Arıcılık sektöründeki sorunların tespit edilerek arıcılığın geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Türkiye; iklimi, farklı coğrafik yapısı, faunası, zengin florası ve ülkemize has arı ırklarıyla arıcılıkta büyük bir potansiyele sahiptir. Türkiye bitki genetik çeşitliliğinde dünyada 22'nci, Avrupa'da İ*incidir. Dünyada arıların yararlandığı bitki türlerinin 3/4'ü Anadolu'da yetişmektedir. Dünyadaki 27 arı ırkından 5'i Türkiye'dedir.

Dünya'da 102 milyon arı kolonisinden yılda 1.8 milyon ton bal üretilmektedir. Ülkemiz 9,2 milyon koloni varlığı ve yıllık ortalama 120 bin ton bal üretimiyle dünyada 2'ncidir. Çam balı üretimi ve ihracatında birincidir. Ülkemizde yaklaşık 150 bin aile geçimini arıcılıktan sağlamaktadır.

Türkiye arıcılıkta büyük bir potansiyele sahip olmasına rağmen potansiyelini yeterince kullanamamaktadır. Koloni başına bal üretimi Kanada'da 55 kg, Çin'de 46 kg iken, ülkemizde 14 ila 16 kg arasındadır.

Ülkemiz propolis, arısütü, perga, arı zehri, balmumu, polen gibi arı ürünlerinde potansiyelini yeterince değerlendirememektedir. AR-GE projeleri ve desteklerle arı ürünlerinin çeşitliliği ve üretimi arttırılmalıdır.

Balda sahtecilik, arıcılık sektörünün en önemli sorunudur. Güvenli gıdaya ulaşımın en önemli sorun olduğu bugünlerde glikoz şurubu ve çeşitli enzimler kullanılarak insan eliyle yapılan ürünler "bal" adı altında satılmaktadır. Sahte ürünler ve düşük maliyetle üretilen hileli ballar nedeniyle hem üreticiler mağdur edilmekte hem de toplum sağlığı tehlikeye atılmaktadır.

Arı ürünlerinde sahtecilik NMR cihazıyla tespit edilmektedir. İhraç edilen ürünler NMR cihazıyla kontrol edilirken iç piyasada satılan ürünler NMR cihazından geçirilmemektedir. İç piyasada "bal" adı altında satılan ürünlerin büyük bölümü sahte veya hileli baldır. Değişik markalar adı altında bal diye satılan ürünler NMR cihazında kontrol edilmeden piyasaya sürülmemelidir.

Ülkemizde Tarım ve Orman Bakanlığı'nın elinde Ankara'da 2 adet NMR cihazı bulunmaktadır. Arıcılığın ve bal üretiminin yoğun olduğu, ülkemizin tek Arıcılık Enstitüsü'nün bulunduğu Ordu ilimize ve çam balı üretimiyle özdeşleşen Muğla'ya birer adet MNR cihazı getirilmelidir.

Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği'nin kapsamı genişletilerek sahtecilikle daha etkin mücadele edilmelidir. Arı ürünleri, üretimden tüketime kadar kayıt altına alınmalı, kontrol ve denetimler artırılarak tüketicilerin güvenli bala ulaşması sağlanmalıdır.

Küresel iklim değişikliği arı popülasyonlarını olumsuz etkilemekte, arılarda yeni hastalıklara, mevcut hastalıklarının şiddetlenmesine neden olmaktadır. Çevresel etkiler nedeniyle büyük stres yaşayan arılarda bal verimi düşmektedir. Endüstriyel tarım ve kullanılan kimyasallar arı popülasyonlarını tehdit etmektedir.

Ülkemiz florasında bal arıları için önemli olan bitkilerin belirlenmesi; floranın doğal yapısının korunması; ekolojik dengenin sağlanması ve sürdürülebilirliği açısından önemlidir.

Farklı coğrafik yapısı, iklimi ve bitki çeşitliliği nedeniyle ülkemizde 9 ay bal üretimi yapılabilmektedir. Bu nedenle arıcılarımız gezgin arıcılığı tercih etmektedir. Gezgin arıcılardan konakladıkları yerlerde afaki paralar talep edilmektedir. Gezgin arıcılık desteklenmeli, gezgin arıcılara mazot desteği verilmeli, meralardaki arıcılık yasağı kaldırılmalıdır.

Kaliteli arı ürünleri üretimi için ivedilikle arı ürünleri üretim talimatnameleri hazırlanmalıdır.

Genetik varlığımızı korumak için; yerli arı ırkı ve ekotipleri korunmalı, ana arı yetiştiriciliği ve arı türlerinin ıslahı araştırılarak ülkemize uygun arı ırkları oluşturulmalıdır.

Mevcut işletmeler güçlendirilmeli, kovan başı destek artırılmalıdır. Genç girişimcileri ve kadınları teşvik edecek kurslar, hibe koloniler, düşük faizli krediler vb. uygulamalar ve yeni ar-ge projeleriyle sektör daha fazla desteklenmelidir.

| Ülkemizde arıcılığın geliştirilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, TBMM İç Tüzüğü'nün 104 ve 10$[okunamadı]'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve talep ederiz.