Maden kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.503)

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Kayseri)Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; birinci bölümün sonunda, özellikle sorulan soruların cevabını vermek üzere söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle bir şey belirtmeliyim: Ben, şimdiye kadar, yazılı soru önergelerinden tutun, bütün soruların hepsine cevap verdiğimi ve bununla alakalı hassasiyetimin olduğunu belirterek sözüme başladım. Niçin cevapsız kalsın ki bir soru?

MEHMET ŞEVKİ KULKULOĞLU (Kayseri)Bana bir cevap verdiniz mi Sayın Bakan?

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Devamla)Ama bir kere şunu bilmemiz lazım: On dakikada sorulan sorunun cevabı on dakikada olur mu? Ya böyle bir mekanizma var mı? O yüzden, arkadaşlar, hiçbir soru cevapsız kalmayacak. Ben bunu, altını çizerek söylüyorum. Burada vaktim varsa hepsini cevaplayayım, vaktim yoksa yazılı cevaplayayım. Bununla alakalı tekrar tekrar gündeme getiriyorsunuz ama bunun yerinde olması lazım geldiğini tavsiye ediyorum. Bakın, tekrar söylüyorum, on dakikada sorulan bir sorunun cevabı on dakikada olmaz.

MEHMET ŞANDIR (Mersin)Sayın Bakan, bakın, öyle değil…

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Devamla)Şimdi, ben, müsaadenizle, vaktimden de almamak için devam edeyim. Eğer artakalan vaktim olursa tekrar devam edersiniz.

MEHMET ŞANDIR (Mersin)Soru-cevaba geçmeden önce bu konuşmayı yapmanız lazımdı.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Devamla)Değerli arkadaşlar, Türkiye’de, AK PARTİ hükûmetleriyle beraber, biz, cesaretle ve son derece açık ve şeffaf bir şekilde hatalarımızı düzeltiyoruz ve daha iyiye gidiyoruz derken, mevcuttan daha kötü olduğumuz anlamı çıkmasın. Ben, bu konunun istismar edilmesine müsaade edemem.

Bakın, AK PARTİ hükûmetleri zamanında madenciliğin nereden nereye geldiğine dair birkaç rakam vermek istiyorum: Gayrisafi yurt içi hasıla içerisindeki madencilik sektörünün payı -dolar bazında da söyleyeceğim, Türkiye'nin geneliyle de karşılaştırmak adına da söyleyeceğim, oranları itibarıyla da söyleyeceğim- 2002 yılı itibarıyla yüzde 1,5’lar civarında. “Biz bunu yeterli görmüyoruz.” dedik ama bu aldığımız noktadan şu anda geldiğimiz noktaya dolar bazında yüzde 50 daha çok artırdığımızı, daha fazla artırdığımızı söyledikten sonra bu cümleyi sarf etmemiz daha doğru olur. 2002 yılında bir önceki yıla göre madencilik sektörünün 1,9 milyar dolar civarında, gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 1,1’ine karşılık gelecek bir rakamda olduğunu görüyoruz. 2003 yılında 2,5 milyar dolarlık bir rakamla, yüzde 32’lik bir artışla, yine gayrisafi yurt içi hasılanın toplamı 230 milyar dolardan 304 milyar dolara çıktığı bir ortamda madencilik sektörü yine artan bir dozda devam ediyor. 2004 yılında 3,6 milyar dolarla madencilik sektörü yüzde 1,2’lik bir yer kaplıyor. Gittikçe artan bir eğri var. 2005 yılında 481 milyar dolarlık gayrisafi yurt içi hasılanın içerisindeki toplam payı 5,1 milyar dolarla yüzde 1,4’e çıkıyor. Bu eğri artan dozlarda gidiyor. Şimdi, AK PARTİ hükûmetleri zamanında madencilik bir ilerleme kaydetmiş ama bir kısım eksikleri telafi etmek adına kanuni değişiklikler yaptığımızda bunu bir zafiyet olarak göstermek haksızlık olur diye düşünüyorum. Rakamları isteyenlere fotokopisini konuşmamdan sonra dağıtacağım.

İhracat rakamları itibarıyla baktığımızda, Türkiye’nin 2003 yılındaki 410 milyon dolarlık maden ihracatı -mermer ihracatını 431 milyon dolar olarak söyleyeceğim ve toplamı da 841 milyon dolardan, aradaki rakamları vakit kaybetmemek açısından söylemiyorum- 2008 yılında 1,8 milyar dolara çıkıyor. Eğer siz madencilik sektörünü geliştirmezseniz bu rakam nasıl artacak? Uluslararası arenadaki rakamlar itibarıyla fiyatlar da daha rekabetçi ortamda ve düştüğü hâlde bu ihracat artıyor. Miktar açısından onların çok daha fazla arttığını söyleyebilirim.

Mermer ihracatı açısından baktığımızda, 431 milyon dolardan 1,2 milyar dolara çıkmış. Global krizin tesiriyle 2008 yılında 1,4 milyar dolar, 2009’da 1,2 milyar dolar.

Şimdi bakın bu kadar artış var ve yüzde 75,56; bir önceki yıla göre ihracattaki artış miktarı. Madencilik sektöründe gerileme olsa bu rakamlar artar mı?

Şimdi biz açıklıkla “Şu kısmını düzeltmemiz ve madencilerin önünü açmamız lazım.” derken, sanki bütün bir zafiyet tablosu gibi gösterilmeye çalışıldı. Ben bunun haksızlık olduğunu söylüyorum.

Kömürde ham madde üretimleriyle alakalı EÜAŞ’ın, TKİ’nin, özel sektörün ve TTK’nın üretim miktarları itibarıyla 2003 yılında AK PARTİ hükûmetleri iktidarı aldıktan sonra 51 milyon 670 bin 544 kilogram, yani 51 milyon ton civarında bir üretim varken, 2007 yılında 74 milyon, 2008 yılında 88 milyon ve gittikçe artan dozda bizim yerli kömürün artış oranı var. İthalat rakamlarıyla beraber de hepsini tek tek sayabilirim. Ama hem EÜAŞ’ın hem TKİ’nin hem özel sektörün hem de TTK’nın üretim miktarlarına baktığımızda… Bu tablonun fotokopisini de isteyen arkadaşlarımıza verebilirim.

Ham madde ihtiyacının karşılanmasında özellikle özel sektörle beraber serbestleşen piyasada MTA’nın arama faaliyetleriyle alakalı son yirmi yıl ortalaması 30 bin metre/yıl iken, AK PARTİ hükûmetleriyle beraber ortalaması 300 bin metre/yıla ulaşmış. Yani yaklaşık 12 kat artmışız ama buna rağmen yeterli görmüyoruz. Biz diyoruz ki şimdi buradaki ifadelerimizde: “Biz bunu nasıl 1 milyon metreye çıkartırız?” Bununla alakalı konuşurken “Acaba başarısız mı oldu?” deniyor. Arkadaşlar, bu Türkiye’yi hangi şartlarda aldığımızı unutmayalım. Madencilik sektörü bunun istisnası değil, ekonomik şartların…

YILMAZ TANKUT (Adana)Ne şartlarda aldık…

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Devamla)Ben şimdi, değerli arkadaşlar, “Üslubumuzu koruyalım.” derken hayretle ve dehşetle şunu gördüm: “Bir kaptıkaçtıcılıkla bu kanun çıkartılmaya çalışılıyor.” deniyor. El insaf iki buçuk aydan beri Alt Komisyonda, Üst Komisyonda, yan komisyonda, Genel Kurulda her tarafta konuşuyoruz bunu, nasıl oluyor da bunu siz yani bir kaptıkaçtıcılık olarak söylüyorsunuz? Bütün detaylarını tek tek konuştuk. Dört defa kendi aramızda toplantı yaptık. (MHP sıralarından gürültüler)

Arkadaşlar böyle söylerseniz inandırıcılığınızı yitirirsiniz. O yüzden ben diyorum ki: Bakın, rakamlar burada, merak eden arkadaşlarımız varsa istediğiniz miktarda da fotokopi çektirebiliriz.

Jeotermal sondajla alakalı…

HÜSEYİN YILDIZ (Antalya)Konuşmasan daha iyiydi hiç olmazsa ortamı germezdin.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Devamla)Ben konuşurken hiçbir arkadaşımın sözünü kesmedim itinayla.

HÜSEYİN YILDIZ (Antalya)Biz de kesmedik, ama senin gibi de konuşan olmadı.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Devamla)Hiçbir arkadaşımın sözünü kesmedim. Lütfen dinleyin.

HÜSEYİN YILDIZ (Antalya)Sizden önce konuşanların hiçbirisinin sözünü kesmedik. Bırak bunları…

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Devamla)Lütfen dinleyin arkadaşlar. Lütfen… Lütfen arkadaşlar.

AYŞE NUR BAHÇEKAPILI (İstanbul)Biz sizi dinliyoruz Sayın Bakanım.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Devamla)Gerçekleri… Bakın arkadaşlar, gerçekleri dinlemeye tahammülünüz yoksa burada bulunmak şartında değilsiniz. Lütfen…

HÜSEYİN YILDIZ (Antalya)Gerçekleri söylersen var.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Devamla)Fotokopisini gönderebilirim ben size. Söylediğim rakamlarda eksik, yanlış herhangi bir hata varsa diyeceksiniz ki: “Burası yanlış arkadaş.” Eğer yanlış yoksa da dinleyeceksiniz.

2 bin metre jeotermal sondajıyla alakalı konu 30 bin metreye çıktı yılda. Şimdi jeotermalle alakalı bizim yalnızca geçen ay üç tane sahada 95 milyon dolarlık üç sahayı özel sektöre verdik ve buradan elde edilen gelirlerin hepsi yeni aramalara kullanılacak. Şimdi Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının arama faaliyetleri 13 katına çıkacak, MTA’nın yaptığı sondaj faaliyetleri 14 katına çıkacak, ondan sonra denecek ki: “Acaba bir şey yapılıyor mu?” Arkadaşlar, bu kısmına da müsaade edemeyiz.

HÜSEYİN YILDIZ (Antalya)Sekiz yıldır iktidarsınız…

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI TANER YILDIZ (Devamla)Yer altı kömür ocaklarıyla alakalı 257 adet toplam yer altı kömür ruhsatından -en çok merak edilen hususlardan, en fazla dinlenmeyen hususlardan birini söyleyeceğim- 43 adedi açık işletmeye dönüştüğü için faaliyetleri bu şekliyle başka bir kaleme aktarılan, 7 adedi iptal edilen, 31 adedinin de teknik nezaretçisi olmadığı için faaliyetleri durdurulan, 48 adet de iş sağlığı ve iş güvenliği önlemleri eksikliğinden dolayı gerek proje faaliyetleri gerekse başka nedenlerden dolayı faaliyeti durdurulan, 5 adet izinlere aykırılıktan dolayı faaliyeti durdurulan, 4 adet de geçici tatil nedeniyle faal olmayan toplam 257 adet yer altı kömür ruhsatından 88 tanesi bu saydığım gerekçelerle kapatılmıştır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)