Uyuşturucu madde kullanımı ile etkin mücadele edilebilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Bu çerçevede; Türkiye'nin uyuşturucu ticaretinde merkez ülke hâline gelmesinin nedenlerinin, limanlar başta olmak üzere gümrüklerdeki denetim zaaflarının ve sorumluların, çocukların uyuşturucu suçlarında kullanılmasının örgütlü yapılarla bağlantısının, medya ve sosyal medya yoluyla uyuşturucunun özendirilmesine karşı neden etkili mücadele edilmediğinin, mevcut yasal düzenlemelerin ve iktidarın uyuşturucu ile mücadele politikalarının neden başarısız olduğunun tüm yönleriyle ortaya çıkarılması amacıyla; Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü 'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Uluslararası uyuşturucu raporları ve kamuoyuna yansıyan resmi yakalama verileri; Türkiye'nin uyuşturucu üretimi, geçişi ve dağıtımı açısından bölgesel bir merkez hâline getirildiğini açıkça ortaya koymaktadır. 2025 yılı itibarıyla Türkiye'de madde bağımlısı sayısının 15 milyona yaklaştığı, uyuşturucu kullanım yaşının 12'li yaşlara kadar düştüğü, çocukların ve gençlerin suç örgütleri tarafından bilinçli ve sistematik biçimde hedef alındığı gerçeği karşısında, iktidarın sorumluluğunu yerine getirmediği görülmektedir.

Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Başkanlığı, 2025 Türkiye Uyuşturucu Raporunda Türkiye'de en çok yakalanan madde metamfetamin olmuştur. Şimdiye kadarki en yüksek metamfetamin yakalaması, 33,8 tonla 2024'te gerçekleşti. Bu sayı, 2023'te 22 tondu. 2024'te 81 ilin tamamında yakalanan metamfetamin, İran'ın yanı sıra son yıllarda Iraktan da girmeye başladı. Meksika kaynaklı metaınfetaininde Türkiye'nin transit bölge olmaya başladığını gösteren yeni yakalamalar da yapıldı. Uyuşturucu kaynaklı olay, esrardan sonra en çok metamfetamin nedeniyle yaşandı. Türkiye'de ise 2024'te yakalanan eroin miktarı, bir önceki yıldan yüzde 31 artarak 4.3 tona çıksa da bu, 2022'de yakalanan 7,9 tonun altında. Dünyada yakalanan eroin miktarı ise yaklaşık 57 tondur.

Özellikle Türkiye'nin limanları, uluslararası uyuşturucu ticaretinin ana güzergâhlarından biri hâline gelmiş; tonlarca uyuşturucu maddenin konteynerler içinde yakalanması artık istisna değil, rutin haber hâline gelmiştir. Bu tablo, Türkiye'nin güvenli bir ülke olmaktan çıkarılıp uluslararası uyuşturucu baronlarının faaliyet alanına dönüştürüldüğünün açık göstergesidir.

Bu vahim tabloya rağmen; liman güvenliğinden sorumlu kamu kurumlarının, gümrük denetimlerinin ve siyasi iradenin etkili, caydırıcı ve şeffaf bir mücadele yürütmediği anlaşılmaktadır. Uyuşturucu yakalamaları başarı olarak sunulurken, bu sevkiyatların ülkeye nasıl girdiği, kimlerin göz yumduğu ve hangi zaafların olduğu soruları ısrarla cevapsız bırakılmaktadır. Öte yandan, uyuşturucu suç örgütleri yalnızca ticaret yapmakla kalmamakta; çocukları ve gençleri zorla ya da madde karşılığı bağımlı hâle getirerek, satış, taşıma ve teslimat gibi suçlarda kullanmaktadır. Bu durum, devletin çocukları koruma yükümlülüğünün açıkça ihlal edildiğini göstermektedir. Ayrıca, bazı medyatik isimlerin uyuşturucu kullanımına ilişkin haberlerinin, herhangi bir caydırıcılık içermeden, hatta zaman zaman meşrulaştırıcı bir dil ile sunulması; gençler arasında özendirme etkisi yaratmakta, uyuşturucu kullanımını normalleştirmektedir. İktidarın bu içeriklere karşı etkili bir denetim ve yaptırım mekanizması kurmadığı ortadadır.

YUD BASKANLID