Uyuşturucu madde kullanımı ile etkin mücadele edilebilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Birleşmiş Milletler tarafından 1989 yılında ilan edilen ve bu yıl 36. yıl dönümü olan 26 Haziran Uluslararası Uyuşturucu Kullanımı ve Yasadışı Ticaretle Mücadele Günü kapsamında, Türkiye'de dikkat çeken temel gündem maddeleri arasında; ülkenin ve limanlarının uyuşturucu kaçakçılığında bir üs hâline gelmesi, makam araçlarında uyuşturucu taşınması, uyuşturucu ticaretinden elde edilen kara paranın rahatlıkla aklanabilmesi, uyuşturucu kullanım yaşının 9'un altına düşmesi ve özellikle Kürtlerin yoğun yaşadığı illerde uyuşturucunun yaygınlaştırılmasının özel bir politikaya dönüşmesi yer almaktadır.

Avrupa Birliği Polis Teşkilatı (Europol) ve Avrupa Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığını İzleme Merkezi (EMCDDA) tarafından yayımlanan 2023 AB Uyuşturucu Piyasaları Raporunda, Türkiye merkezli çetelerin Avrupa'daki uyuşturucu trafiğinde kilit rol oynadığı, bu maddelerin taşınmasında ise Türkiye limanlarının kullanıldığı tespit edilmiştir. Birleşmiş Milletler Uyuşturucu Kontrol Kurulu'nun (INCB) 2024 raporuna göre ise, Afganistan kaynaklı metamfetaminin İran üzerinden Türkiye'ye giriş yaptığı belirtilmiştir.

Türkiye, yalnızca bir uyuşturucu geçiş güzergâhı değil, aynı zamanda doğrudan bir uyuşturucu pazarı hâline gelmiştir. Uyuşturucuya bağlı ölümler açısından Türkiye'nin dünyada ilk beş ülke arasında yer aldığına dair veriler kamuoyuna yansımış ve durum endişe verici boyutlara ulaşmıştır. Narkotik Suçlarla Mücadele Başkanlığı'nın 2023 Türkiye Uyuşturucu Raporuna göre, son iki yılda yakalanan captagon miktarı %732, metamfetamin miktarı ise %193 oranında artmıştır. Her gün bir başka ilden gelen yüklü miktarda uyuşturucu yakalama haberleri, mücadelenin etkinliğine değil tam tersine etkisizliğine işaret etmektedir. 2018 yılında vatandaşlık için gerekli gayrimenkul edinme bedelinin 1 milyon dolardan 250 bin dolara düşürülmesi ve "varlık barışı" uygulamaları, uyuşturucu baronlarının ve çetelerinin Türkiye'yi üs hâline getirmesinin önünü açmıştır.

Metnin tamamını göster (8 paragraf daha)Metni kısalt

Son yıllarda kamuoyunda dikkat çeken bazı vakalar şunlardır:

• 2021 yılında Cumhurbaşkanlığı Başdanışmanı'nın makam şoförünün kullandığı araçta 4 kilogram uyuşturucu yakalanmıştır.

• 2022 yılında Koç Üniversitesi Rektörlüğü'ne ait makam aracında 74 kilogram uyuşturucu ele geçirilmiştir.

• 2023 yılında Edirne'de, uyuşturucuyla mücadeleden sorumlu üst düzey polis müdürü Zeki Ağsakal hakkında, uyuşturucu kaçakçılarıyla iş birliği yaptığı gerekçesiyle dava açılmıştır.

• Adana'da görev yapan Cumhuriyet Savcısı Osman Yarbaş'ın bazı polis memurlarını uyuşturucu kuryesi olarak kullandığı ve kurduğu suç örgütünün lideri olduğu basına yansıyan örneklerden yalnızca birkaçıdır.

Türkiye'nin "uyuşturucu cenneti" hâline gelişi giderek hızlanmaktadır. Okullar uyuşturucu satış noktalarına dönüşmekte, gençler şehir merkezlerinde rahatlıkla uyuşturucuya erişebilmekte ve bu duruma karşı etkili bir engel bulunmamaktadır. Bu gerçeklik, sahada çalışan sivil toplum örgütlerinin raporlarında da ortaya konmuştur.

Uyuşturucuya karşı etkin bir mücadelenin yürütülmemesi, aynı zamanda AKP iktidarının neden olduğu toplumsal, siyasal ve ekonomik krizlerin de uyuşturucu kullanımını artırıcı etkisiyle birleşmektedir.

Bu nedenlerle; 26 Haziran Uluslararası Uyuşturucu Kullanımı ve Yasadışı Ticaretle Mücadele Günü vesilesiyle, Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında uyuşturucuyla etkin mücadelenin yürütülmesi, gerekli önlemlerin belirlenmesi ve görev ve yetkilerini kötüye kullanan siyasetçi, bürokrat ve kamu görevlilerinin tespit edilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılması arz ve teklif olunur.