Bilgi edinme hakkı kanununda değişiklik yap.dair kan.tas.(ss.914)

AK PARTİ GRUBU ADINA ÜNAL KACIR (İstanbul)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 2003 yılında çıkardığımız Bilgi Edinme Hakkı Kanununda değişiklik yapan 914 sıra sayılı kanun tasarısı hakkında Grup adına görüşlerimizi ifade etmek üzere huzurunuzdayım; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Bilgi Edinme Hakkı Kanunu, 22 nci Dönem Parlamentosunun, yani sizlerin demokratikleşme adına kaydettiği önemli adımlardan bir tanesidir. Demokrasi, insan hakları, bireyin hak ve özgür-

(x) 914 S. Sayılı Basmayazı tutanağa eklidir.

lükleri, iyi yönetim, yönetişim, açıklık ve şeffaf kamu yönetimi, yönetimin hesap vermesi gibi pek çok kavramın içini dolduran, teoriden pratiğe geçiren bir kanundur. Hesap vermeyen, toplumsal denetime kapalı sistemlerin doğal sonucu olan yolsuzlukla mücadele bu kanunla ciddî bir yasal destek bulmuştur.

Bu kanun, AK Parti İktidarının Türkiye'yi geleceğe hazırlama, gelişmiş demokrasiler düzeyine çıkarma projesinin basamaklarından bir tanesidir ve diğer basamaklarla birlikte milletimizi özgürlüğe taşıma noktasında büyük hizmetler üstlenmektedir.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; buyurgan, efendi devlet anlayışına son verilmelidir. Efendi ve kutsal devlet sorgulanamaz, eleştirilemez, her yaptığı meşrudur, her yaptığında bir hikmet vardır. Devlet, ekonominin yüzde 70'inden fazlasına doğrudan ya da dolaylı olarak hükmediyor; ülkenin ekonomik kaynaklarını kontrol eder ve bu kaynakların toplumsal kesimler arasında dağılımını sağlar. Ekonomik kaynakların kontrolünü elinde bulunduran bu kocaman aygıt vatandaş denetimine açık olmayınca, ister istemez, az ya da çok yolsuzluk batağına saplanır. devlet aygıtını işleten memurlar, vatandaşların kendi aralarındaki işlerde bile, tanıdıklarını ya da kendilerine haksız menfaat sağlayanları kayırma yoluna gidebilirler. Kapalı sistemler, yolsuzluk ve rüşvet üretirler. AK Parti, kamu bürokrasisinden kaynaklanan yolsuzlukları azaltmak için, iktidarının daha ilk yılında Bilgi Edinme Hakkı Kanununu çıkararak, vatandaşına verdiği sözü yerine getirmiştir.

MUHARREM İNCE (Yalova)Dokunulmazlık sözü de verdiniz!..

ÜNAL KACIR (Devamla)Kamu kaynaklı yolsuzluklar, şeffaf devletin, şeffaf yönetimin sadece bir boyutudur; ancak, en önemli boyutudur. Yolsuzlukların önlenmesi, doğrudan demokrasimizin kalitesiyle ilgilidir. Vatandaşların katıldığı açık ve şeffaf yönetim, insan hakları ihlallerinin de ortadan kalkmasına yardımcı olacaktır. Bu yönüyle, Bilgi Edinme Kanunu, iki yıldan bugüne bireysel hak ve özgürlüklerin yeni bir teminatı olmuştur ve olmaya devam edecektir.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 2004 yılının nisan ayından beri yürürlükte olan Bilgi Edinme Hakkı Kanunu, yürürlüğe koyduğumuz diğer bireysel hak ve özgürlükleri genişleten kanunlar gibi, yavaş yavaş vatandaşlarımız nezdinde karşılık bulmaktadır. Milletimiz, yeni demokrasi anlayışına, yeni insan hakları anlayışına, yeni ekonomi anlayışına, yavaş yavaş intibak etmektedir. Bu çerçevede, Bilgi Edinme Hakkı Kanunu, vatandaşımıza bir sorumluluk, bir mesuliyet de yüklemektedir. Yönetime katılma, yönetimin iş ve işlemlerini, uygulamalarını denetleme sorumluluğu, tek tek bütün vatandaşlarımızın ve sivil toplum örgütlerimizin omuzlarındadır. Artık, vatandaşımız, yanlışı ortaya çıkarmak için kuvvetli bir argümana sahiptir ve bu argümanı kullanmalıdır. Yanlış olduğunu, gayri kanunî olduğunu, suiistimal, görevi kötüye kullanma, yolsuzluk olduğunu düşündüğü her konuda gerçeği ortaya çıkarmak için bu imkânı kullanmalıdır ve bu yasadan yararlanmalıdır.

Vatandaşımız bu hakkını ne kadar çok ve yerinde kullanırsa, kamu bürokrasisinin objektif davranma refleksi de o kadar gelişecektir. Bu gelişme, doğrudan demokrasimizin kalitesine, yani, toplumsal mutluluğumuzun artmasına neden olacaktır.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; hükümetimiz tarafından getirilen tasarı, bilgi edinme hakkını biraz daha geliştiren bir tasarıdır. Mevcut kanunda, Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna yapılacak itirazlara, sadece, 16 ncı maddede yer alan "devlet sırrı" ve 17 nci maddede yer alan "ülkenin ekonomik çıkarları nedeniyle reddedilmiş olması" şeklinde bir sınırlama getirilmekteydi. Yani, bilgi edinme hakkı çerçevesinde, bir kurum veya kuruluşa yaptığı başvurusu reddedilen vatandaşımız, ancak, ret kararı kanunun 16 ncı veya 17 nci maddesi çerçevesinde verilmişse Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna başvurabiliyordu.

Halbuki, mevcut yasa, bilgi edinme hakkına, istihbarata, idarî soruşturmaya, adlî soruşturma ve kovuşturmaya, özel hayata, haberleşme gizliliğine ilişkin bilgi ve belgelerin verilmesine de sınırlamalar getirmektedir. Hal böyle olunca, bilgi vermek durumunda olan bazı memurlar, yasayı geniş yorumlayarak, yasada sayılan istisnaları genişleterek bilgi vermekten imtina etme yoluna gidebilmektedirler. Hiç ilgisi olmayan bir konu, özel hayatın gizliliğine ya da ticarî sır kavramına dahil edilerek, vatandaşın bilgi edinme hakkı engellenebilmektedir. İşte, bu yasayla, başvurusu devlet sırrı veya ülkenin ekonomik çıkarları dışında bir nedenden reddedilen vatandaşlarımıza da Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz hakkı tanınmaktadır.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; bu tasarının 1 inci maddesiyle mevcut kanunun 13 üncü maddesi değiştirilerek, hangi sebepten reddedilmiş olursa olsun, bütün başvurular için Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz hakkı getirilmektedir. Tasarının 2 nci maddesiyle de, yasanın Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulunu düzenleyen 14 üncü maddesinde bir önceki düzenlemeye paralel bir değişiklik yapılmakta; yine tasarının 2 nci maddesiyle, yasanın 14 üncü maddesinin yedinci fıkrasında düzenlenen Kurul üyelerine huzur hakkı ödenmesi yeniden değerlendirilerek, uhdesinde kamu görevi bulunanlar veya bulunmayanlar arasında ayırım ortadan kaldırılmaktadır.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; biz, kapalı ve kuralları tam olarak belirlenmemiş bir sistemi, açık, şeffaf, gerçekten demokratik bir sisteme dönüştürmeye çalışıyoruz; bunu, hukuktan ekonomiye, sistemi etkileyen her alanda yapma uğraşı veriyoruz. Bu çabamız sırasında eksikliklerimiz olabilir veya çıkardığımız yasalar yanlış, eksik yorumlanabilir. Şimdi, geldiğimiz noktayı daha ileriye götürmek, eksiklikleri düzeltmek için gayret sarf ediyoruz. Görüştüğümüz tasarı, işte böyle bir tasarıdır ve yorumlarla mevcut yasanın daraltılmasının engellenmesi, bilgi edinme hakkının genişletilmesi amacına matuftur.

Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)