Kamu yönetimi temel kanunu tasarısı (ss.349)

ÜMMET KANDOĞAN (Denizli)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan Kamu Yönetiminin Temel İlkeleri ve Yeniden Yapılandırılması Hakkında Kanun Tasarısı üzerinde şahsım adına söz almış bulunuyorum; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Çok uzun zamandan beri kamuoyunun gündemini meşgul eden ve kamuoyunda da üzerinde çok büyük tartışmalar ortaya konulan ve Sayın Cumhurbaşkanının, İl Özel İdaresi Kanununu bir daha görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri göndermesinden sonra önemi bir kat daha artan bir kanun tasarısını görüşüyoruz.

Bu kanun tasarısının, değişik maddelerinin, Anayasaya aykırı hükümler taşıdığı kamuoyunda çok ileri sürüldü. En son, Sayın Cumhurbaşkanının, İl Özel İdaresi Kanununu veto ederken, ortaya koymuş olduğu esaslar da gözönüne alınacak olursa, bu kanun tasarısının da yüzde yüz Sayın Cumhurbaşkanından geri döneceği çok açık. Bu kadar çok açık bir şekilde geri döneceği belli olan bir kanun tasarısının, Meclisin tatile gireceği son çalışma gününde Meclisin huzuruna getirilmesini anlamak da mümkün değil. Hâlâ, bu kanun tasarısının, şu anda görüşülmekte olan geçici maddeleriyle ilgili bölümünün, bastırılarak milletvekillerine dağıtılmadığı da, yine çok açık bir gerçek.

Durum böyle iken, bu kanun tasarısının, alelacele, tekrar Meclis gündemine getirilmesi ve burada birkaç saat süreyle görüşülecek olması, Meclisin gündemini meşgul etmekten başka bir anlam taşımayacaktır; çünkü, Sayın Cumhurbaşkanının veto gerekçelerini okurken, birçok hususun, aynı şekilde, Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısında yer alması nedeniyle, Sayın Cumhurbaşkanın geri gönderme gerekçeleri içerisinde yer aldığını da açıklıkla görüyoruz.

Şimdi, ben, bu kanun tasarısının ilgili maddelerinin, Anayasaya aykırılık hükümleri taşıyan maddelerinin teknik açıdan izahlarını yapmaya çalışacağım.

Bir kere, Anayasamız, merkezî idare kuruluşlarını genel yetkili, mahallî idareleri de özel yetkili olarak saymaktadır. Ancak, getirilen 6 ncı ve 7 nci maddelerle, özel idarelerin, mahallî idarelerin yapacağı işler tadat edilmiş, bunun dışındaki işler merkezî idareye bırakılmış. Böyle olunca, merkezî idare, genel yetkili olmaktan özel yetkili konuma geçirilerek, Sayın Cumhurbaşkanının bozma gerekçesinin çok daha fazlasının açıkça bu kanun tasarısında yer aldığı görülüyor.

Yine, 9 uncu maddenin son fıkrasının, mahallî idarelerin yetkilerini kısıtlayıcı, mahallî hizmetleri zayıflatıcı ve yerinden yönetim ilkesine aykırı hükümler konulamayacağı ifadesiyle, Anayasanın 127 nci maddesinde yerini bulan ve idarî vesayet yetkisini gösteren beşinci fıkrasına da çok açıkça bir aykırılık taşıdığı görülmektedir; çünkü, 127 nci maddenin beşinci fıkrasında, merkezî idarenin mahallî idareler üzerinde vesayet yetkisi olduğu açıkça ifade edilmektedir ve yine, veto edilen İl Özel İdareleri Kanunundan biliyoruz ki, burada getirilen hükümler, tamamen idarî vesayeti merkezî idarenin vesayetinden kurtaran hükümler getirilmesi nedeniyle bu kanun tasarısının ilgili hükümleri de -Sayın Cumhurbaşkanının bozma gerekçesinde belirtildiği üzere- mutlaka iptal edilecektir. Çünkü, Sayın Cumhurbaşkanının daha üç gün önce ortaya koyduğu esaslar gösteriyor ki, yeni bir kanunla ve aynı hükümlerin getirilmesi nedeniyle bozmamasının mümkün olamayacağını da bütün milletvekillerimizin çok yakından bileceğine ve takdir edeceğine inanıyorum.

Yine, 16 ncı maddede -bu madde de çok önemli- sadece bazı bakanlıkların taşra teşkilatları korunurken, diğerleri kaldırılıyor. Yine, Anayasanın 126 ncı maddesinin ikinci fıkrasında, illerin idaresinin yetki genişliğine bağlı olduğu çok açıkça ifade edilmektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)