Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

TAHSİN OCAKLI (Rize)Ne güzel.

Şimdi, Sayın Bakan -belki bilmeyenler için söylemiş olayım- Rizeli, ben de Rizeliyim, Rize'nin Pazar ilçesinden. Bir örnekle başlayacağım size, bizde Lazcası "..."(*) yani değirmen olan mısır öğüttüğümüz bir şey var, değirmen. Değirmenin neye ihtiyacı olur? Enerjiye. Elektrik yoktu ya o tarihlerde, değirmen demek ki taşıma suyla taşı döndürür ve orada unu öğütür. Peki, taşıma suyu kontrolünü kaçırırsanız eğer, debisi yüksek olursa, akarsu çok akarsa ne olur? O zaman değirmeni bozar, değirmenin taşını, düzenini, çarkını her şeyini bozar. Bu meramımı niye anlattım? Rize'nin Pazar ilçesinde 3 dönemdir Sayın Bakana dilimde tüy bitti, bu değirmen misali insanların yüzmeye ihtiyacı olduğu bir plaj yapılması konusunda destek oldu. Teşekkür ederim önce, hiç itirazım yok. İyi oldu ama işte, değirmene vereceği zarar gibi denizin de debisi kontrol edilmezse vatandaşın parası çarçur olur, 3 defa, 4 defa gelir o deniz sizin yaptığınız plajı yıkar. Yıktı mı Sayın Bakan? Yıktı. Ben size iki, üç defa söyledim, dedim ki: Karadeniz'de bu dalgalar gelir bu plajı vurur, halkın parası heba olur. Lütfen, bunun önüne dalgakıranlar yapmak şartıyla önceden önleminizi alın ki bu yaptığınız plajdan halk yararlanabilsin ve kimsenin cebinden de boşuna para çıkmasın dedik mi? Dedik. Üç defa kırıldı mı? Kırıldı. Şimdi, o heba edilen paraların vebali kimdir Sayın Bakan, onu bir defa açıklayacaksınız, birincisi bu. Sevmedin bunu biliyorum Bakanım ama.

GENÇLİK VE SPOR BAKANI OSMAN AŞKIN BAKYok millet memnun, dalgakıranlar da yapılıyor, sen merak etme.

TAHSİN OCAKLI (Rize)Şimdi bir de şey var tabii, orada yaptığınız plaj doğru bir şey ama niye plajı Pazar Belediyesine bırakmadınız da bir işletmeciye kiraya verdiniz, bu da ayrı bir soru.

GENÇLİK VE SPOR BAKANI OSMAN AŞKIN BAKYok, Kaymakamlık işletiyor.

TAHSİN OCAKLI (Rize)İki, Ardeşen Belediye Başkanı geldi, sizden destek istedi, dedi ki: "Afyonbaba Tepesi'nde bir proje var Bakanım." ben de eşlik etmiştim, "Biz yapacağız." dediniz.

GENÇLİK VE SPOR BAKANI OSMAN AŞKIN BAKTabii, programımızda.

TAHSİN OCAKLI (Rize)Ne siz yapıyorsunuz ne belediyeye destek veriyorsunuz, bunu hatırlatayım dedim.

Şimdi, gelelim bütçeyle ilgili konuşmaya. Anayasa 58'de diyor ki Sayın Bakan...

GENÇLİK VE SPOR BAKANI OSMAN AŞKIN BAKYaptıklarımızı söyleyin, Ardeşen'e yaptıklarımızı, Rize'ye yaptıklarımızı, hepsini söyleyin.

TAHSİN OCAKLI (Rize)Yaptıklarını söylüyorum zaten onu sizler de anlatıyorsunuz platformlarınızda, kendiniz zaten söylüyorsunuz.

ÖZGÜR KARABAT (İstanbul)Birazdan Süleyman anlatacak.

TAHSİN OCAKLI (Rize)Anayasa’nın 58'inci maddesi size bir ödev vermiş, demiş ki: "Devletin görevi, gençleri uyuşturucu, alkol ve madde bağımlılığından kumar ve kötü alışkanlıklardan korumaktır." Burada da sizin için bu görevdir, bu görevdir asıl olan. Şimdi, Sayın Bakan tabii, Gençlik ve Spor Bakanı ama bizim Karadeniz'e sadece bakandır, gören değildir yani, sadece bakandır, gören değildir. Karadeniz'de onca uyuşturucu batağının, bağımlılığının arttığını görüyoruz buna ilişkin ne yazık ki bütçeden de örneklerle, sayısal örneklerle ifade edelim, bununla ilgili herhangi bir karşılığı olmayan bir bütçe var. Nedir bu? 2024 yılında, mesela bağımlılıkla mücadele için 0,02 pay ayrılmış. Ben geçen yıl bunu bütçede şöyle ifade etmiştim: Bu bakan uyuşturucuyla mücadelede kişi başı 3 TL ayırmış demiştim, kişi başı 3 TL, geçen yıl, Meclis kayıtlarında vardır bu.

GENÇLİK VE SPOR BAKANI OSMAN AŞKIN BAKHesabınız yanlış, yapılanlar ortada.

TAHSİN OCAKLI (Rize)Yok, benim hesabımda yanlış olmaz. Eğer isterseniz Sayın Bakanım bunları karşılıklı olarak bir televizyon programında -ne de mutlu olurum, rating de çok yüksek olur yani- beraber tartışalım.

GENÇLİK VE SPOR BAKANI OSMAN AŞKIN BAKTartışırız, ben de mutlu olurum.

TAHSİN OCAKLI (Rize)Şimdi, Bakanlığınıza 73 milyon 102 bin TL ayrılmış yani merkezî yönetim bütçesi yüzde 43,74 artarken Gençlik ve Spor Bakanlığının bütçesi yüzde 33,1 artmış. Yani ne olmuş? Bakanlığının bütçesi yüzde 1,46'dan yüzde 1,35'e düşürülmüş; sarayın takdiridir. Tabii, sizin burada yapabileceğiniz bir şey yok ama biz uyuşturucuyla mücadele için en azından paranızın, kaynağınızın büyütülmesini istiyoruz, başka bir şey değil söylediğimiz. Neden? Çünkü Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi'ne göre bakıyoruz, 18-35 yaş arasında 23 milyon gencimiz var Sayın Bakan ve kayıtlara göre, Narkotik raporlarına göre bunların dörtte 1'i uyuşturucuyla mücadelede bağımlı ya da bağımlı durumuna gelen insanlar. Nereden söylüyorum onu? Söylediğim gibi, Narkotik raporlarından; siz de görebilirsiniz bunları tabii ki. Şimdi, nüfusun 15-24 yaş arasında olanları ise 12 milyon 708 bin kişi. Uyuşturucuyla mücadele kapsamında kamu harcamalarına bakıldığında, Narkotik raporuna göre 2025'te 13 milyar 930 milyon lira harcanmış. 13 milyar nedir biliyor musunuz Bakanım? Eti Bakır Şirketine 13 milyon metrekarelik yeri 13 milyon liraya ruhsatla verdiniz, sizin iktidarınız verdi, biliyor musunuz bunu? Ardeşen'in sırtında bir yerden bahsediyorum. Ruhsat verdiğiniz 13 milyon metrekarelik yerden 13 milyon lira para aldınız yani siz de 2025'te bunun için 13 milyon lira para harcamışsınız, kişi başına yılda 120 TL'ye denk geliyor.

Bir de OECD verilerine bakalım: OECD verilerine göre, Türkiye'nin 18-24 yaş arasındaki gençlerinin yüzde 30,9'u ne eğitimde ne istihdamda; OECD ortalaması ise yüzde 14 yani yüzde 30,9 olan oran bizde yüzde 14,1 olarak geçmiş; kadınlarda bu oran yüzde 46,2'ye kadar çıkıyor. Diplomalı işsizler çoğaldı, üniversiteler bitiyor ama insanlar iş bulamıyor; MESEM'e gidiyor, bir sürü iş kazasıyla karşılaşıyor; işte, hâl böyle olunca gençler arasında kumar ve uyuşturucu bağımlılığı ne yazık ki artıyor. 2027 yılında Bakanlığınıza ayırdığınız 339 milyar 705 milyon liranın yalnızca 17,6 milyar lirası gençlik programlarına gidiyor yani bu, bütçenizin yüzde 4,4'ü demek. Üniversite öğrencilerine verdiğiniz aylık 4 bin liranın karşılığı günde 133 lira demek. Günde 133 lira bursla bir öğrenci geçinir mi, geçinmez mi; şöyle bir insaflıca düşünüp taşının bakalım, olur mu bu yani?

30 bin yeni yurt yatağı hedefiniz vardı 2026'da, doğru mu? Ama bunun da yıl sonu itibarıyla gerçekleşme tahminî 10.736 olarak görülmüş. Bunca talep varken 2027 hedeflerinizde de 25 bine düşürüyorsunuz bu yurtları yani bu yurtlarda ranzaları artırarak, yatak sayısını artırarak kalabalık odalarda barınma sorununu çözmüş sayılmıyorsunuz, onu söyleyeyim. Mesela, basına da geçti, Burdur Safahat Öğrenci Yurdunda 52 öğrenci kusma ve bulantı şikâyetiyle hastaneye başvurdu; Aydın'da Berin Menderes Kız Öğrenci Yurdunda oldu; Edirne'de Meriç Kız Yurdunda oldu. Bu iddiaların konuşulduğu bir ülkede bu yemekhanelerdeki denetim sonuçlarıyla ilgili bir şey söylemeyecek misiniz mesela? Hangi ilçelerde gençlik merkezlerine ulaşmak köylerde yaşayan insanlar için ne kadar mümkündür, kaç kilometre yol gitmesi lazım; bunları da bir hesaplayın.

Yine, mesela, Emniyet Genel Müdürlüğünün raporuna göre, 2024 yılında 427 olan uyuşturucu bağlantılı ölüm sayısı 557'ye çıkmış; bir yılda yüzde 30'un üzerinde bir artış. Kumar bağımlılığı nedeniyle Yeşilaya başvurular yüzde 30 artmış, üstelik kumar sorunu nedeniyle başvuruların yüzde 34'ü kumarla 18 yaşından önce tanışmış. Bunları kumar sitelerinden, uyuşturucu tacirlerinden korumak sizin göreviniz değil mi?

Son olarak, aslında hikâye şu: Ya, bu bütçede gençlere ayrılan doğru dürüst bir pay yok, uyuşturucuya ayrılan bir pay yok ve öğrenci burslarına, kredilerine ilişkin bir pay yok. Biz sporun siyasi gösteriden, gençlik propaganda malzemesi olmaktan çıkartılmasını istiyoruz. Bütçeyi yerinde bulmuyoruz Sayın Bakan; hepsi bu kadar.