Muğla iline yapılan kamu yatırımlarının incelenerek kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

2026 yılı için sadece Muğla'ya özgü kamu yatırımı tutarı yaklaşık 5,71 TL düzeyinde kalmıştır. Bu durum, Muğla'nın merkezi bütçeye verdiği yaklaşık her 12 TL'ye karşılık yalnızca 1 TL'lik yatırım alabildiğini ortaya koymaktadır. Bu tablo, kamu kaynaklarının iller arasında adil ve dengeli dağıtılmadığına işaret etmektedir.

Muğla'nın nüfus hareketliliği, turizm yoğunluğu ve mevsimsel hizmet ihtiyacı dikkate alındığında kamusal hizmet kapasitesini güçlendirecek yeterli yeni yatırım öngörülmemiştir. Özellikle içme suyu, kanalizasyon ve atıksu altyapısında büyük ölçekli projelere rağmen bazı yatırımların 2026 yılı için ya hiç ödenek almaması ya da iz ödenekle sınırlandırılması, altyapı sorunlarının kronikleşmesine yol açmaktadır.

Kamu Yatırım Programı'nın Muğla ili özelinde incelenmesi, yatırım yetersizliğinin yalnızca tutarsal değil; aynı zamanda yapısal bir planlama sorunu olduğunu da ortaya koymaktadır. 2026 yılı programında Muğla'ya ilişkin çok sayıda proje, fiilen herhangi bir ilerleme sağlamayacak düzeyde iz ödenek ayrılarak programa alınmıştır. Bu projeler, kağıt üzerinde "yatırım" olarak görünmekle birlikte, ayrılan ödeneklerin sembolik düzeyde tutulması nedeniyle uygulamada askıya alınmış durumdadır.

2026 yılı itibarıyla Muğla'da iz ödenek ayrılan projeler arasında;

-Sandras İçmesuyu Tesisleri, -Muğla Seydikemer Girdev Göleti ve Sulaması, -Muğla Milas Söğütçük Göleti ve Sulaması, -Milas-Bodrum Ayrımı - Güllük Yolu, -Gölhisar-Çameli Ayrımı Yolu, -Söke-Milas Ayrımı - Labranda Yolu, -Aydın-Çine Ayrımı - Karpuzlu - Labranda Yolu, -Muğla Müze Müdürlüğü Hizmet Binası Restorasyonu ve Teşhir-Tanzimi ile -Stratonikeia Tiyatrosu Restorasyonu (2. Etap) yer almaktadır.

Bu projelere 2026 yılı için ayrılan ödenekler 1.000 TL veya 10.000 TL gibi tutarlarla sınırlı tutulmuş; böylece projelerin ne tamamlanması ne de anlamlı bir fiziki gerçekleşme göstermesi mümkün olmamıştır. Oysa söz konusu projeler; içme suyu temini, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği, ulaşım güvenliği ve kültürel mirasın korunması gibi doğrudan Yararı ilgilendiren alanlara ilişkindir.

Iz ödenek uygulaması, istisnai ve geçici bir bütçe tekniği olması gerekirken; Muğla özelinde kalıcı bir erteleme mekanizmasına dönüşmüş görünmektedir. Yıllardır Kamu Yatırım Programı'nda yer almasına rağmen ilerleme kaydedemeyen bu projeler, merkezi idarenin Muğla'nın temel altyapı ve kamusal hizmet ihtiyaçlarını sürekli olarak ikinci plana ittiğini göstermektedir. Bu durum, kamu yatırım planlamasında eşitlik ve ihtiyaç temelli yaklaşım ilkeleriyle açıkça çelişmektedir.

Planlamada var olan ancak bütçede karşılığı bulunmayan iz ödenekli projeler, kamu kaynaklarının şeffaf ve hesap verebilir kullanımına ilişkin ciddi soru işaretleri doğurmaktadır. Bu nedenlerle; Muğla'da 2026 yılı itibarıyla iz ödenekle geçiştirilen projelerin gerekçeleri, yıllardır neden tamamlanamadıkları, hangi kriterlere göre sürekli ertelendikleri ve bu projelerin fiilen ne zaman hayata geçirileceği hususlarının Meclis denetimine açılması zorunlu hale gelmiştir.

Bu çerçevede; Muğla'nın merkezi bütçeye sunduğu yüksek katkıya rağmen kamu yatırımlarından neden sistematik biçimde sınırlı pay aldığı, yatırım programlarında kullanılan kriterlerin nesnel ve ihtiyaç temelli olup olmadığı, iz ödenekli projelerin kalıcı bir erteleme pratiğine dönüşüp dönüşmediği, çok illi projeler kapsamında ayrılan kaynakların Muğla'ya fiilen ne ölçüde yansıdığı ve yerel yönetimlerin ilettiği yatırım taleplerinin hangi idari gerekçelerle karşılıksız bırakıldığı hususlarının tüm boyutlarıyla ortaya konulması zorunlu hale gelmiştir. Kamu kaynaklarının adil, şeffaf, etkin ve dengeli kullanımının sağlanması; bölgesel eşitsizliklerin derinleşmesinin önlenmesi ve Muğla halkının temel altyapı ve kamusal hizmetlere erişiminin güvence altına alınabilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde bir Araştırma Komisyonu kurulması, hem anayasal denetim görevinin hem de kamu yararının açık bir gereğidir.

• Nail GiLER Kocaeli Len Anes s A Treey Oslm izun emecpte 6 Ayhan BARUT Adara 8. Ali Fozl KAsap Kotlaya DanSi "Serken DAİR Salilertr " Vecdi binaydu dinkleri " Özgür Ceylan Canaklale "Ganine Aker Igos istanbal 1* Suat Üzagfdeg Istanbuldu 1 Mahmut Tanel Santur ja PRI HALA

16. GErsel EROL Elang Mun "'Ali ÖZTUNG Kahnamanmaraş 18 Cemal ENGiNYURT İstanbul 19. Senet ALPAC Derli 20. Uttu Aetröre Estirehr = ¡hani Oscar AYGUN Tebrikej MV.