Uluslararası karayolu taşımacılığı sektöründe faaliyet gösteren şoförlerin yaşadığı yapısal, ekonomik ve mesleki sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Son güncelleme: Kaynak: TBMM
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Uluslararası karayolu taşımacılığı sektöründe faaliyet gösteren şoförlerin Schengen vizesi ve 90/180 gün kalış süresi kısıtlaması nedeniyle yaşadığı mağduriyetlerin, uluslararası geçiş belgesi kotalarındaki yetersizliklerin, sınır kapılarındaki uzun bekleme sürelerinin, gümrük ve denetim uygulamalarının, artan taşımacılık maliyetlerinin, haksız rekabet iddialarının ve sektör çalışanlarının karşılaştığı ekonomik ve sosyal sorunların tüm yönleriyle araştırılması; bu sorunların Türkiye'nin ihracatına, dış ticaretine ve lojistik sektörünün rekabet gücüne etkilerinin belirlenmesi ve kalıcı çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Anayasa'nın 98. maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105. maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.
EN ENYUZA
GENEL GEREKÇE
Metnin tamamını göster (5 paragraf daha)Metni kısalt
Uluslararası karayolu taşımacılığı, Türkiye'nin ihracatının, ithalatının ve Avrupa ülkeleriyle ekonomik ilişkilerinin sürdürülebilmesi açısından stratejik öneme sahiptir. Ancak sektör çalışanları ve taşımacılık firmaları, son yıllarda giderek ağırlaşan vize kısıtlamaları, geçiş belgesi yetersizlikleri, sınır kapılarındaki uzun beklemeler ve artan maliyetler nedeniyle ciddi sorunlar yaşamaktadır. Özellikle Schengen bölgesinde uygulanan 180 gün içerisinde eni fazla 90 gün kalış sınırlaması, meslekleri gereği sürekli uluslararası sefer yapmak zorunda olan TIR şoförlerinin çalışma imkânlarını kısıtlamaktadır. Şoförler, geçerli vizeleri bulunsa dahi kalış sürelerini doldurmaları nedeniyle yeni seferlere çıkamamakta, bu durum hem çalışanların gelirlerini hem de taşımacılık firmalarının faaliyetlerini olumsuz etkilemektedir. Avrupa Birliği'nin Temmuz 2025'te Türk vatandaşları için kabul ettiği uzun süreli ve çok girişli vize kolaylığı düzenlemesinden TIR şoförlerinin kapsam dışında bırakılması, sektördeki mağduriyeti daha da derinleştirmiştir.
Bunun yanında Avrupa ülkelerinin uyguladığı transit ve ikili geçiş belgesi kotaları, Türkiye'nin uluslararası taşımacılık kapasitesini sınırlandırmaktadır. Nitekim 2026 yılı için Macaristan tarafından tahsis edilen 145 bin transit geçiş belgesinin yetersiz kalması üzerine ilave belge teminine ihtiyaç duyulmuştur. Bu tür sınırlamalar taşımacıları alternatif güzergâhlara yönlendirerek maliyetleri artırmakta ve Türk firmalarının rekabet gücünü zayıflatmaktadır. Sınır kapılarındaki uzun beklemeler de sektörün temel sorunlarından biridir. Uluslararası Nakliyeciler Derneğinin 25 Ekim 2026 tarihli açıklamasında, Kapıkule Sınır Kapısı'nda bekleme süresinin 97 saate, Hamzabeyli'de ise 30 saate ulaştığı bildirilmiştir. Günlerce süren beklemeler, şoförlerin çalışma ve dinlenme koşullarını ağırlaştırırken ihracat ve ithalat süreçlerinde zaman ve maliyet kayıplarına yol açmaktadır. Sektör temsilcileri ayrıca sınır kapılarındaki personel ve işlem kapasitesinin yetersizliğinden, araçların uzun süre kontrol alanlarında tutulmasından, doktor, veteriner ve analiz ücretlerinden, dijital randevu sistemlerindeki eksikliklerden ve yabancı plakalı araçlarla rekabet koşullarındaki eşitsizliklerden şikâyet etmektedir.
Yaşanan sorunlar nedeniyle 28-29 Ekim 2026 tarihlerinde başta Kapıkule, Hamzabeyli ve İpsala sınır kapıları olmak üzere uluslararası taşımacılık yapan şoförler tarafından gerçekleştirilen protesto eylemleri, sektörün karşı karşıya bulunduğu sorunların ulaştığı boyutu ortaya koymuştur.
Türkiye'nin dış ticaretini taşıyan emekçilerin çalışma haklarının korunması, uluslararası taşımacılığın sürdürülebilirliğinin sağlanması, vize ve geçiş kısıtlamalarının diplomatik yollarla çözümlenmesi, sınır kapılarındaki işlem kapasitesinin artırılması ve kamu kurumlarının uygulamalarının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu nedenlerle, uluslararası karayolu taşımacılığında yaşanan yapısal sorunların ekonomik, sosyal, hukuki ve diplomatik boyutlarıyla araştırılması, ilgili kamu kurumlarının faaliyetlerinin değerlendirilmesi ve sektörün tüm paydaşlarının katılımıyla kalıcı çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Anayasa'nın 98. maddesi ve TBMM içtüzüğünün 104.'ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını saygılarımla arz ve teklif ederiz.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.