Karayolu taşımacılığı sektörünün sorunlarının tüm yönleriyle araştırılması ve sektörün sürdürülebilirliği için yapılması gereken düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Lojistik ve karayolu taşımacılığı sektörü, üretimden tüketime, tarımdan sanayiye kadar ekonominin bütün alanlarını doğrudan etkileyen stratejik bir sektördür. Ülkemizde taşınan yükün çok büyük bir bölümü karayolu ile taşınmakta olup, bu sistemin temel taşıyıcısı ise büyük sermaye gruplarından ziyade kendi aracıyla çalışan küçük ve orta ölçekli nakliyeci esnafıdır. Ancak sahada yapılan incelemeler ve sektör temsilcileriyle gerçekleştirilen görüşmeler, bu kesimin ağır bir ekonomik darboğaz içinde bulunduğunu açıkça göstermektedir.

Niğde ili Bor ilçesinde faaliyet gösteren nakliyeci esnafıyla yapılan görüşmelerde tırların önemli bir bölümünün otoparklarda bağlı olduğu, iş hacminin daraldığı ve mevcut gelirlerin maliyetleri karşılamadığı ifade edilmiştir. Bir tırın akaryakıt, lastik, yedek parça, bakım, sigorta, kasko, otoyol ve köprü ücretleri ile vergi ve prim yüklerinin sürekli arttığı belirtilmiştir. Navlun fiyatlarının ise aynı oranda artmadığı, hatta birçok hatta maliyetlerin altına düştüğü dile getirilmiştir. İstanbul sefer bedelinin bir lastik fiyatına denk geldiği yönündeki ifadeler, gelir-gider dengesinin ne ölçüde bozulduğunu ortaya koymaktadır.

Sektördeki vergi yükünün ağırlığı nakit akışını bozmakta, KDV uygulamaları ve dönemsel vergi tahsilatları küçük esnafın finansal sürdürülebilirliğini zorlamaktadır. Yılın başında sigorta, kasko, vergi, belge ve harç ödemeleri nedeniyle yüz binlerce liralık yük altına giren nakliyeciler, krediye erişimde ise "borcu yoktur" şartı nedeniyle ciddi engellerle karşılaşmaktadır. Borcu olduğu için kredi alamayan, kredi alamadığı için işini sürdüremeyen esnaf icra ve haciz tehdidi altında faaliyet göstermektedir. Araç değerlerinin ikinci el piyasasında düşmesi de teminat gücünü zayıflatmış, finansman krizini derinleştirmiştir.

Metnin tamamını göster (4 paragraf daha)Metni kısalt

Takograf uygulamaları ile fiili yol ve park koşulları arasındaki uyumsuzluk da sektörde önemli bir sorun olarak dile getirilmektedir. Özellikle , büyük şehir güzergâhlarında yeterli dinlenme ve park alanı bulunmaması, şoförleri zorunlu olarak mevzuat ihlali durumuna düşürmekte ve yüksek idari para cezalarına yol açmaktadır. Bu durum mali yük oluşturmaktadır.

Navlun piyasasında büyük firmalar ile küçük esnaf arasında oluşan fiyat eşitsizliği, dijital yük platformlarının yüksek komisyon oranları ve şeffaf olmayan fiyat belirleme süreçleri de rekabet dengesini bozmakta, küçük taşımacının pazarlık gücünü zayıflatmaktadır. Lojistik sektörü yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sosyal bir yapıdır. Tır şoförleri günlerce ailelerinden uzak, ağır çalışma koşulları altında faaliyet göstermektedir. Yüksek Bağ-Kur primleri, sosyal güvenlik yükleri ve artan yaşam maliyetleri sektördeki insan kaynağını da zayıflatmaktadır.

Bu nedenlerle, karayolu taşımacılığı sektörünün mali yapısının, vergi ve prim yüklerinin, navlun piyasasındaki rekabet koşullarının, akaryakıt ve otoyol ücretlerinin sektöre etkisinin, finansmana erişim sorunlarının, takograf ve dinlenme altyapısının bütüncül biçimde incelenmesi; sektörün sürdürülebilirliğini sağlayacak yapısal düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla, Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

Saygılarımla. 21.01.2026 2.40