Karadeniz'de Türk denizcilerine ve ticari gemilere yönelik risklerin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Karadeniz'de son dönemde artış gösteren ticari gemi saldırıları, sivil denizcilerimizin can güvenliğini doğrudan tehdit etmekte ve bölgedeki deniz ticareti rotalarını güvensiz hale getirmektedir. Son olarak Türk sahipli bir geminin hedef alınması sonucu 6 denizcimizin hayatını kaybetmesi ve 5 denizcimizin kaybolmasıyla sonuçlanan acı hadise ve geçtiğimiz haftalarda denizcilerimizin yaşamını yitirdiği benzer saldırılar, konunun ulusal güvenlik ve insani boyutunun aciliyetini ortaya koymuştur. Gelişmeler; Karadeniz'in en etkili donanmasına sahip olan Türkiye'nin güvenilirliği, caydırıcılığı ve ulusal menfaatlerini doğrudan etkilemektedir. Saldırılardan sorumlu devlet veya devletler nezdinde gerekli diplomatik girişimlerin en üst düzeyde ve gecikmeksizin başlatılması, kamuoyunun açık, düzenli ve şeffaf şekilde bilgilendirilmesi gerekmektedir. Türk deniz yetki alanları dışında olsun olmasın gelişmeler doğrudan milli güvenlik meselesidir.

Karadeniz'deki bu güvenlik krizinin, Türk denizcilerine ve ticari gemilerine yönelik risklerin, uluslararası hukuk çerçevesinde alabilecek önlemlerin ve seyrüsefer güvenliğinin tesisi için atılması gereken adımların kapsamlı bir şekilde incelenmesi amacıyla, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Karadeniz, jeopolitik konumu ve barındırdığı ticaret rotaları itibarıyla ülkemiz ve bölge devletleri için hayati bir ekonomik damardır. Ancak bölgede süregelen gerilimler ve çatışma ortamı, son dönemde sivil ticari gemileri ve savunmasız denizcileri doğrudan hedef alan bir güvenlik krizine dönüşmüştür. Son günlerde basına ve kamuoyuna yansıyan vahim gelişmeler, tehlikenin ulaştığı boyutları açıkça gözler önüne sermektedir. Türk sahipli bir ticari geminin vurulması neticesinde 6 denizcimizin hayatını kaybetmesi, 5 denizcimizin ise halen kayıp olması ülkemizi derin bir yasa boğmuştur. Bu acı olay bir ilk değildir; nitekim geçtiğimiz haftalarda yaşanan benzer saldırılarda da gemilerimiz hedef alınmış ve denizcilerimizin yaşamını yitirdiği ya da ağır şekilde yaralandığı bildirilmiştir. Seyrüsefer özgürlüğünü ve en temel insan hakkı olan yaşam hakkını hiçe sayan bu saldırılar, uluslararası hukukun açık bir ihlalidir.

Karadeniz'de görev yapan Türk mürettebatın ve Türk bayraklı ya da Türk sahipli gemilerin karşı karşıya kaldığı bu tehditler, sadece insani kayıplarla sınırlı kalmamakta; lojistik sektörümüzü, liman kentlerimizin ekonomisini ve deniz ticareti sürdürülebilirliğini de baltalamaktadır. Çatışma bölgelerine yakın rotalarda seyreden sivil gemilerin korunması, erken uyarı mekanizmalarının işletilmesi ve benzer acıların bir daha yaşanmaması adına devletimizin ilgili tüm kurumlarıyla proaktif bir strateji geliştirmesi zorunludur.

Bu hayati konuya eğilmesi, hem açık denizlerde ekmek parası peşinde olan denizcilerimizin can güvenliğinin savunulması hem de milli menfaatlerimizin korunması açısından elzemdir. Bu doğrultuda, Karadeniz'de ticari gemilere ve Türk denizcilere yönelik gerçekleştirilen saldırıların arka planının, faillerinin ve kullanılan yöntemlerin analiz edilmesi; bölgede seyir yapan gemilerimizin güvenliğini artırmak adına alabilecek askeri, diplomatik ve teknik tedbirlerin belirlenmesi; hayatını kaybeden ya da zarar gören denizcilerimizin ve ailelerinin haklarının uluslararası hukuk nezdinde aranması ve korunması için yürütülecek stratejilerin tespiti; Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğinin uluslararası sözleşmeler ve deniz hukuku çerçevesinde yeniden tesisi için Türkiye'nin öncü rolünün güçlendirilmesi amacıyla Anayasanın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 104 ve 105 maddeleri kapsamında bir meclis araştırması açılması konusunda gereğini arz ederiz.