OHAL KHK'ları ile tesis edilen işlemlerin incelenerek yaşanan mağduriyetlerin tespit edilmesi ve çözüm yollarının belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Aradan geçen yaklaşık on yıllık süreçte, ihraç edilen kamu görevlilerinin büyük bir kısmı adli yargı mercilerinde yargılanmış; on binlerce kişi hakkında savcılıklarca takipsizlik kararı verilmiş veya mahkemelerce beraat kararları tesis edilmiştir. Ceza hukuku prensipleri gereği, bu kararlar kişilerin isnat edilen suçları işlemediğini veya eylemlerinin suç teşkil etmediğini kesin hükümle tescil etmektedir.

Ancak ne yazık ki hukuk devletinin temelini oluşturan yargı kararları bu meselede idari pratiklerde karşılık bulmamıştır. "Beraat etmiş ancak idarece sakıncalı görülen" yeni bir yurttaş kategorisi ortaya çıkarılmıştır. OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu, mahkemelerin "suç değil" dediği fiilleri gerekçe göstererek on binlerce iade başvurusunu reddetmiştir. Komisyonun kapanmasının ardından süreç idari yargıya taşınmış, ancak idare mahkemeleri de büyük oranda "kurum kanaati" olarak adlandırılan ve hukuki denetimi imkânsız olan istihbari notlara dayanarak ret kararları vermeye devam etmektedir.

Anayasa'nın 138. maddesi, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğunu emreder. Buna rağmen beraat eden mezkur kamu görevlilerinin tekrar işlerine iade edilmemesi, idarenin kendini yargının üzerinde konumlandırdığını göstermektedir. Bu bağlamda söz konusu anayasal ihlalin boyutları ve idari mekanizmaların bu direncinin kaynağı araştırılmalıdır. 375 sayılı KHK ile getirilen "kurum kanaati" uygulaması, somut delile dayanmayan, dedikodu ve husumetle şekillenebilen, aynı kişi için farklı tarihlerde zıt görüşlerin verilebildiği gayri hukuki bir fişleme mekanizmasına dönüşmüş olup ortaya çıkan söz konusu mekanizmanın şeffaflıktan uzak yapısı ve oluşturduğu mağduriyetler incelenmelidir. Yargının bazı iade kararları sonrası siyasi zeminde hedef gösterilmesi ve sonrasında yaşanan idari süreçler, hakimlerin özgür iradeleriyle karar vermesini engelleyen bir korku iklimine sebep olmuştur. Bu noktada özellikle yargının ve yargı kararlarının siyasal zemine taşınmasının KHK davalarına etkisi araştırılmalıdır.

İhraç edilen kişilerin "sivil ölüme" terk edilmesi, özel sektörde çalışmalarının engellenmesi, artan intihar vakaları ve parçalanan aileler, sorunun sadece hukuki değil, derin bir insani kriz olduğunu göstermektedir. Bu toplumsal yaranın iyileştirilmesi için gereken tedbirler ivedilikle alınmalıdır. Unutulmamalıdır ki devlet kin gütmez; devleti devlet yapan adil olmasıdır. Hukuk devleti, suçluluğu ispatlanana kadar herkesin masum olduğu ve yargı kararlarının tartışmasız uygulandığı devlettir. KHK ile ihraç edilen ve yargı önünde aklanan vatandaşlarımızın haklarının iadesi, sadece bireysel bir mağduriyetin giderilmesi değil, Türkiye'de hukukun ve toplumsal barışın yeniden tesisi için elzemdir. Bu nedenlerle Meclis Araştırması açılması hayati önem arz etmektedir.