Artan iş kazaları ve işçi ölümlerinin nedenlerinin araştırılarak iş sağlığı ve güvenliği alanında alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

13 Mayıs 2014 tarihinde Manisa'nın Soma ilçesinde meydana gelen ve 301 madencimizin hayatını kaybettiği elim maden faciasının üzerinden 11 yıl geçmiştir. Bu facia, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en büyük iş cinayetlerinden biri olarak hafızalarda yer etmiş, kamuoyunda derin bir travma yaratmıştır.

Aradan geçen 11 yılda iş kazaları azalmamış, aksine iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yapısal sorunların çözülememesi nedeniyle birçok yeni iş cinayeti yaşanmıştır. İşçi Sağlığı ve Iş Güvenliği Meclisi (İSİG) verilerine göre Soma faciasından bu yana geçen 11 yılda, toplamda 20 bin 855 emekçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetmiştir. 2023 yılında bin 929 emekçi, 2024 yılında bin 897 işçi, iş cinayetleri sonucu hayatını kaybederken bu sayı 2025 yılının ilk dört ayında 611 kişidir. Bu ölümler, ihmallerin ve denetimsizliklerin sistematik bir hal aldığını göstermekte; her yıl ortalama bin 900'den fazla çalışanın hayatını kaybettiğini ortaya koymaktadır.

Bu tablo, yalnızca iş kazası değil, devletin ihmaliyle ortaya çıkan bir toplumsal yara olarak değerlendirilmelidir. Güvencesiz çalışma koşulları, taşeronlaşma, sendikasızlaştırma, iş yerlerinde yeterli denetimin yapılmaması, iş güvenliği uzmanlarının baskı altında çalıştırılması ve yasal düzenlemelerin uygulanmaması gibi pek çok faktör, bu kazaların temel sebepleri arasındadır. Soma'dan bugüne geçen sürede gerekli adımların atılmadığı açıktır. AKP iktidarı, Soma faciası sonrası verilen tüm sözleri unutarak, emekçilerin yaşam hakkını hiçe sayan bir kayıtsızlık politikası izlemiştir. Iş cinayetlerinin her yıl artarak sürmesi, iktidarın kâr odaklı, işveren yanlısı ve emekçiyi yok sayan anlayışının doğrudan bir sonucudur. Denetim yapması gereken kamu kurumları ya etkisizleştirilmiş ya da siyasi baskılarla işlevsiz bırakılmıştır. Bu düzen, taşeronlaşmayı teşvik eden, sendikal hakları budayan ve her iş cinayetini "kader" diyerek meşrulaştıran bir iktidarın eseridir. Soma'da 301 madencinin hayatına mal olan facia ve buna yol açan ihmaller, 11 yıldır binlerce işçinin canına mal olmaya devam etmektedir. Bu kayıtsızlık artık siyasi bir tercih değil, doğrudan bir sorumluluktur. Bu bağlamda, Soma faciasının 11. yılında Türkiye'de iş cinayetlerinin artış nedenlerinin, bu cinayetlerin sektörel dağılımının, sorumluluk mekanizmalarının işleyişinin, alınması gereken önlemlerin ve ilgili kamu kurumlarının görevlerini yerine getirip getirmediğinin araştırılması; iş sağlığı ve güvenliği alanında daha etkin politikaların belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyanınca bir Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GRUP BASKANLE