Devlet memurları kanunu ve türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanunu ile diğer bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.827)

YÜKSEL ÇORBACIOĞLU (Artvin)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

İzmir Milletvekilimiz Sayın Bülent Baratalı, görüşülmekte olan tasarının geçici 5 inci maddesiyle ilgili bütçe tekniği açısından yanlışlarını, eksiklerini söyledi. Ben, bu maddeyle ilgili yatırımların yapılacağı barajlarla ilgili birinin üzerinde konuşmak istiyorum. Bölgem olduğu için Yusufeli Barajıyla ilgili konuları gündeme getireceğim. Ilısu Barajıyla ilgili aynı mahiyette sorunlar vardır; ancak, ben, Yusufeli Barajıyla ilgili konuşmamı yapmak istiyorum.

Yusufeli Barajı yaklaşık 10 milyar dolar keşif bedeli olan; ama, gerçekleşme bedeli, ihtimalen 15 milyar doları bulacak olan, Çoruh Nehri ve kolları üzerinde yapılması düşünülen 27 parça işten biridir. Bu barajın yapımıyla ilgili kredinin ne şekilde bütçelendirileceği bu maddeyle düzenlenmektedir.

Değerli arkadaşlar, bu proje öncelikle bir entegre projedir; yani, tüm unsurlarını gerçekleştirmek zorundasınız. Neden; çünkü, bir barajın yapılmaması diğer barajların getireceği katkıyı, enerjiyi, üretimini olumsuz yönde etkilemektedir.

Öncelikle, hidroelektrik kaynakların, su kaynaklarının kullanılması konusunda Cumhuriyet Halk Partisi olarak bizler de yenilenebilir enerjinin mutlaka kullanılmasını öneriyoruz. Çünkü, gelişmiş ülkelerde bu oran yüzde 95 iken halen Türkiyemizde bu oran yüzde 50 civarındadır.

Yusufeli Barajının da bulunduğu Çoruh Havzasında yapılan hidroelektrik santral, barajlar ve regülatörler sayesinde Türkiye'nin, yaklaşık, şu anda ürettiği enerjinin yüzde 10'u orada üretilecektir; ancak, tabiî, bu kadar büyük barajın yapımı çok büyük sorunları da peşi sıra getirmektedir. Bu tür yatırımları sadece ekonomik olarak değerlendiremeyiz. Bu yatırımlar, sosyal boyutları, orada yaşayan insanların geleceği, ve çevre açısından da değerlendirilmesi gereken önemli yatırımlardır.

Bu barajın yapılacağı ilçenin nüfusu 29 000 civarında ve bu barajdan etkilenecek veya yaşam alanını terk etmek zorunda kalacak olan nüfus sayısı ise yarıdan fazla; 17 000. Bugün, bu barajın -eğer, DSİ'nin 2005 yılı yatırım programına bakarsanız- 1997 yılında yapımına başlanılacak olan bu barajın halen yapımına başlanmamıştır. İlçe merkeziyle beraber 17 köy kalkacak; bu 17 000 kişinin, içerisinde... Bu kadar yerleşim vardır ve halen daha ilçe merkezinin neresi olacağı belirlenmemiş, köylerin nereye konuşlanacağı belirlenmemiştir; önemli sorunlar vardır. Bu belirsizlik otuz yıldır vardır. Düşünün, bir bölgede yaşıyorsunuz, geleceğinizin ne olacağı belli değil; ekonomik yatırımınızı, sosyal yatırımınızı, üretiminizi, tarımınızı veya sosyal yaşantınızı neye göre belirleyeceksiniz? Bu sorunları, tabiî ki, vatandaşa sorarak çözemiyoruz. Neden; çünkü, herkes farklı farklı öneriler getiriyor. Her bölgenin, her köyün, her beldenin talebi farklı; ama, siz, hükümet olarak, bu konunun çözümünü üstlenmek zorundasınız; çünkü, hükümet olmak sorunu çözmek demektir.

Değerli arkadaşlar, Artvin, arazi bakımından, tarım üretimi bakımından çok kıt bir ilimizdir; çok dar alanda tarım yapılmaktadır. Yaklaşık, tüm alanın -yani 700 küsur bin hektar alanın- yüzde 4'ünde tarım üretimi yapılmaktadır; Yusufeli'nde de aynı oran vardır; yüzde 4,9. Ancak, o kadar ilginç bir iklimi vardır, o kadar ilginç bir toprağı vardır ki, o yüzde 4 toprağıyla kendi ihtiyacını karşıladığı gibi, komşu illere dahi ürettiği tarım ürünlerini satmaktadır; yani, buradan geçimini sağlayan bir bölge Yusufeli.

Şimdi, değerli arkadaşlar, Yusufeli Barajının alternatifi olarak -bunların DSİ tarafından çalışması yapılmıştır- alternatif projeler de düşünülmüş; yani, bölge insanı... Tekli barajla değil, ikili barajla sorunun çözülerek, bu şekilde, bölgeye daha az zarar verilmesi önerilmektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)