000 vatandaşımıza gelir yaratan inşaat sektörünün krizden çıkamaması, ülkemiz ve yurttaşlarımız için, gittikçe ağırlaşan bedelleri de beraberinde getirecektir.

Sayın milletvekilleri, Türkiye'deki toplam yatırımların yüzde 60'ı inşaat yatırımlarıdır. Bu yatırımların da yüzde 80'i kamu finansmanıyla gerçekleştirilmektedir. 90'lı yıllar boyunca aşırı düzeylere yükselmiş olan kamu borç stoku, 2000 yılından itibaren istikrar programlarını ve kamu tasarrufunu zorunlu hale getirmiş, faizdışı fazla olarak bilinen kamu tasarrufunun da en önemli kalemi yatırım harcamaları olmuştur. Bu durum öylesine vahim boyutlara ulaşmıştır ki, 2001 ve 2002 yıllarında kamu yatırımlarına tahsis edilen bütçe reel olarak 1998 seviyesinin altında kalmış, aynı eğilim AKP Hükümetinin iktidar olduğu 2003'te de devam etmiştir. Bu gerçekliği rakamsal olarak ifade etmek gerekirse 2003 yılı için 8 katrilyon lira olarak belirlenen yatırım bütçesi daha sonra 6,5 katrilyon liraya düşürülmüş, fiilen kullanılan tutar ise bunun da altında kalmış, 5 katrilyon lira seviyesinde gerçekleşmiştir. 2003 yılı ilk dokuz aylık dönemde, kamu bina inşaat yatırımlarında yüzde 40, binadışı inşaat yatırımlarında ise yüzde 9,2 gerileme kaydedilmiştir. Yatırım harcamaları, bu yıl, AKP Hükümeti tarafından son yirmi yılın en düşük seviyesine çekilmiş; toplam bütçe giderlerinin yaklaşık olarak yüzde 4,9'u yatırım için ayrılmıştır. Bu rakamlardan da anlaşılacağı üzere, AKP Hükümeti tarafından yatırıma ayrılan pay, inşaat sektörüne önem verilmediğini açıkça göstermektedir.

Değerli milletvekilleri, acil eylem planına göre karayollarının iyileştirilmesine yönelik 15 000 kilometre duble yol, yapım çalışmaları başlatan AKP Hükümetinin bu projesinin başarısızlığı ortaya çıkmıştır. Şu ana kadar yapılan 1 600 kilometrelik duble yol az zamanda yapılmış bir iş olarak, başarı olarak görülebilmektedir; ancak, bu kadar yol, çok kalitesiz asfalt kaplama olarak yapılmış, ilk yağmur, kar yağışında dökülmüş, halen büyük bir bölümü de kullanılamamaktadır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)